Onder de naam Versneld verbinden hebben de zorgorganisaties in Twente hun krachten gebundeld om digitaal samen te werken rondom de inwoners. Het doel is niet alleen de zorg in de regio beschikbaar, betaalbaar en werkbaar te houden. De partners benutten de data die de digitale samenwerking oplevert meer dan alleen primair. In samenwerking met de Universiteit Twente, Saxion Hogeschool en de regionale marktpartijen worden de data secundair gebruikt als basis voor onderzoek naar de route naar passende zorg.
Net als in andere regio’s in het land staat ook in de regio Twente de zorg onder druk. “We weten dat verandering nodig is om de continuïteit en kwaliteit van de zorg voor de toekomst te kunnen blijven garanderen”, zegt Jeroen Hakkert, CIO en bedrijfskundig manager ICMT van Medisch Spectrum Twente. “De zorgvraag neemt toe, het aantal beschikbare zorgprofessionals daalt. We moeten dus anders gaan werken. We staan voor een probleem dat we als individuele zorgaanbieders niet gaan oplossen. Interactie in de keten was daarom nodig. Eerder hadden we als partijen ook al eens gesproken over de opzet van een 'data-infrastructuur zorg', maar dat was toen niet van de grond gekomen.”
Het doel is nu helder: informatie slimmer delen, processen opnieuw inrichten en digitaal samenwerken over de grenzen van organisaties heen. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) bleek het juiste duwtje in de rug. Een aanvraag voor een aanpak onder de naam Versneld verbinden werd gehonoreerd.
“We wilden afstemmen met de landelijke afspraken in het kader van het IZA over databeschikbaarheid”, zegt Hakkert. “Maar omdat die nog vooral theoretisch waren, hebben wij gezegd: just do it. Dus werken we nu als 27 zorgorganisaties in de regio – inclusief de Achterhoek – samen in een regionale datahub. We hebben vijf use cases ontwikkeld om hieraan vorm te geven. Regionaal capaciteitsinzicht om snel zicht te krijgen op de beschikbare zorgcapaciteit in de regio. Een regionaal diagnostisch portaal voor labuitslagen en -aanvragen. Proactieve zorgplanning. Gekoppelde thuismonitoring, inzichtelijk voor de zorgprofessional. En een 360-gradenbeeld met alle relevante zorggegevens overzichtelijk bij elkaar.”
Unieke aanpak
Met deze aanpak zijn de partijen echt in staat geweest om de data tussen de partijen te laten stromen, stelt Hakkert. “Dus als een patiënt vanuit de VVT op de SEH komt, hebben we al diens relevante informatie tot onze beschikking. Wat deze aanpak uniek maakt, is dat we hiermee niet alleen de primaire patiëntenzorg kunnen optimaliseren, maar ook het onderzoek.”
Monique Tabak, hoogleraar eHealth bij het Technisch Medisch Centrum (TechMed Centrum) van de Universiteit Twente en decaan wetenschap bij ZGT (ziekenhuisgroep Twente), werkt als onderzoeker al jaren samen met zorgpartijen om de zorg te verbeteren richting passende zorg. “De wens de data-infrastructuur in de regio beter in te richten en efficiënter te maken, was er al langer”, zegt ze. “Met het Versneld verbinden-traject vanuit het IZA was er ineens momentum. Dus zijn we vanuit de universiteit in gesprek gegaan met de partijen in de regio zoals MST, om de data ook voor secundair gebruik te kunnen toepassen.” Zo is het Regiodealproject ‘Zorg innovatie infrastructuur Twente’ ontstaan.
'Wat wij in wetenschap en onderzoek doen, creëert nieuwe mogelijkheden'
“Traditioneel wordt voor ieder onderzoek een eigen omgeving opgetrokken”, vervolgt Tabak. “Ons idee was: als we daarvoor een structurele omgeving creëren waarin we alle data faciliteren, ontstaat een heel ander perspectief. Dan is data voor onderzoek niet alleen in de diepte beschikbaar maar ook breed, op populatie-
niveau. Dus hebben we ons erop gericht de data makkelijker toegankelijk te maken, zodat ook kleinere partijen in onze regio ervan gebruik kunnen maken. Onderzoekers kunnen daarmee echt bezig zijn met onderzoek, in plaats van met het vergaren van data.”
Data over alle zorglijnen
Voor zorgtransformatie is de ontwikkeling van data-gedreven e-health innovaties nodig. Hiervoor is data nodig over alle lijnen van zorg heen, benadrukt Tabak. “Met deze combinatie van data thuis en vanuit de zorg, kunnen we in kaart brengen of zelfs voorspellen met AI of iemand achteruit gaat en naar het ziekenhuis moet. Of een persoon met een chronische aandoening thuis ondersteunen met een applicatie voor zelfmanagement op basis van eigen data. Alle data bij elkaar brengen, versnelt de innovatie naar passende zorg omdat de lijn richting de zorgpraktijk er al ligt in de gekozen aanpak.”
