Het is essentieel dat cliënten(raden) meepraten en meebeslissen. Juist ook over de inzet van zorgtechnologie met cliënten in de gehandicaptenzorg. Academy Het Dorp en Vilans ontwikkelden hiervoor binnen de Innovatie-impuls Gehandicaptenzorg een praktische handreiking voor cliënten- en familieraden. Die blijkt in een duidelijke behoefte te voorzien. Een waardevol hulpmiddel om vanuit het cliëntperspectief zorgtechnologie in te zetten.
Technologie is niet meer weg te denken uit ons dagelijkse leven, weet Agnes van der Poel, onderzoekscoördinator Innovatie-impuls en werkzaam bij Academy Het Dorp. “Dat geldt voor iedereen in de samenleving natuurlijk, kijk maar naar smartphones en internetbankieren. Maar het geldt net zo goed in de gehandicaptenzorg. Zorgtechnologie kan de zelfredzaamheid en zelfstandigheid van mensen vergroten. Bijvoorbeeld een app die iemand in staat stelt om zelf te koken of met het OV te reizen. Een robot die helpt om structuur en overzicht in de dag te brengen, of een robotlepel die iemand met een handicap in staat stelt om zelfstandig te eten in plaats van dat iemand hapjes moet geven.”
Krijn Buchly, voorzitter van de cliëntenraad van De Lichtenvoorde, aanbieder van zorg en ondersteuning in de regio Oost-Gelderland, is dit helemaal met haar eens. “Ook voor mensen met een beperking is het heel belangrijk om gewoon mee te kunnen doen in de maatschappij”, zegt hij. “Zorgtechnologie kan daarin een grote rol spelen, dat zie ik dagelijks om mij heen. Een hulpmiddel om de gordijnen te openen en te sluiten bijvoorbeeld. Een spraakcomputer die het iemand met een spraakbeperking mogelijk maakt te communiceren. Vooral dat laatste voorbeeld vind ik zo mooi, omdat het een cliënt hier bij De Lichtenvoorde die een enorme fan is van Normaal in contact heeft gebracht met Bennie Jolink. Het geeft die man zoveel vreugde.”zorg
Rol voor de cliënt
Zoals Buchly het beschrijft, is precies hoe zorgtechnologie bedoeld is, stelt Annemiek Dekkers, coach van de cliëntenraad van De Lichtenvoorde. “De rol van zorgtechnologie is de kwaliteit van leven van de cliënten te verbeteren. Het raakt de cliënt rechtstreeks, dus is het logisch dat die ook een rol heeft in het beslisproces over de inzet van zorgtechnologie. Onze cliënten zijn ook heel goed in staat om hierover mee te praten, als we de vraagstukken die hierbij een rol spelen maar vertalen in bijvoorbeeld filmpjes, pictogrammen of praktische voorbeelden. Wát we hiervoor het best inzetten, kan van mens tot mens en van locatie tot locatie sterk verschillen. Als lid van het team medezeggenschap cliënten speel ik hier een actieve rol in, net als de aandachtsfunctionarissen op de locaties en vooral de cliënten zelf.”
De Lichtenvoorde is daar inderdaad heel goed in, beaamt Buchly. “De ruimte om hierover mee te praten, is er gelukkig altijd geweest. De Lichtenvoorde staat hier bij uitstek om bekend. Nieuwe ontwikkelingen die mogelijk interessant zijn, worden direct onder de aandacht van de cliëntenraad gebracht. En van de verwantenraad natuurlijk. Dat is ook belangrijk, want niet alle cliënten zijn in staat om voor zichzelf te praten.”
Praktische handreiking
Buchly heeft inmiddels kennis gemaakt met de handreiking die bedoeld is om cliënten en verwantenraden gericht te laten meepraten en meebeslissen over de inzet van zorgtechnologie in de gehandicaptenzorg. “Die handreiking is heel goed opgezet”, zegt hij. “Hij omschrijft heel goed wat op het gebied van zorgtechnologie allemaal mogelijk is voor cliënten, met afbeeldingen erbij. Echt heel leerzaam, om je te laten zien wat er allemaal kan. En dat is steeds meer natuurlijk, want de ontwikkelingen op dit gebied gaan erg hard.”
Zo is de handreiking ook bedoeld, aldus Van der Poel: praktisch en met de cliënt als kern. “Uitgangspunt van de Innovatie impuls is dat zorgtechnologie een bijdrage moet leveren aan de kwaliteit van leven van de cliënt. Het is niet de technologie die voorop staat, maar wat mensen eraan hebben. Tijdens de eerste fase van de Innovatie impuls zagen we dat veel organisaties het lastig vonden om hierin echt samen te werken met cliënten. Maar dat is wel essentieel, want technologie raakt intussen het hart van de zorg zo vaak dat cliënten er echt hun stem in moeten kunnen laten horen.”
