In een blog op ICT&health schreef ik al eens over ‘survival of the fittest’. Daarin gaf ik ook al aan dat ‘fittest’ nooit bedoeld is als sterkste, maar wel als best aangepaste. Daarnaast zal iedereen bij het begrip ‘fit’ ook wel een bepaald beeld hebben. Ik ben blij dat ik me fit voel, realiseer me daarbij dat ik dankbaar mag zijn voor een flinke portie geluk, maar weet ook dat leefstijl zeker een belangrijke rol speelt.
En voor dat laatste moet ik mijn best doen. Keuzes maken met betrekking tot voeding, slaap. Blijven sporten en bewegen. Zoeken naar balans tussen ontspanning en uitdaging. Kortom: fit zijn is niet iets dat je zomaar overkomt. En dat geldt ook voor het begrip fit uit de eerste twee zinnen van deze column!
In het verleden heb ik ontzettend veel geleerd van websites als lifehacking.nl en boeken als ‘Getting Things Done’ (David Allen), ‘Zo word je een productiviteits Ninja’ (Graham Alcott) of recenter nog ‘Ons werk is stuk’ (Martijn Aslander, Arjan Broere en Mark Meinema).
Was het destijds misschien nog wel eens een klein beetje nerdy, tegenwoordig is het dat al lang niet meer. Het is survival geworden! En lifehacken is nog steeds leuk, maar omdat er een verschil is tussen leuk en noodzakelijk, is er inmiddels een beweging op gang gekomen die digitale fitheid heet.
Ambassadeur
Ik ben hiervan ambassadeur (voor de zorg), mede omdat ik zelf heb ervaren hoe fijn het is om ook op dit vlak fit te zijn. En een beetje ‘nerden’ is nog steeds leuk, maar dat is echt maar een deel van het verhaal.
Vergelijk het maar met fysieke fitheid: het is voor iedereen goed om zo fit mogelijk te worden, dus leef gezond, beweeg voldoende. En als je het leuk vindt, ga je marathons lopen, Elfstedentochten schaatsen of 5x per week naar de sportschool. Maar dat is echt niet nodig om gewoon fit te blijven.
De boodschap is wat mij betreft: zoals we snappen hoe belangrijk fysieke fitheid is, zo moeten we het belang van digitale fitheid inzien. Dat kost wat aanpassingsvermogen, maar hoeft echt niet te resulteren in urenlange sessies in computertechniek. Maar een béétje vraagt het natuurlijk wel van je. Tenminste, als je fit wilt zijn en blijven!
De 5 pijlers van digitale fitheid wil ik graag nog noemen:
Digitaal bewustzijn: weten wat er überhaupt speelt op digitaal gebied. Wat zijn de ontwikkelingen. Af en toe eens wat achtergrondinformatie lezen. Wat kan het belang zijn van ontwikkelingen? Blijf je aan de zijlijn afwachten of ga je het zelf ervaren?
Digitale hygiëne: net zoals je je huis een beetje geordend en veilig wilt houden, geldt dat ook voor je digitale omgeving. Zorg dat je opgeslagen informatie ook weer terug kunt vinden. Bedenk bijvoorbeeld een werkbare manier om met je mail om te gaan. Wees je bewust van privacy- en veiligheidsrisico’s maar belangrijker nog: weet hoe je je daar ook adequaat tegen kunt wapenen. Denk aan zaken als een wachtwoordenkluis, of aan 2-factor authenticatie.
Digitale vaardigheden: het onderdeel waar mensen snel aan denken bij digitale fitheid. Er zijn zoveel manieren om echt handiger om te gaan met ICT! Dat varieert van simpele trucjes als het gebruik van sneltoetsen in plaats van de muis, tot de inzet van slimme software die complete stukken tekst met enkele toetsaanslagen kan verzorgen. Ook het juiste gebruik van kunstmatige intelligentie valt hier onder. Het motto is: ken je gereedschap.
Persoonlijk kennismanagement: dit vind ik persoonlijk een hele nuttige! Digitale middelen kunnen echt superhandig zijn in het goed structureren van je kennis. Voor alles dat je leert, leest, onderwezen krijgt, aan nuttige informatie tegenkomt, zijn er hele handige middelen om die kennis zo te organiseren dat je er echt wat aan hebt wanneer dat het nodig is. Ik wou dat ik dit onderdeel als co-assistent of als huisarts in opleiding had gekend. Gelukkig is het nooit te laat om te leren.
Tech voor groei en ontwikkeling: elke smartphone en smartwatch zit inmiddels vól met sensoren. Vraag een willekeurig persoon hoeveel stappen hij gemiddeld per dag zet en hij kan het je vertellen. Het nut van dit weten is niet altijd meteen duidelijk, maar duidelijk is wel: we kunnen méér meten, en daarmee nieuwe mogelijkheden ontdekken. Quantified Self en Citizen science zijn voorbeelden van serieuze manieren om van deze mogelijkheden optimaal gebruik te maken.
Het mag duidelijk zijn: ik zie heel veel voordelen van digitaal fit zijn. Als je hier meer van wilt weten: kijk vooral op www.digitalefitheid.nl. Ik wens iedereen, maar specifiek mensen in de zorg, veel (digitale) fitheid toe!