Een aanpak met unieke meerwaarde, benadrukt Hakkert. “Vanuit de zorg was de IZA-aanvraag inhoudelijk ingericht, maar vanuit de samenwerking in de regio hebben we er dus ook invulling aan gegeven voor wetenschap en innovatie. Iets wat in de eerste plaats heel interessant is voor de regio zelf, maar daarnaast natuurlijk voor de zorgverzekeraars. Ook zij hebben baat bij onderzoek om de zorg beter te maken.”
Sterke samenwerking
Dit alles wordt onderbouwd door een sterke samenwerking in de regio tussen zorginstellingen, kennisinstellingen, bedrijven, ZorgNetOost en MedTech Twente. De samenwerking met het TechMed Centrum van de Universiteit Twente is cruciaal. “Wij zijn het perfecte voorbeeld van een kennis- en onderwijspartij, die uitgaat van samenwerking met alle partijen”, zegt Tabak. “We hebben echt een Medtech-profiel: we zijn in staat technische oplossingen te ontwikkelen en onderzoeken samen met de partners, om impact op de zorg te kunnen maken.”
Vanuit de universiteit zijn hiervoor mensen aangesteld die ook in de ziekenhuizen aanwezig zijn. Een ICT-architect werkt samen met de zorginstellingen om de infrastructuur te ontwikkelen. Tabak: “Samen met alle stakeholders onderzoeken we ook de specifieke randvoorwaarden, regels en inbedding van de infrastructuur voor het behoud en doorontwikkeling van de infrastructuur na de Regiodeal. Daarbij doen we bijvoorbeeld marktonderzoek om te kijken of er elders in het land initiatieven zijn waarvan we kunnen leren en mee kunnen samenwerken.”
Drie use cases
Gezamenlijk zijn de elf partijen aan de slag gegaan met drie voorbeeldimplementaties in de regio om zo praktisch te kunnen starten en de infrastructuur stapsgewijs op te bouwen. Leren door te doen, zogezegd. Het eerste is het volgen van ouderen in hun herstel na een operatie. Het tweede is het volgen van patiënten na hartfalen. En het derde element is de aanpassing van het onderwijs voor zorgprofessionals om ze voor te bereiden op de praktijk waarin ze datagedreven toepassingen gaan inzetten in de zorg.
Hakkert: “Niet alleen de zorgpartijen maar ook de marktpartijen in de regio hebben baat bij een infrastructuur waarin ideeën structureel van begin tot implementatie rimpelloos het traject kunnen doorlopen.” Die marktpartijen zijn SmartQare (monitoring), Evidencio (algoritmen), Luscii (eHealth-toepassingen) en MedTech Twente, het cluster van medisch-technische bedrijven in de regio.
“Behalve de keuze om de data-infrastructuur naast het primaire proces ook meteen voor onderzoek beschikbaar te stellen, is ook deze breedte van samenwerking uniek”, zegt Steven Bossems, lead architect bij Medisch Spectrum Twente. “Zoiets bestaat elders in het land niet, dus hiervoor is veel interesse. Ook vanuit Duitsland trouwens, waarmee we door de geografische nabijheid eenvoudig de verbinding kunnen leggen. Wat ook interessant is voor de marktpartijen waarmee we samenwerken, omdat het ze nieuwe marktkansen biedt.”
Van invloed zijn
De samenwerkingspartners houden rekening met de structuren die nu in het kader van de European Health Data Space (EHDS) worden ontwikkeld. “CumuluZ en Health-RI doen dit ook”, zegt Bossems. “Maar omdat zij nog op het niveau zitten van plannen maken, hebben wij gezegd: wij beginnen. Als we daarbij tegen hindernissen aanlopen, overleggen we met die partijen om afstemming te houden op landelijk niveau en ook input te kunnen geven.”
Hakkert vult aan: “We kunnen van invloed zijn op de landelijke ontwikkeling. Ook dat vinden de zorgverzekeraars weer interessant, want het voorkomt dubbelingen in ontwikkeling. Wat wij in wetenschap en onderzoek doen, creëert nieuwe mogelijkheden. En die innovatiemotor hebben we keihard nodig om de uitdagingen waar de zorg voor staat het hoofd te kunnen bieden.”
Zorgverbetering via technologie
Het TechMed Centrum van de UT omvat drie interdisciplinaire bachelor- en masteropleidingen die focussen op het verbeteren van de zorg door middel van technologie:
- Biomedische Technologie.
- Gezondheidswetenschappen.
- Technische Geneeskunde.
Kijk hier voor meer informatie over bacheloropleidingen aan de Universiteit Twente: link
