Cardiologen van het Maastricht UMC+ hebben als eerste in de Benelux een nieuwe echotechniek toegepast waarbij tijdens een hartklepingreep vanuit het hart zelf driedimensionale beelden worden gemaakt. De techniek, 3D intracardiale echocardiografie (3D ICE), biedt volgens het ziekenhuis gedetailleerde beeldvorming tijdens de ingreep. Daarmee kunnen bepaalde patiënten mogelijk minder belastend worden behandeld en is een algehele narcose in sommige gevallen niet langer noodzakelijk.
Steeds meer hartklepaandoeningen worden behandeld via een katheter die via een ader in de lies naar het hart wordt geleid. Een openhartoperatie is daarbij niet nodig. Tijdens deze ingrepen werken interventiecardiologen en beeldvormend cardiologen nauw samen, waarbij nauwkeurige beeldvorming essentieel is om de behandeling veilig en zorgvuldig uit te voeren. Tot nu toe gebeurde dat vooral met een echo via de slokdarm, waarvoor patiënten tijdens de ingreep onder algehele narcose moeten worden gebracht.
Driedimensionaal
Bij 3D intracardiale echocardiografie wordt een miniatuur-echosonde via een ader in de lies naar het hart gebracht. Vanuit het hart zelf maakt de sonde gedetailleerde driedimensionale beelden van de hartklep. Het Maastricht UMC+ paste deze techniek het afgelopen jaar als eerste centrum in de Benelux toe bij ingrepen aan de tricuspidalisklep, de hartklep tussen de rechterboezem en de rechterkamer.
Volgens het ziekenhuis biedt de techniek juist bij ingrepen aan de tricuspidalisklep voordelen. Door de ligging van deze hartklep is deze met een echo via de slokdarm moeilijk goed in beeld te brengen. Beeldvorming vanuit het hart zelf geeft een beter zicht op de klep, waardoor de interventiecardioloog en beeldvormend cardioloog tijdens de ingreep direct kunnen beoordelen of de geplaatste clip de klepbladen goed heeft vastgepakt.
De eerste ervaringen met de techniek zijn volgens het Maastricht UMC+ veelbelovend en dragen bij aan de samenwerking tijdens de ingrepen. Inmiddels zijn ook patiënten behandeld bij wie de procedure met uitsluitend een slokdarmecho niet mogelijk zou zijn geweest. De komende jaren wordt verder onderzocht wat de meerwaarde van 3D ICE is in de dagelijkse praktijk.
Breder toepasbaar
Het Maastricht UMC+ onderzoekt inmiddels ook de mogelijkheden van 3D intracardiale echocardiografie bij ingrepen aan de mitralisklep. Als de techniek zich ook daar bewijst, kan een slokdarmecho in sommige gevallen mogelijk achterwege blijven. Voor een deel van de patiënten zou daardoor algehele narcose niet langer nodig zijn, wat de behandeling vooral voor oudere en kwetsbare patiënten minder belastend kan maken.
Volgens Sebastian Streukens, interventioneel beeldvormend cardioloog en klinisch hoofd echocardiografie van het Maastricht UMC+, is goede beeldvorming bepalend voor de mogelijkheden tijdens een hartklepingreep. Hij verwacht dat de nieuwe techniek ertoe kan bijdragen dat meer patiënten behandeld kunnen worden, ook in situaties waarin dat eerder niet mogelijk was. De komende jaren moet onderzoek uitwijzen welke klinische meerwaarde 3D ICE heeft en in hoeverre de techniek de belasting van de ingreep voor patiënten kan verminderen.
Ook Pieter Vriesendorp, interventiecardioloog bij het Maastricht UMC+, benadrukt het belang van samenwerking tijdens complexe hartklepingrepen. Volgens hem stelt de nieuwe beeldvorming het behandelteam in staat om tijdens de ingreep beter onderbouwde beslissingen te nemen, met als doel het best mogelijke behandelresultaat voor de patiënt.
Strategische samenwerking
De introductie van 3D intracardiale echocardiografie maakt deel uit van de strategische samenwerking tussen het Maastricht UMC+ en Philips. Die samenwerking is onlangs uitgebreid met een focus op echocardiografie en katheterbehandelingen van hartklepaandoeningen. Beide partijen werken daarnaast aan andere innovaties, waaronder de inzet van kunstmatige intelligentie bij hartecho's, ondersteuning van echo-onderzoeken op afstand en een techniek waarmee de vorm van een katheter met licht in plaats van röntgenstraling zichtbaar kan worden gemaakt.
De ervaringen die het Maastricht UMC+ het afgelopen jaar met 3D ICE heeft opgedaan, zijn inmiddels ook verwerkt in onderwijs. Samen met Philips organiseerde het ziekenhuis in juni de Masterclass Structural Heart Interventions in Eindhoven, waar cardiologen uit de Benelux konden kennismaken met en oefenen met de nieuwe techniek.
ICU van de toekomst
Twee jaar geleden waren Maastricht UMC+ en Philips ook aanwezig op de ICT&health World Conference. Daar vertelden zij over hun gezamenlijke ambitie om de ‘ICU van de toekomst’ vorm te geven. Binnen die samenwerking zet Philips een voor de Europese markt ontwikkelde tele-IC-oplossing in, gebaseerd op ruim twintig jaar ervaring met vergelijkbare technologie in de Verenigde Staten. Deze maakt het mogelijk om ICU-patiënten op afstand te monitoren en de werklast op de intensive care slimmer te verdelen.
