In de vorige editie beschreef ik op deze plek de honger naar radicaal. Bij ‘The Most Innovative Session’ op de ICT&health World Conference, samen met Gabrielle Speijer, Bart Timmers en Michiel Tebbes georganiseerd, kreeg elke deelnemer 120 seconden om een idee te pitchen dat de gevestigde orde fundamenteel ontmantelt. Geen incrementele verbeteringen, geen pilots die na twee jaar stilletjes verdampen: radicale disruptie, met de patiënt (of burger) als vertrekpunt. De zaal omarmde het, en het plan ligt er om het format te herhalen op de volgende editie van het congres. Het aanmeldformulier opent na de zomer.
Maar anderen uitdagen is makkelijk. Wie een lat neerlegt, moet er zelf ook overheen willen. Dus dit keer geef ik het voorbeeld: vier pitches, elk voor te dragen binnen de 120 seconden, elk met een eerste stap die je morgen kunt zetten. Vind je ze te voorzichtig? Mooi zo. Kom het dan na de zomer beter doen.
Pitch 1: Maak van gezondheid industriepolitiek
In december 2017 schreef ik in dit magazine dat een regio moet stoppen met dromen over de volgende Silicon Valley. Kies één niche, bouw er een regelgevende zandbak omheen en word het testcentrum van de wereld. Het idee voelde juist en bleek een decennium te vroeg, wat in de praktijk hetzelfde leest als ‘fout’.
Op 10 juni bewees Dubai dat het alleen maar vroeg was. Wet nr. 17 van 2026 richt de Dubai Longevity Authority op, een soeverein orgaan met als enige opdracht: van het emiraat dé wereldhub maken voor gereguleerde longevity en geavanceerde zorg. Het veelzeggende detail: die autoriteit wordt niet voorgezeten door een minister van volksgezondheid, maar door de man die economie en toerisme runt. Gezondheid is het product: de economie is het punt. Saoedi-Arabië stopt via zijn Hevolution Foundation tot een miljard dollar per jaar in healthspan-onderzoek, en Dubai becijfert de markt voor gezond ouder worden op acht biljoen dollar.
En Europa? Wij bespreken vergrijzing als kostenpost. Terwijl het World Economic Forum in juni becijferde dat simpele, goedkope maatregelen (valpreventie in huis, beweeg-programma’s in de wijk, bredere toegang tot hoortoestellen) tegen 2040 wereldwijd 5,8 biljoen dollar aan bespaarde zorgkosten en 645 miljard dollar aan productiviteit kunnen opleveren. Alleen al bredere toegang tot hoortoestellen zou in Nederland ruim achtduizend dementie-gevallen voorkomen. De businesscase ontbreekt niet in Europa. Het besluit ontbreekt.
De eerste stap: benoem de niche waarin jouw regio een oneerlijk voordeel heeft: data, talent, een patiëntenpopulatie, een welwillende toezichthouder. Vraag vervolgens wat een zandbak daaromheen werkelijk vereist. Je hebt geen staatsfonds nodig. Je hebt een besluit nodig.
Pitch 2: Geef de zelfnavigerende patiënt infrastructuur, geen weerstand
Sid Sijbrandij, medeoprichter van GitLab, was uitbehandeld voor osteosarcoom. Hij huurde een geneticus in, verzamelde 25 terabyte aan eigen tumordata en vond met AI een eiwit-anomalie. De immuuntherapie die daarop werd gebouwd, bracht hem in remissie. Zijn data staan nu online, zodat de volgende patiënt verder begint dan hij. Steve Brown kreeg te horen dat zijn klachten stress waren: de AI-agent die hij bouwde op exact dezelfde data vond binnen enkele minuten de bloedkanker-markers die drie artsen hadden gemist.
Uitzonderingen? Eén op de vier Amerikanen gebruikt AI al voor gezondheidsinformatie, en in één kwartaal kwamen ChatGPT Health, Copilot Health, Amazon Health en Perplexity Health op de markt. De zelfnavigerende patiënt is geen curiosum meer: ze heeft infrastructuur. De echte verschuiving is niet dat de patiënt meer weet dan de dokter. Dat overleefde het vak al in het Google-tijdperk. De verschuiving is wie de volgende stap initieert. Steeds vaker gaat de patiënt naar de AI, beslist die samen met de patiënt wat er gebeurt, en is de zorgverlener de uitvoerder van een plan dat al vaststond.
De pitch: stop met de zelfnavigator te behandelen als lastpost. Geef haar infrastructuur. Open je data en je systemen, richt een loket in voor patiënten die met eigen metingen en AI-analyses binnenkomen, en positioneer de praktijk als interpretatielaag in plaats van poortwachter. Anders krijg je alsnog een tweedeling, maar dan één gesorteerd op eigen regie in plaats van op inkomen.
