Het project Slimme Ketenaanpak heeft subsidie gekregen binnen een landelijke regeling voor praktijkonderzoek naar digitale valpreventie. Het project richt zich op het verbeteren van de samenwerking en het wegnemen van knelpunten in de Ketenaanpak Valpreventie. Daarmee willen de betrokken partijen de inzet en opschaling van digitale toepassingen voor ouderen ondersteunen. De aanleiding is het toenemende aantal ouderen dat na een val op de spoedeisende hulp belandt.
In 2024 kwamen naar schatting 119.000 ouderen van 65 jaar en ouder na een val op de spoedeisende hulp (SEH). Dat is een recordaantal. Door de dubbele vergrijzing zal het aantal valincidenten naar verwachting verder toenemen. De gevolgen zijn groot: ouderen kunnen te maken krijgen met lichamelijk letsel en verlies van zelfstandigheid. Daarnaast leiden valincidenten tot maatschappelijke kosten en extra druk op de gezondheidszorg.
Vier stappen in Ketenaanpak Valpreventie
Om het aantal valincidenten terug te dringen, hebben gemeenten in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) afspraken gemaakt over de inrichting van de Ketenaanpak Valpreventie. Deze aanpak bestaat uit vier stappen: het opsporen van ouderen met een verhoogd valrisico, het screenen van degenen met een hoog risico, het aanbieden van valpreventieve interventies en het doorverwijzen naar structureel beweegaanbod.
De subsidieregeling Praktijkonderzoek naar opschaling van digitale toepassingen voor Valpreventie richt zich op de tweede, derde en vierde stap van deze keten. Binnen de regeling wordt onderzocht welke knelpunten de uitvoering belemmeren en hoe digitale toepassingen kunnen bijdragen aan betere zorg en ondersteuning.
Met het project Slimme Ketenaanpak wordt praktijkonderzoek gedaan naar deze knelpunten. De focus ligt op de inzet en opschaling van digitale toepassingen binnen de bestaande keten. Het doel is de uitvoering van valpreventie te verbeteren en zo bij te dragen aan de landelijke doelstellingen uit het GALA.
Onderzoek naar digitale oplossingen
Het project staat onder leiding van dr. Saskia J. te Velde van Hogeschool Utrecht. De onderzoekers brengen samen met ouderen, zorg- en welzijnsprofessionals, onderzoekers en gemeenten de knelpunten in de bestaande ketenaanpak in kaart. Hiervoor gebruiken zij de Digizo.nu-methodiek. Vervolgens onderzoeken zij welke digitale toepassingen kunnen bijdragen aan een betere beoordeling van het valrisico, passende preventieve interventies en een betere aansluiting op structureel beweegaanbod.
Een belangrijk aandachtspunt is de samenwerking tussen zorgverleners, welzijnsorganisaties en aanbieders van beweegactiviteiten. Die verloopt in de praktijk niet altijd goed. Ook bereikt de landelijke aanpak nog niet alle ouderen. Hoewel digitale toepassingen mogelijkheden bieden om de ondersteuning te verbeteren, is nog onvoldoende duidelijk welke oplossingen geschikt zijn en onder welke voorwaarden deze op grotere schaal kunnen worden ingezet.
Bij de beoordeling van kansrijke toepassingen kijken de onderzoekers daarom niet alleen naar de technologie, maar ook naar de voorwaarden voor een succesvolle invoering en opschaling. De beoogde opbrengst is een betere toegang tot valpreventie, met mogelijk minder valincidenten en behoud van zelfstandigheid en kwaliteit van leven voor ouderen.
Technologie bij valpreventie
ZonMw ondersteunt met verschillende onderzoeks- en subsidieprogramma's de ontwikkeling en toepassing van innovaties op het gebied van valpreventie. Daarbij ligt de nadruk op het verminderen van valrisico's door onder meer de gezondheid en mobiliteit van ouderen te versterken en hun leefomgeving veiliger te maken. Digitale technologie kan hierin een aanvullende rol spelen. Toepassingen voor signalering, monitoring en preventie kunnen zorgverleners en ouderen ondersteunen bij het tijdig herkennen en beperken van valrisico's.
Het project sluit ook aan bij de bredere beweging naar meer digitale en hybride zorg. Binnen het ZonMw-programma Versnellingsimpuls voor Digitale en Hybride Zorg staat het opschalen van digitale toepassingen centraal. Het programma moet bijdragen aan toegankelijke, betaalbare en kwalitatief goede zorg. Digitale middelen, zoals beeldbellen, e-healthplatforms en AI, kunnen zorgprocessen ondersteunen, administratieve lasten verminderen en de beschikbare capaciteit beter benutten.
De inzet van digitale toepassingen bij valpreventie wordt ook internationaal onderzocht. Zo schreven we in 2025 over het onderzoek van de University of California San Diego. Daaruit bleek dat een online trainingsprogramma ouderen kan helpen hun evenwicht, houding en spierkracht te verbeteren. De resultaten benadrukken de mogelijkheden van digitale ondersteuning bij het verminderen van valrisico's.
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
