aiGrunn brengt Noord-Nederlands AI-ecosysteem samen rond FairTech

Op 13 november brengt aiGrunn bedrijven, kennisinstellingen en andere betrokkenen samen in Groningen om de ontwikkelingen binnen kunstmatige intelligentie (AI) in Noord-Nederland te presenteren. Tijdens het evenement staan toepassingen in de zorg, landbouw, waterbeheer en infrastructuur centraal. De regio onderscheidt zich met FairTech: een benadering waarin veiligheid, zeggenschap over data en maatschappelijke verantwoordelijkheid een belangrijke rol spelen. Het programma van aiGrunn bestaat uit acht programmalijnen, verspreid over de Groningse binnenstad.

De organisatie wil daarmee laten zien hoe breed AI in de regio wordt ontwikkeld en wordt toegepast. De verschillende sectoren hebben ieder hun eigen vraagstukken, maar delen de uitdaging om technologie verantwoord in te zetten. In de zorg kan AI bijdragen aan nieuwe toepassingen voor gezondheid en ondersteuning van zorgprofessionals. In waterbeheer, landbouw en infrastructuur liggen kansen om processen te verbeteren en maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. De regionale samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen vormt daarbij een belangrijke basis.

FairTech als onderscheidende benadering

De initiatiefnemers typeren de Noord-Nederlandse aanpak als FairTech. Daarbij gaat het niet alleen om de technische mogelijkheden van AI, maar ook om de voorwaarden waaronder toepassingen worden ontwikkeld en gebruikt. Veiligheid, controle over data en maatschappelijke verantwoordelijkheid zijn daarbij leidende uitgangspunten.

Die benadering raakt aan bredere vragen over de inzet van AI in publieke en maatschappelijke domeinen. Wie heeft zeggenschap over gegevens? Hoe worden toepassingen veilig ingezet? En hoe wegen organisaties de maatschappelijke gevolgen mee bij technologische innovatie? Het regionale ecosysteem wil laten zien hoe dergelijke uitgangspunten in uiteenlopende sectoren een plek kunnen krijgen.

Hackathon

Naast de conferentie organiseert aiGrunn een tweedaagse hackathon. Daarin staat het ontwikkelen van AI-toepassingen centraal. Ook is er aiLand, waar bezoekers op één locatie een overzicht krijgen van ontwikkelingen en initiatieven uit de regio. De combinatie van conferentie, hackathon en aiLand brengt verschillende onderdelen van het AI-ecosysteem bijeen. Daarmee biedt aiGrunn ruimte voor kennisuitwisseling en het zichtbaar maken van toepassingen die in Noord-Nederland worden ontwikkeld.

De bijeenkomst benadrukt de ambitie om regionale expertise te verbinden en de maatschappelijke betekenis van AI nadrukkelijk mee te nemen in innovatie. In hoeverre de FairTech-benadering ook leidt tot aantoonbare resultaten op het gebied van veiligheid, datazeggenschap en maatschappelijke impact, zal moeten blijken uit de verdere ontwikkeling en toepassing van de technologie.

De regio bouwt voort op kennis in vier domeinen: water, gezondheid, agrifood en infrastructuur. Samenwerking met onder meer boeren, zorgorganisaties en terreinbeheerders helpt onderzoekers en ondernemers hun AI-toepassingen in de praktijk te testen en door te ontwikkelen.

Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Volgens Berco Beute, initiatiefnemer van aiGrunn, biedt Noord-Nederland goede voorwaarden om ondernemerschap te verbinden met maatschappelijke verantwoordelijkheid. Onderzoekers, bedrijven en organisaties weten elkaar volgens hem te vinden, waardoor nieuwe ideeën relatief snel in de praktijk kunnen worden gebracht. De ambitie reikt daarbij verder dan de regio: de ontwikkelde kennis en toepassingen moeten ook elders relevant kunnen zijn.

Binnen deze aanpak staat FairTech voor het meenemen van regelgeving, veiligheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid vanaf de start van de technologische ontwikkeling. Dat geldt niet alleen voor de AI-toepassingen zelf, maar ook voor de bedrijven die ze ontwikkelen. Vragen over databeheer, zeggenschap over technologie en de gevolgen voor de mensen die ermee werken, maken daarmee deel uit van het innovatieproces.

Van het Noorden naar de wereld

De regionale AI-ontwikkelingen bestrijken uiteenlopende sectoren. Zo werken onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en drinkwaterbedrijf Vitens aan zogeheten water foundation models, die helpen waterdistributienetwerken beter te begrijpen en beheren. De onderzoeksdata wordt ook internationaal beschikbaar gesteld.

AI-Infra Solutions zet kunstmatige intelligentie in om onder meer beschadigde verkeersborden en versleten wegmarkeringen te herkennen. Het bedrijf wil zijn activiteiten uitbreiden naar Europa, Azië en het Midden-Oosten, met technologie en dataopslag in Nederland.

Ook bedrijfsvoering en gezondheidszorg bieden aanknopingspunten. Het platform GOTOKO van Stekz brengt bedrijfsprocessen, software en AI samen in één model, waarmee organisaties hun werkwijze kunnen volgen en verbeteren. Lifelines verkent samenwerkingen met farmaceutische en biotechbedrijven om gezondheidsdata en biologische monsters te benutten voor onderzoek en technologische ontwikkeling. In de landbouw ontwikkelt Croptimal AI-technologie om plantenziekten in aardappelgewassen vroegtijdig te signaleren. Dat kan telers helpen problemen sneller te herkennen en gewasbescherming gerichter in te zetten.

aiGrunn verbindt regionale AI-ecosysteem

Met aiGrunn wil de organisatie de samenwerking tussen partijen uit verschillende sectoren versterken. De conferentie, die begon als een bijeenkomst voor technici, brengt inmiddels ook vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, de overheid, het onderwijs, de wetenschap en de zorg samen. Het programma op 13 november omvat acht thema’s, waaronder verantwoorde AI, gezondheid en life sciences, onderzoek en hardware.

Volgens initiatiefnemer Berco Beute ligt de kracht van Noord-Nederland in de combinatie van kennis, talent en samenwerking. Onderzoekers, onderwijsinstellingen, mkb-bedrijven en techspecialisten vullen elkaar aan, terwijl regionale expertise in onder meer water, gezondheid, landbouw en infrastructuur kansen biedt voor nieuwe toepassingen. aiGrunn wil die partijen met elkaar in contact brengen en de uitwisseling van kennis stimuleren.

Voorafgaand aan de conferentie vindt op 11 en 12 november een hackathon plaats in Niemeyer. Op de Nieuwe Markt kunnen bezoekers tijdens aiLand kennismaken met AI-toepassingen via demonstraties en activiteiten.  aiGrunn is een non-profitinitiatief dat door de community wordt georganiseerd. Naast de jaarlijkse conferentie vinden er gedurende het jaar bijeenkomsten en andere activiteiten plaats.

Stekz, een Gronings IT-bedrijf dat zich richt op maatwerksoftware, AI en procesautomatisering, is organisator van aiGrunn. Het bedrijf ontwikkelt digitale oplossingen voor organisaties in verschillende sectoren en is daarnaast betrokken bij de ontwikkeling van de noordelijke AI-community.

Verantwoorde AI

De aandacht voor verantwoorde AI speelt ook breder in de zorg, daarover schreven we onder meer vorige week nog. Uit onderzoek naar de Europese AI-wet blijkt dat wettelijke regels alleen niet voldoende zijn om de waarden van patiënten en zorgprofessionals te waarborgen. Ook menselijke zeggenschap en de praktische bruikbaarheid van toepassingen zijn van belang.