ROM (Routine Outcome Monitoring) wordt in onder meer de GGZ ingezet om regelmatig uitkomsten te meten via vragenlijsten. Zo wordt de voor- of achteruitgang (of stabiliteit) van cliënten in beeld gebracht. Behandelaars zien de meetmethode vaak meer als een controle-instrument dan als ondersteuning van hun behandeling. Maar er is met ROM veel meer mogelijk, menen CEO Jeannette Ploeger en Chief Product Officer Remy Lamers van e-health aanbieder Minddistrict. Door ROM-vragenlijsten te combineren met frequentere en gerichte meetmomenten, zijn gedragspatronen beter en meer gedetailleerd in beeld te krijgen. Zo kunnen behandelaren tussentijds in een zorgtraject makkelijker bijsturen en ervaren cliënten meer grip op hun behandeling. Minddistrict gaat zijn platform er begin 2024 nog mee uitbreiden.
Het gebruik van ROM’s en andere digitale vragenlijsten om een cliëntreis te personaliseren, komt bij Minddistrict niet uit de lucht vallen. Vragenlijsten werden al langer ingezet als methode om data over een cliënt te verzamelen en de mate van succes van een behandeling te meten. Deze meetmomenten kunnen volgens de e-health aanbieder echter efficiënter worden ingepast in zorgpaden. Bijvoorbeeld door vaker kleine, gerichte metingen in een zorgtraject toe te passen om meer gerichte inzichten te verwerven in gedragspatronen en het effect van een behandeling. Methodes als Ecological Momentary Assesment (EMA) en Experience Sampling Method (ESM) zijn hier voorbeelden van.
“Daarom hebben we vragenlijsten ontworpen die op diverse manieren kunnen worden ingezet en beantwoord, inclusief mobiel gebruik”, vertelt Lamers. “Ook werken we aan hoe we de resultaten kunnen weergeven in een zorgtraject. We zijn niet vanuit het gebruik van ROM’s begonnen, maar realiseerden ons op een gegeven moment dat we die goed kunnen inpassen. Vaak is dat wat vereist is om ROM's te leveren, in grote lijnen ook nodig om vragenlijsten binnen ons platform beschikbaar te stellen.”
Vervelende bijsmaak
Het gebruik van ROM’s heeft vooral voor behandelaars een vervelende bijsmaak gekregen, merkt Ploeger op. “Het heeft voor de behandelaar weinig te maken met het meten van de kwaliteit van de behandeling om op bij te sturen, maar lijkt vooral te dienen als een algemene benchmark. Terwijl zij data uit vragenlijsten zoals ROM’s willen inzetten om inzicht te krijgen in het verloop van een behandeling. Vragenlijsten moeten meetinstrumenten zijn, om waar nodig, een behandeling bij te sturen of net wat beter te personaliseren.”
Het Minddistrict-platform bevatte al de technologie voor meetmomenten en vragenlijsten, maar nog niet voor de mobiele app. Daarnaast streeft de e-health aanbieder naar een gebruiksvriendelijke manier om vragenlijsten in te plannen tijdens een zorgtraject én de ingevulde gegevens helder weer te geven, bijvoorbeeld in grafieken. Ploeger hierover: “We werken daarom nu aan een 2.0-versie waarmee we onze scope verbreden naar mobiel.”
Goede combinatie
Hoe moet dit er in de praktijk uitzien? ROM’s zijn veelal langere, gestandaardiseerde vragenlijsten voor een specifiek doel. Zeker vanwege hun lengte moet je die niet te vaak inzetten. Maar door de combinatie met flexibele, korte en gerichte vragen die vaker in een behandeltraject ingezet kunnen worden, kan er een betere mix van data ontstaan.
“Zo ontstaan er kortere feedbackloops die waardevolle patronen kunnen tonen aan behandelaar en cliënt”, stelt Ploeger. “Natuurlijk is het daarbij belangrijk om te weten welke conclusies je wel of niet kunt trekken op basis van de klinische validatie van de vragenlijsten. Maar ook: hoe belangrijk zijn ze voor het leerproces van een cliënt en vooral: hoe makkelijk zijn de vragenlijsten te bereiken? Dat moet net als het invullen heel eenvoudig zijn. Bovendien werd de informatie uit ROM’s meestal niet aan de cliënt getoond en niet gebruikt in de behandeling. We gaan nu beiden nastreven om dit te realiseren, met volledig transparantie, zodat de betekenis van gegevens voor de client direct duidelijk is."
Sneller bijsturen
Traditioneel worden ROM’s aan het begin, midden en eind van een traject ingezet. Dat biedt dus weinig mogelijkheden om tijdens het zorgtraject bij te stellen op basis van de behoeften van een cliënt. Lamers verwacht dat door op meer momenten korter en gerichter te meten via vragenlijsten een behandeling sneller bijgesteld kan worden.
