Het wordt voor zorgprofessionals steeds belangrijker om de juiste informatie op het juiste moment beschikbaar te hebben. Nu al is er vaak sprake van een netwerk aan verschillende zorgverleners die allemaal zorgen voor een patiënt. Dat zal alleen maar toenemen met de huidige trend om zorg te verplaatsen vanuit specialistische zorg naar zorg dichterbij. Hiermee neemt ook de noodzaak toe om medische informatie gemakkelijker en veilig uit te kunnen wisselen. Met de dienst Health Exchange faciliteert KPN zorgorganisaties bij de realisatie hiervan.
Inmiddels is wel duidelijk dat medische informatie inzichtelijker moet worden voor patiënten en deelbaar tussen zorgprofessionals. Bijvoorbeeld om de patiënt meer grip op zijn gezondheid te geven. Het is al gebleken dat patiënten meer betrokken zijn als ze alle informatie beschikbaar hebben. Meer overzicht leidt dan ook tot meer initiatief en betrokkenheid. Bijvoorbeeld omdat zij gerichtere vragen kunnen stellen over hun behandeling en hun aandoening.
Zorgprofessionals noemen een lagere administratieve last vaak als eerste voordeel van gegevensuitwisseling. Logisch ook, want gegevens die al zijn vastgelegd hoef je niet opnieuw vast te leggen als ze digitaal, gestructureerd uitwisselbaar zijn. En dat scheelt tijd. Bovendien voorkomt het fouten.
Een andere grote winst is dat zorgprofessionals op die manier ook weten wat er speelt en welke behandeling een patiënt eerder heeft gehad. De behoefte aan zo’n overzicht wordt alleen maar groter als die zorg zich ook meer gaat verplaatsen.
Vertrouwen noodzakelijk
“Vertrouwen dat dit allemaal op een veilige manier gebeurt, is nodig voor de adoptie van digitale gegevensuitwisseling”, stelt Cefas Dam, Product Manager Health Exchange bij KPN. “Je wil niet alleen zeker weten dat informatie op een betrouwbare manier opgehaald wordt, maar ook wat ermee gedaan wordt. Deze aspecten zullen goed uitgewerkt moeten worden.”
Dam geeft aan dat er goede initiatieven zijn, zoals Registratie aan de Bron. “Wel zien we dat bij de vervolgstappen de uiteenlopende oplossingen nog niet bij elkaar optellen. Health Exchange is een standaard voorziening die ervoor zorgt dat je op een veilige manier kunt samenwerken zonder dat je de autonomie over jouw informatie kwijtraakt. Dus jouw informatie komt niet terecht in een omgeving waar je er geen controle meer over hebt. Health Exchange haalt informatie uit systemen om uitwisseling mogelijk te maken en laat de controle erover bij de zorginstelling.”
Zorginformatiestandaarden
Health Exchange is een platformdienst van KPN die zorginformatie toegankelijk maakt en op een veilige en gestandaardiseerde manier de gegevensuitwisseling faciliteert tussen zorgprofessionals onderling en met patiënten. Dam: “Conflicten tussen niet of minder goede interoperabele systemen en ook tussen uiteenlopende zorgstandaarden, worden opgelost voordat ze een probleem gaan vormen. Zo zitten Zorginformatiebouwstenen (ZiBs) gedefinieerd voor care, cure en GGZ elkaar soms in de weg. Wij halen dat uit elkaar zodat het nooit kan gebeuren dat een informatieveld op basis van de ene ZiB wordt overschreven door een ander. We houden ook rekening met de toepassingen. Daar vindt in feite het hergebruik van gegevens plaats.”
Health Exchange maakt systemen dus interoperabel, doordat het informatie ontsluit en in standaard structuren onderbrengt. Dat geeft volgens Dam flexibiliteit, want je haalt de data uit de silo en maakt deze geschikt om in te zetten in andere toepassingen of zorgprocessen.
Als voorbeeld noemt Dam het EPD (Elektronisch Patiënten Dossier), dat is ontworpen om medische informatie goed te documenteren. “Health Exchange stelt een ziekenhuis in staat om toepassingen aan het EPD te koppelen, die door hergebruik van data bijvoorbeeld de productiviteit van medewerkers kunnen vergroten. Informatie kan eenvoudig ingevoerd in- en opgehaald worden uit een EPD. We maken geen onderscheid tussen in- en externe uitwisseling van data. Het maakt niet uit of iets uitgewisseld wordt binnen een zorginstelling, tussen zorginstellingen onderling of tussen een ziekenhuis en haar patiënten.”