De eerste stap: tel hoeveel patiënten deze maand binnenkwamen met AI-geïnformeerde vragen of eigen data. Ontwerp voor die groep één dienst die vóór hen werkt in plaats van tegen hen.
Pitch 3: Geef de AI-agent een mandaat en een portemonnee
Er staat een doos boodschappen voor je deur die je nooit hebt besteld: vette vis, spinazie, magnesium. Je slaap was al een week gebroken en je laatste bloedpanel toonde een omega-3-tekort, dus dit is de mand die je lichaam nodig heeft. Iets las je gezondheid, besliste wat je moest eten, betaalde en liet bezorgen.
Sciencefiction? De rails liggen er al. In één maand tijd sloot Visa zijn betaalnetwerk aan op ChatGPT, lanceerde Mastercard betaalrails waarmee agents elkaar in fracties van centen betalen, opende Robinhood agent-beleggen voor gewone klanten en verscheepte Coinbase een gereedschapskist waarmee een agent zonder login kan handelen. Dertig jaar lang bewees elke betaaltechnologie dat er een mens aanwezig was bij de aankoop. Nu bouwt de financiële sector koortsachtig aan het omgekeerde: bewijzen dat een robot geautoriseerd is, met cryptografisch ondertekende mandaten.
De pitch: preventie wordt een staande opdracht op de achtergrond. Denk verder: laat een agent, binnen een geschreven mandaat, een persoonsgebonden budget beheren. Geen declaratieformulieren meer, geen verantwoordingsstress, wel een logboek van elke beslissing en een noodrem. Wie durft die pilot aan? Toets hem aan wat ik de drie-uur-’s-nachts-test noem: kan een vermoeide mens om drie uur ’s nachts begrijpen wat de agent kocht en waarom, en het systeem met één hand uitzetten? Zo niet, dan is de noodrem theater en de toestemming ook.
De eerste stap: schrijf het mandaat als een contract van vier regels. Wat mag de agent kopen? Wat is de harde bestedingslimiet? Wanneer moet hij stoppen en vragen? En waar staat elk besluit gelogd? Kun je die vier regels niet schrijven, dan ben je niet klaar om de portemonnee te overhandigen.
Pitch 4: Vervang eerst de bestuurskamer
In maart zei Mitchell Katz, topman van het grootste publieke ziekenhuissysteem van de VS, dat hij klaar is om radiologen te vervangen door AI. Een radioloog draaide het in een opiniestuk om: vervang eerst jezelf. En hij heeft een punt. Tussen 1975 en 2010 groeide het administratieve personeel in de Amerikaanse zorg met 3.200 procent; het aantal artsen met 150 procent. Administratie slokt daar inmiddels meer dan 40 procent van de ziekenhuiskosten op.
En let op de dubbele standaard: AI moet als medisch hulpmiddel worden goedgekeurd om een scan te mogen lezen, maar heeft geen enkel kader nodig om inkoop, roostering of governance te draaien. Als AI alleen transformatief is voor andermans baan, is het geen technologie-argument. Het is een machtsargument in technologiekleren.
De pitch: automatiseer eerst de bestuurs- en administratieve laag, precies daar waar de kosten het hoogst zijn en de regelgevende drempels het laagst. En investeer wat vrijkomt in het profiel dat elke sollicitatiecommissie nu wegfiltert: de bouwer met gaten in het cv, allergisch voor procedures, die het ruwe prototype vandaag oplevert en achteraf toestemming vraagt. 69 procent van de zorgbestuurders noemt AI een topprioriteit; ruim acht procent heeft er iets van in productie. Dat gat dicht je niet met nog een stuurgroep.
De eerste stap: agendeer bij het eerstvolgende AI-voorstel voor klinisch werk, in hetzelfde kwartaal, één bestuurlijke of administratieve beslissing die geautomatiseerd wordt. Vind je geen kandidaat? Dan weet je waar de echte weerstand zit.
Gemene deler
Vier pitches, één gemene deler: geen ervan wacht op nieuwe technologie. Alles dat hierboven staat kan met wat vandaag bestaat verwezenlijkt worden. Wat ontbreekt, is telkens hetzelfde: iemand die beslist en een podium dat radicale voorstellen serieus neemt in plaats van ze weg te glimlachen.
Dat podium komt er. Het plan ligt klaar om The Most Innovative Session te hernemen op de volgende editie van de ICT&health World Conference, en het aanmeldformulier opent na de zomer. De regels blijven dezelfde: 120 seconden, geen incrementele verbeteringen, de burger (of patiënt) als vertrekpunt. Wil je meedenken, meebouwen of zelf op dat podium staan? Neem contact op met mij, met de redactie van ICT&health, of met één van de drijvende krachten achter de sessie.
Vier ideeën heb ik alvast voorgezegd. Neem ze over, maak ze scherper, of veeg ze van tafel met iets beters. Maar kom pitchen.
Je 120 seconden lopen al…
