Zo’n twee jaar geleden beleefde het AMC, dit jaar bestuurlijk gefuseerd met Vumc tot Amsterdam UMC, een primeur met de introductie van een medische datarecorder op een operatiekamer. Ook in andere ziekenhuizen wordt er gewerkt met, of is men geïnteresseerd in het gaan gebruiken van datarecorders en videoregistratiesystemen in hoog-risico omgevingen zoals de operatiekamer en de spoedeisende hulp.
De technologie is er. Maar wat zijn de (rand)voorwaarden voor goed gebruik? Hoe kunnen zorgmedewerkers veilig naar zichzelf terugkijken? UMC Amsterdam en ICT&Health organiseren in dit kader op woensdag 31 oktober het congres ‘Transparantie op de OK’. Hier komen professionals uit de medische, juridische en technologiesector samen om te praten over het belang van data, de registratie en verwerking ervan en de communicatie hierover op de operatiekamer.
Verbetert patiëntveiligheid
“Tijdens een operatie gebeuren veel handelingen onder hoge druk. Hierbij kan het gebeuren dat de communicatie soms niet optimaal is. Meestal geeft dit uiteindelijk geen problemen, maar het kan natuurlijk altijd een keer wel zo zijn,” licht prof. dr. Marlies Schijven toe, chirurg en hoogleraar Simulation, Serious Gaming en Applied Mobile Healthcare aan het Amsterdam UMC - locatie AMC. “Hoe mooi is het dan om te kunnen leren van situaties om toekomstige ellende juist vóór te zijn?”
Een belangrijk begrip hierbij is situational awareness, het dynamische en cyclische proces van informatie ontvangen en interpreteren, waarop men inschattingen maakt die vervolgens aanzetten tot aanpassen van het handelen. In ICT&health gaf Schijven in 2017 al aan dat een soort ‘black box’ kan helpen in een cultuuromslag in de OK. “Juist door op een rustig moment naar jezelf terug te kijken samen met je teamleden, via een ‘team-debriefing’, kun je echt bouwen aan een beter klimaat.”
Buiten OK-hectiek operatie bespreken
“Videoregistratie is belangrijk, maar vangt lang niet alle informatie,” stelt Schijven nu. “Daarbij: het terugkijken van een hele video van operatie en operatiekamer-beelden kost te veel bedrijfstijd. Met behulp van een medische datarecorder die ook andere relevante gegevens zoals data uit het anesthesietoestel en deurbewegingen analyseert, kunnen we achteraf samen, buiten de hectiek van een OK, de operatie bespreken, oorzaak en gevolg goed inschatten en waar nodig verbeteringen aanbrengen.”
In feite voegt de medische datarecorder waarde toe door de relevante segmenten van de operatie ‘uit te lichten’ in een compact format, vervolgt Schijven. Dat maakt het apparaat volgens haar tot een onmisbaar device voor een veiliger werkomgeving. “Ik, en ook enkele van mijn collega’s, hebben door de Black Box onze operatieroutine veranderd en verbeterd. Wel is het echt een voorwaarde dat mensen zich geborgd voelen door goede afspraken over het gebruik, en zich hieraan durven bloot te stellen.”