Integratie realiseren
Een extra uitdaging zit volgens Dam in de uiteenlopende manieren waarop zorgaanbieders integratie van systemen realiseren. “Vaak gebruiken ze wel dezelfde bronsystemen, maar met net iets andere definities, een ander dialect zeg maar. Hoe kleiner een organisatie, des te groter het aantal niet geïntegreerde bronsystemen. Dit maakt samenwerking lastig.”
De implementatie van informatiestandaarden die definieert hoe, welke medische informatie in een vaste data structuur wordt opgeslagen (Zorg Informatie Bouwstenen) is mooie eerste stap richting eenheid van taal. Maar dan nog houd je die verschillende dialecten, benadrukt Dam.
“Vervolgens worden ook de informatiesystemen en de toepassingen die data voor medewerkers of patiënten ontsluiten, op uiteenlopende manieren geïntegreerd. Dat schaalt niet, zo blijft het te duur en komen betere oplossingen niet bovendrijven.”
Health Exchange pakt ook het probleem van uiteenlopende ‘dialecten’ aan, stelt de product manager: “Integratie is altijd maatwerk, vaak moeilijk te beheren en vernieuwen en de kosten kunnen snel oplopen. Zorgaanbieders kunnen zo een geconsolideerd beeld krijgen van hun informatie en kunnen dat in een veelvoud aan toepassingen delen, op een betrouwbare en veilige manier, tegen lagere kosten. Feitelijk stellen we met Health Exchange zorginstellingen in staat om te werken met informatie standaarden zoals eOverdracht en sluiten we instellingen aan op landelijke afsprakenstelsels zoals MedMij en straks Twiin.”
Data delen as a service
KPN investeert in de platformdienst, richt dit in, en zorgaanbieders nemen het af als een service, waarbij ze alleen betalen voor wat ze gebruiken. Dam hierover: “Met Health Exchange richten we koppelvlakken in om informatie uit het bronsysteem – zoals het EPD of ECD - te ontsluiten. Als die informatie eenmaal ontsloten wordt, kunnen we die functie meervoudig inzetten.”
Een voorbeeld: stel je wilt als instelling een basisset aan gegevens kunnen uitwisselen. Welke gegevens dit zijn, is bijvoorbeeld vastgelegd in informatiestandaarden zoals de BasisgegevensetZorg (BgZ). Dit legt de informatiestructuur vast zodat partijen met wie je uitwisselt weten waar welke informatie over de patiënt staat. Dit ontsluiten gebeurt via het koppelvlak. Vervolgens kan je deze functionaliteit gebruiken in meerdere diensten. Bijvoorbeeld richting een DVZA zodat patiënten deze informatie kunnen inzien via hun PGO. Of om uit te wisselen met een andere zorginstelling.
“Zo maken we niet alleen het hergebruik van informatie mogelijk, maar ook het hergebruik van functies”, stelt Dam. “Daardoor maak je uiteindelijk ook minder ICT-kosten.”
Geen vendor lock-in
KPN garandeert dat dit veilig en stabiel gebeurt, zonder vendor lock-in, benadrukt Dam. “KPN is gewend om te werken binnen het stelsel van de Telecomwet. Die wet bepaalt dat wij geen vendor lock-in mogen afdwingen en dat wij niets mogen doen met de data van een klant. Aan dit principe hebben we Health Exchange ook onderhevig gemaakt. Zo waarborgen we dat data alleen zo worden gebruikt als zorginstellingen willen. Dat betekent ook dat we ervoor kunnen zorgen dat de zorgtoepassingen van partners waarmee we werken op Health Exchange, hier ook gebruik van maken. Binnen Health Exchange kunnen zij die data hergebruiken, mits onder de strenge voorwaarden van de Telecomwet. Maar het verschil tussen systemen zoals van Epic, ChipSoft, Nedap, Nexus of PinkRoccade halen we voor hen uit de vergelijking.”
Behalve het voorkomen van een vendor lock-in, hanteert KPN een ander verdienmodel dan cloudspelers zoals Google. “Je kunt Health Exchange wat dat betreft zien als een soort rotonde”, meent Daan van Dooren, Product Owner Healthcare bij KPN. “Je kunt er allerlei wegen (systemen) op laten aansluiten en auto’s (de data) er overheen laten rijden. We bieden daarmee flexibiliteit in welke systemen je gebruikt en hoe je van systeem wisselt.”
Een zorgaanbieder kan volgens Van Dooren veranderen van bronsysteem en van de digitale toepassingen die hij eraan hangt, zonder dat er informatie verloren gaat. Je bepaalt als zorgaanbieder waar informatie vandaan komt en heen gaat, zonder de vaak hoge kosten voor maatwerkintegratie. “Dat maakt gegevensuitwisseling dus goedkoper, want je kunt ook in de toekomst werken met nieuwe, innovatieve oplossingen zonder dat je apart maatwerk moet aanschaffen voor nieuwe mogelijkheden.”
