LUMC opent hypermoderne nieuwe OK's

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft zes nieuwe operatiekamers geopend als eerste onderdeel van een grootschalige modernisering van het OK-centrum. De operatiekamers zijn ruimer, beschikken over geïntegreerde medische apparatuur en zijn uitgerust met slimme ventilatiesystemen. De eerste operaties staan gepland voor eind november. In volgende bouwfasen wordt ook de logistiek vernieuwd, met onder meer een semi-automatisch centraal magazijn dat op basis van data medische instrumenten en materialen op het juiste moment beschikbaar moet maken.

De opening vond plaats op 6 oktober. Naast de zes operatiekamers is een nieuwe loopbrug gerealiseerd die het bestaande en nieuwe gedeelte van het operatiecomplex met elkaar verbindt. Daarmee is een belangrijke stap gezet in een verbouwing die uiteindelijk moet leiden tot een volledig vernieuwd OK-centrum. Het LUMC gaat daarbij van twintig naar 21 operatiekamers. De modernisering omvat niet alleen nieuwe medische technologie, maar ook aanpassingen aan de infrastructuur, logistieke processen en de werkomgeving van zorgprofessionals.

ΩTechnologie geïntegreerd in de OK

Bij het ontwerp van de nieuwe operatiekamers is nadrukkelijk rekening gehouden met de veranderende eisen aan moderne chirurgische zorg. De kamers zijn breder en medische apparatuur is geïntegreerd in de ruimte. Ook beeldschermen zijn weggewerkt in de wanden. Daarnaast beschikken de operatiekamers over slimme ventilatiesystemen. Een goed gecontroleerde luchtbehandeling is essentieel in een operatieomgeving, waar het beperken van besmettingsrisico's en het handhaven van steriele omstandigheden belangrijke voorwaarden zijn.

Volgens Raymond van den Nouland, teamleider van het OK-centrum, bieden de nieuwe ruimtes medewerkers en chirurgen meer bewegingsvrijheid en toegang tot moderne apparatuur. Het ziekenhuis wil daarmee ook een toekomstgerichte werk- en leeromgeving creëren voor zorgprofessionals en studenten. De integratie van technologie in de gebouwde omgeving is een belangrijk onderdeel van de vernieuwing. In moderne operatiekamers moeten medische apparatuur, beeldschermen, luchtbehandeling en logistieke voorzieningen goed op elkaar aansluiten.

De daadwerkelijke voordelen voor de dagelijkse praktijk zullen echter pas na ingebruikname zichtbaar worden. Daarbij spelen onder meer de beschikbaarheid van apparatuur, de inrichting van werkprocessen en de voorbereiding en training van medewerkers een rol.

Datagestuurde logistiek

Een belangrijk onderdeel van de volgende bouwfasen is de komst van een semi-automatisch centraal magazijn. Daarmee wil het LUMC overstappen van decentrale opslag op meerdere locaties naar een centrale logistieke voorziening. Het nieuwe magazijn moet op basis van data en de operatieplanning zorgen dat benodigde instrumenten en materialen op het juiste moment op de juiste plaats beschikbaar zijn. Deze voorziening gaat niet alleen het OK-centrum bevoorraden, maar ook het Leiden Image Guided and Therapy (LIGT)-centrum en het CardioVasculair Interventie Centrum (CVIC). De oplevering van het centrale magazijn staat gepland voor 2030.

Een dergelijke inrichting vraagt om nauwe afstemming tussen operatieplanning, voorraadbeheer en de logistieke processen. Het beoogde voordeel is dat medewerkers minder tijd kwijt zijn aan het verzamelen en beschikbaar maken van materialen, terwijl de kans op logistieke verstoringen kan worden beperkt.

Of deze voordelen daadwerkelijk worden gerealiseerd, hangt onder meer af van de betrouwbaarheid van de onderliggende data, de koppelingen tussen systemen en de aansluiting op bestaande werkprocessen. Ook de Centrale Sterilisatie Afdeling (CSA) wordt vernieuwd. Deze afdeling is verantwoordelijk voor het reinigen, desinfecteren en steriliseren van medische instrumenten. Daarmee wordt ook de verwerking en beschikbaarheid van instrumentarium onderdeel van de bredere modernisering.

Zorg gaat door

Een bijzondere uitdaging is dat het bestaande OK-centrum tijdens de werkzaamheden operationeel moet blijven. De verbouwing wordt daarom gefaseerd uitgevoerd. De nieuwe loopbrug speelt daarbij een belangrijke rol. Deze verbinding maakt logistiek vervoer tussen de verschillende delen van het operatiecomplex mogelijk gedurende de bouw. Volgens projectleider nieuwbouw OK Annemieke Warmerdam vraagt bouwen in een ziekenhuis om intensieve samenwerking tussen zorgprofessionals en bouwteams. Operaties moeten kunnen doorgaan, terwijl tegelijkertijd werkzaamheden plaatsvinden in en rondom een complexe medische omgeving.

Na de ingebruikname van de eerste zes operatiekamers volgt een tweede fase waarin onder meer de spoedlift wordt vervangen en negen nieuwe operatiekamers worden gerealiseerd. Uiteindelijk moet het volledige OK-centrum worden vernieuwd. De modernisering laat zien dat technologische innovatie in ziekenhuizen steeds meer verweven raakt met de fysieke inrichting en organisatie van zorgprocessen. Niet alleen de medische apparatuur verandert, maar ook de manier waarop materialen worden opgeslagen, instrumenten worden verwerkt en zorgprofessionals hun werkzaamheden organiseren.

Voor het LUMC begint de volgende belangrijke fase eind november, wanneer de eerste operaties in de nieuwe kamers plaatsvinden. Dan moet blijken hoe de geïntegreerde technologie en aangepaste werkomgeving in de dagelijkse praktijk functioneren. De verdere verbouwing en de invoering van datagestuurde logistiek moeten de komende jaren duidelijk maken welke operationele voordelen de modernisering daadwerkelijk oplevert.

Modernisering OK's

Enkele weken geleden schreven we over de modernisering en veranderingen die de afgelopen 35 jaar zijn doorgevoerd op de OK's van het IJsselland Ziekenhuis. In die periode groeide het aantal operatiekamers van vijf naar acht en maakten papieren patiëntendossiers, röntgenbeelden op lichtbakken en voornamelijk open chirurgische ingrepen plaats voor digitale systemen, moderne beeldvorming en geavanceerde operatietechnologie. Ook de samenwerking veranderde. Chirurgen, anesthesiemedewerkers en OK-personeel werken tegenwoordig intensiever samen in multidisciplinaire teams.

Bij de ontwikkeling van het nieuwe operatiecomplex werden medewerkers nauw betrokken bij het ontwerp en de inrichting. Die praktijkervaring onderstreept het belang van een werkomgeving waarin technologie, werkprocessen en de behoeften van zorgprofessionals op elkaar aansluiten.