Zelf de regie nemen over je eigen gezondheid. Dat is waar een persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO) bij kan helpen. In de Achterhoek proberen partijen in de zorg dit te realiseren door in de PGO te werken met het concept Positieve Gezondheid. Vanessa Schroer, wijkverpleegkundige bij zorginstelling Sensire (actief in de Achterhoek) en initiatiefnemer van een PGO-project in een wijk in Doetinchem, vertelt meer over het hoe en waarom.
Het project richt zich op mensen die zorg nodig hebben én op mensen bij wie dat (nog) niet het geval is. “Het is belangrijk om in je leven dingen te doen waar je gelukkig van wordt,” aldus Schroer. “Dat is het beste recept om zo lang mogelijk gezond te blijven. En daar haken wij bij aan. Als mensen om zorg gaan vragen, is het vaak al vijf over twaalf. Wij proberen dat moment naar voren te halen.”
Sensire heeft het project opgezet in samenwerking met een huisartsenpraktijk, een ziekenhuis, wijkbewoners en maatschappelijk werk in de wijk Dichteren in Doetinchem. “We hebben vragenlijsten over hoe mensen hun gezondheid ervaren in een PGO ingebouwd, waardoor de antwoorden die mensen geven opgeslagen worden, en kunnen worden gedeeld met zorgverleners, mantelzorgers en andere betrokkenen.”
Inzicht bieden
Dit alles moet inzicht bieden in de mentale en fysieke toestand van de PGO-gebruikers aan de hand van de score op verschillende leefgebieden. Schroer: “De meest simpele vragenlijst telt maar twee vragen: Wat zou je als eerste veranderen om gelukkig te worden, en welke eerste stap kun je daarvoor zetten? Maar er zijn ook langere vragenlijsten.”
Dat alles moet PGO-gebruikers in staat stellen om belangrijke kwesties over hun gezondheid en welbevinden op een rijtje te zetten, en zelf verantwoordelijkheid te nemen door een eigen gezondheidsplan te maken en de zorgverleners hierover te informeren.
“Dit overzicht geeft soms ook vertrouwen, zoals bij een oudere vrouw met diabetes, die op basis van de vragenlijst tot de conclusie kwam dat ze eigenlijk geen zorg meer nodig had”, schetst Schroer. “Ze had alles gewoon wel goed voor elkaar. Het invullen van de vragenlijst maakte haar dat duidelijk.”
Het verschil met traditionele medische dossiers is volgens de wijkverpleegkundige het eigenaarschap,. “In naam is het zorgdossier misschien wel van de patiënt, maar in de praktijk beheert de zorgverlener dat. Een PGO beheer je zelf. Je bent eigenaar en kunt de gegevens en uitkomsten delen met alle professionals van jouw voorkeur. Je kunt een eigen zorgplan maken en dat zo vaak wijzigen als je wilt.”
Kleinschalige testen
Inmiddels is Sensire, samen met het wijknetwerk, de PGO met de vragenlijst op kleine schaal aan het testen. Schroer hierover: “De POH in de deelnemende huisartsenpraktijk gebruikt het bijvoorbeeld en heeft daar goede ervaringen mee. We willen het ook gaan testen met de andere vijftien praktijken in de huisartsengroep Oude IJssel, maar daarover zijn de gesprekken nog gaande.”
Ook de wijkverpleegkundigen die gebruik maken van de PGO zijn enthousiast, heeft Schroer gemerkt. “De klant kan zich voorbereiden op zorg door aan te geven wat hij of zij belangrijk vindt in het leven. Dat geeft een andere focus in het gesprek over de in te zetten ondersteuning. Het gaat minder vaak over de steunkous en vaker over bijvoorbeeld mantelzorgondersteuning en tegengaan van eenzaamheid.”
Samen beslissen
In feite wordt de PGO dus ingezet bij Samen Beslissen, een belangrijk speerpunt van de Patiëntenfederatie. “Belangrijk is wel dat de zorgverlener zich aanpast aan de patiënt,” concludeert Schroer. Veel betrokken organisaties hebben hun eigen versie van de vragenlijst, maar die gebruiken we niet. De wensen en behoeften van de zorggebruiker staan namelijk centraal. De zorgverlener past zich daarbij aan. Dat roept soms vragen op, maar als je het uitlegt begrijpt iedereen het eigenlijk bijna altijd.”
Vragenlijsten in PGO’s met MedMij-label
MedMij is het afsprakenstelsel waarmee PGO’s en systemen van zorgaanbieders veilig medische gegevens uitwisselen. Binnen het MedMij-gedeelte van een PGO is het gebruik van vragenlijsten ook mogelijk, waarvoor twee aan elkaar gerelateerde gegevensdiensten beschikbaar zijn.
Hierbij gaat het om een verwijzing van een zorgverlener – zoals een huisarts, specialist of therapeut – naar een vragenlijst die een patiënt kan invullen. De antwoorden op de vragen kan de zorgverlener vervolgens gebruiken in het zorgtraject.
In de praktijk werkt dit zo:
- Een zorgaanbieder maakt, buiten de PGO om, een afspraak met een patiënt over het invullen van een vragenlijst.
- deze zorgaanbieder maakt de vragenlijst beschikbaar voor de PGO van de patiënt.
- de patiënt haalt de vragenlijst op met zijn PGO.
- de patiënt vult de vragenlijst in en stuurt zijn antwoorden weer terug naar het systeem van de zorgaanbieder.
Aan de mogelijkheid tot het raadplegen van ingezonden vragenlijsten door patiënten via de PGO en ook het op eigen initiatief invullen en versturen van vragenlijsten binnen de PGO wordt nog gewerkt. Deze functionaliteiten zijn op dit moment nog niet beschikbaar via het MedMij Afsprakenstelsel.
