Virtual reality (VR) wordt steeds vaker ingezet als digitale therapie voor onder meer angst, pijn en stress. Hoewel de klinische meerwaarde van deze toepassingen steeds beter wordt onderbouwd, blijkt uit nieuw onderzoek dat het succes ervan niet alleen afhangt van de technologie zelf. Ook de manier waarop patiënten kennismaken met VR-therapie speelt een belangrijke rol. Onderzoekers concluderen dat een korte begeleiding door een zorgverlener de acceptatie en het gebruik van VR-therapie aanzienlijk kan verbeteren.
In andere onderzoeken is de meerwaarde van VR-therapie al diverse keren aangetoond. Zo blijkt het een goede methode om pijn te verzachten, angst voor een behandeling of ingreep te verlichten en is het ook effectief bij de behandeling van een psychose. In tegenstelling tot dergelijke eerdere studies richtte dit onderzoek zich niet op de effectiviteit van VR als behandeling, maar op de implementatie ervan in de dagelijkse zorg. Daarbij onderzochten de wetenschappers hoe verschillende vormen van introductie invloed hebben op het gebruik, de therapietrouw en de ervaring van patiënten.
Haalbaarheidsonderzoek
Voor het haalbaarheidsonderzoek werden 31 volwassenen met weinig of geen ervaring met virtual reality willekeurig verdeeld over drie groepen. De eerste groep kreeg een VR-headset met de therapeutische applicatie en slechts een beperkte instructie. De tweede groep ontving naast de headset aanvullende hulpmiddelen, zoals een snelstartgids, een tutorial in de applicatie en toegang tot een chatbot voor technische ondersteuning.
De derde groep kreeg dezelfde materialen, maar daarnaast ook een korte, gestructureerde introductie van vijf minuten door een getrainde zorgverlener. Tijdens deze sessie werden onder meer een veiligheidscheck uitgevoerd, de headset passend afgesteld en de eerste stappen van de behandeling gezamenlijk doorlopen. Door deze opzet konden de onderzoekers vaststellen welke vorm van onboarding het meest bijdroeg aan een succesvolle start van de behandeling.
Begeleiding cruciaal
De resultaten laten zien dat patiënten die begeleiding kregen van een zorgverlener de VR-therapie langer en consistenter gebruikten dan deelnemers die zonder ondersteuning begonnen. Ook beoordeelden zij de technologie als gebruiksvriendelijker en maakten zij tijdens de eerste sessies minder fouten. Hoewel alle deelnemers na een korte kennismaking positiever tegenover VR-therapie stonden, was de acceptatie het grootst in de groep die persoonlijke begeleiding ontving. Volgens de onderzoekers zorgde de menselijke ondersteuning ervoor dat onzekerheid en terughoudendheid afnamen en patiënten meer vertrouwen kregen in het gebruik van de technologie.
Daarnaast bleek de behandeling in alle groepen goed te worden verdragen. Deelnemers rapporteerden slechts beperkte klachten van cybersickness en niemand stopte voortijdig vanwege bijwerkingen.
Klinische geloofwaardigheid
Volgens de onderzoekers benadrukken de resultaten dat succesvolle implementatie van digitale therapieën verder gaat dan het beschikbaar stellen van technologie. Een korte interactie met een zorgverlener lijkt voldoende om VR-therapie meer klinische geloofwaardigheid te geven, duidelijke verwachtingen te scheppen en patiënten beter te ondersteunen tijdens de eerste ervaringen.
De onderzoekers stellen dat zorgorganisaties daarom niet alleen aandacht moeten besteden aan de ontwikkeling van digitale therapieën, maar ook aan de manier waarop deze worden geïntegreerd in bestaande zorgprocessen. Daarbij zijn duidelijke rollen voor zowel zorgverleners als patiënten essentieel.
Hoewel het om een kleinschalige haalbaarheidsstudie gaat, suggereren de bevindingen dat zelfs beperkte begeleiding een belangrijke bijdrage kan leveren aan een bredere acceptatie van VR-therapie in de dagelijkse praktijk. Verdere studies moeten uitwijzen hoe deze aanpak op grotere schaal kan worden toegepast en welke effecten dit heeft op langdurig gebruik en behandelresultaten.