“Wij gaan daarom via de diverse modules op ons platform hele gerichte vragenlijsten bieden. Als een cliënt bijvoorbeeld in een dagboek noteert slecht geslapen te hebben, kan een behandelaar een korte vragenlijst daarop afstemmen. Zo kan in kaart gebracht worden waarom iemand slecht slaapt en of er iets mee moet gebeuren. En dat geldt voor de hele breedte van het gedrag van een client.”
Duidelijke voordelen
De voordelen zijn duidelijk, meent Ploeger: beter inzicht krijgen en data gebruiken om bewuste en onbewuste patronen in beeld te krijgen. “De in ons platform geïntegreerde vragenlijsten kunnen voor behandelaars een stappenplan veel eenvoudiger en persoonlijker maken. Wij kunnen professionals en cliënten op basis van de meetuitkomsten advies geven over de volgende stap in zo’n stappenplan richting het einddoel. Zo kunnen we helpen om tijdens de behandeling tot keuzes te komen en bij te stellen waar nodig.”
Door meer inzicht en data te geven, wil Minddistrict professionals helpen verbanden te zien die bijdragen aan het beter afstemmen of bijsturen van de behandeling. Bijvoorbeeld omdat behandelaar en cliënt samen eerlijker en realistischer patronen en hun oorzaken zien en daarop kunnen acteren. Ploeger: “Dat zie je beter wanneer je een week lang een aantal korte meetmomenten hebt, dan alleen aan het einde van een week. Stemming fluctueert vaak enorm. Als iemand zich depressief voelt op een bepaald moment, kan het lijken dat dit de hele week zo was, terwijl het misschien alleen op een bepaald moment van een dag was.”
Een bijkomend voordeel voor cliënten kan zijn dat hun eigen regie op de behandeling groter wordt: alle uitkomsten van de meetmomenten zijn immers ook inzichtelijk. “We willen alle cliënten inzicht geven, zodat in potentie de regie voor de client wordt vergroot”, vult Ploeger aan. “Niet alle cliënten zijn in staat om - of geïnteresseerd in - de regie te vergroten door hun eigen resultaten te evalueren en analyseren. Maar we bieden het wel voor iedereen aan.”
Behandelaren direct betrekken
Zij vindt het cruciaal om de behandelaren direct te betrekken bij de ontwikkeling van de nieuwe functionaliteit. En om hen ervan te overtuigen dat het bovengenoemde voordelen biedt. “Ze moeten beseffen dat het hier niet om een benchmark gaat, om een soort controle. Nee, wat we maken, moet behandelaren juist helpen om samen met de cliënt een weg naar voren te vinden. Het moet een behandeling efficiënter en passender maken door de standaard ROM’s te combineren met kleinere, meer specifieke vragenlijsten die flexibel inzetbaar zijn.”
Opname in CMS
Het is zeker ook de bedoeling om deze functionaliteit op termijn in het content management systeem (CMS) van Minddistrict aan te gaan bieden, stelt Ploeger. “In principe moet het voor onze klanten mogelijk zijn om alle interventies die wij maken, ook zelf te kunnen maken in het CMS. Wanneer we dit doorontwikkeld hebben, zal ook deze functionaliteit in het CMS aangeboden worden. En het kan natuurlijk ook gebruikt worden om andere vragenlijsten op te zetten, denk aan zoiets als een anamnese.”
Verder biedt Minddistrict de mogelijkheid om de via vragenlijsten vergaarde data en inzichten te gebruiken buiten het Minddistrict-platform om, benadrukt Lamers. “Dat doen we al standaard met behulp van API’s. Daarnaast zijn we actief deelnemer in het afsprakenstelsel Koppeltaal, waarvan inmiddels versie twee wordt uitgerold. Met de standaard Koppeltaal worden opties zoals single-sign-on koppelingen mogelijk, zodat een behandelaar of een cliënt-niet telkens hoeft in en uit te loggen als hij van systeem switcht.”
Stip op horizon
Begin 2024 kunnen hulpverleners en cliënten de eerste ROM’s en andere vragenlijsten via de nieuwe functionaliteit afnemen. De stap erna is volgens Lamers de inzet van meetmomenten en het aanbieden van vergaarde data, gecombineerd met gegevens uit bijvoorbeeld dagboeken. "We werken er met een aantal instellingen hard aan om dat goed te integreren in werkprocessen van professionals. Ook werken we samen met een opleidingsinstituut, zodat hulpverleners kunnen leren meetmomenten optimaal in te passen en de uitkomsten te gebruiken samen met hun cliënten. Dat is de belangrijkste stap. Dan moet het gaan vliegen."
Ploeger benadrukt tot slot dat Minddistrict zeker niet bestaande vragenlijsten wil vervangen. “Maar voor organisaties die toch al Minddistrict gebruiken, kan het misschien handiger zijn om ons platform als centraal systeem voor alle vragenlijsten te gebruiken. De systematiek achter ROM’s en e-health toepassingen is grotendeels gelijk. Voor wie toch al zit te denken aan het vervangen van een systeem voor vragenlijsten, kan dat een meerwaarde zijn.”
