Het Catharina Ziekenhuis onderzoekt hoe camerabeelden van buikoperaties beter kunnen worden benut voor opleiding en kwaliteitsverbetering. Met Touch Surgery™, software van medtech-bedrijf Medtronic, kunnen operatieteams beelden van kijk- en robotgeassisteerde ingrepen terugkijken en analyseren. Een pilot moet duidelijk maken hoe de technologie helpt om het operatieverloop inzichtelijk te maken, leerpunten te identificeren en gerichter te trainen. De software koppelt het camerasysteem in de operatiekamer aan een platform dat de beelden vastlegt en ordent.
Volgens Thomas Emous, afdelingsmanager van de operatiekamers, wordt bij ongeveer 60 procent van de operaties in het Catharina Ziekenhuis een camera in de buik gebruikt. Door de beelden achteraf te analyseren, kunnen operatieteams nagaan welke stappen meer tijd kosten dan verwacht. Die inzichten bieden aanknopingspunten om specifieke onderdelen van een ingreep te bespreken en de training daarop af te stemmen.
De pilot ging begin 2025 van start bij de afdelingen chirurgie, gynaecologie en urologie. De technologie werd ingezet bij kijk- en robotgeassisteerde operaties. Bij kijkoperaties brengt de chirurg via kleine incisies een camera en instrumenten in het lichaam. Bij robotgeassisteerde ingrepen bestuurt de chirurg vanaf een console robotarmen die de instrumenten nauwkeurig bewegen.
Operatievideo’s
In drie tot vier maanden legden de teams 500 tot 600 operatievideo’s vast. Die werden vervolgens teruggekeken en gedeeld om het verloop van ingrepen te bespreken. De ervaringen waren aanleiding om de toepassing structureel in te voeren. De meerwaarde zit volgens Emous vooral in het leren van eigen handelen. Chirurgen kunnen terugzien hoe zij een ingreep hebben uitgevoerd, welke situaties zich voordeden en hoe zij daarop reageerden. Door specifieke operatiestappen te analyseren, kunnen zij gerichter oefenen en hun vaardigheden verder ontwikkelen. Ook binnen het ziekenhuis zelf wordt die kennis benut voor opleiding en begeleiding van collega’s.
Chirurg Simon Nienhuijs, een van de kartrekkers van de pilot, benadrukt het belang van blijven oefenen. Dat kan met een simulator, maar ook door eigen operatiebeelden te analyseren. Bij een gastric bypass wordt een video van ongeveer 45 minuten opgedeeld in afzonderlijke operatiestappen. Per stap is te zien hoeveel tijd de chirurg eraan besteedde. Door die gegevens naast eerdere ingrepen te leggen, kunnen chirurgen hun werkwijze evalueren en gerichter trainen.
Privacy en eigenaarschap
Bij de invoering van Touch Surgery zijn ook afspraken gemaakt over privacy en eigenaarschap. Beelden buiten het lichaam worden automatisch onherkenbaar gemaakt. Volgens Emous zijn de opnames niet te herleiden tot individuele patiënten en blijft het Catharina Ziekenhuis eigenaar van het beeldmateriaal.
De analyse van een operatie is kort na afloop beschikbaar. Dat maakt het mogelijk om het verloop van een ingreep snel en gestructureerd te evalueren. Op termijn ziet Emous mogelijkheden om de technologie ook tijdens operaties in te zetten als ondersteuning bij analyse en besluitvorming. De software neemt daarbij geen beslissingen over, maar moet zorgprofessionals helpen om informatie beter te beoordelen.
Ook Medtronic ziet mogelijkheden om chirurgische kennis beter toegankelijk te maken. Volgens Bas Besamusca van het medtech-bedrijf kan het systematisch analyseren van operatiebeelden bijdragen aan kennisdeling tussen zorgprofessionals en aan het verbeteren van opleiding en zorgprocessen.
Wetenschappelijk onderzoek
De analyse van operatiebeelden krijgt ook een plek in wetenschappelijk onderzoek. Zo schreven we eerder over een onderzoek van de Universiteit Twente en het Radboudumc, waarin AI moet leren inschatten hoeveel spanning chirurgen tijdens een operatie op weefsel uitoefenen. Net als bij Touch Surgery staat daarbij de vraag centraal hoe beelden kunnen helpen om chirurgische handelingen beter te beoordelen en om de operatieve vaardigheden verder te verbeteren.
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
