Antibioticaresistentie (AMR) vormt wereldwijd een groeiende bedreiging voor mens en dier. Internationale onderzoeksprojecten zoeken daarom naar nieuwe manieren om resistente bacteriën beter op te sporen en te monitoren. Het ZonMw-project One Health AMR Surveillance through Innovative Sampling (OASIS) onderzocht hoe Lot Quality Assurance Sampling (LQAS) daarbij kan helpen. De methode maakt zichtbaar waar resistentie boven een vooraf bepaalde grens komt, zodat gerichter vervolgonderzoek en maatregelen kunnen worden ingezet.
Het project OASIS versterkte de toepassing van de LQAS-methodologie voor monitoring van antimicrobiële resistentie (AMR). De onderzoekers kregen meer inzicht in de kenmerken van de methode, die kan worden gebruikt om gebieden te identificeren waar resistentie vaker voorkomt dan acceptabel. Op basis daarvan kunnen vervolgonderzoek en gerichte maatregelen, zoals de keuze van antibiotica, sneller worden ingezet.
Inzet bij mens en dier
Het project laat zien dat LQAS breed kan worden ingezet bij het monitoren van resistentie, het ondersteunen van antibioticakeuzes en het evalueren van interventies. De methode biedt daarmee verschillende mogelijkheden om de aanpak van antimicrobiële resistentie te ondersteunen. Omdat dezelfde aanpak kan worden gebruikt bij mensen, dieren en mogelijk ook het milieu, biedt LQAS een gezamenlijk raamwerk voor de monitoring van antimicrobiële resistentie. Dit versterkt de samenwerking tussen sectoren en ondersteunt een geïntegreerde aanpak van AMR als gezamenlijk gezondheidsvraagstuk.
Rioolwater
Het project Improving the TRIcycle protocol: upscaling to national Monitoring, detection of CPE and WGS pipelines for One Health Surveillance (TRIuMPH) breidde de WHO-methode voor het monitoren van antibioticaresistentie uit. Hierdoor kunnen ook carbapenemase-producerende Enterobacteriaceae (CPE) worden gevolgd. Dit zijn bacteriën die resistent zijn tegen carbapenemen, antibiotica die vaak als laatste behandeloptie worden ingezet bij ernstige infecties. Onderzoekers pasten de methode toe in Madagaskar, Maleisië en Pakistan om de verspreiding van deze bacteriën bij mensen, dieren en in het milieu beter in kaart te brengen.
Het project laat zien dat CPE voorkomt bij mensen, dieren en in het milieu. De verspreiding tussen deze domeinen verschilt per land. Ook bleek dat deze bacteriën goed kunnen worden gemonitord via bestaande rioolwatermeetnetten. Daarmee biedt de methode nieuwe mogelijkheden voor internationaal toezicht op antibioticaresistentie.
Surveillance van antibioticaresistentie
De bacterie die gonorroe veroorzaakt (Neisseria gonorrhoeae) ontwikkelt steeds vaker resistentie tegen beschikbare antibiotica. Het project Modelling Approaches to Guide Intelligent Surveillance for the Sustainable Introduction of Novel Antibiotics (MAGIcIAN) ontwikkelde daarom modellen om te bepalen waar surveillance van antibioticaresistentie het meest nodig is.
De onderzoekers combineerden resistentiegegevens met onder meer demografische, economische en klimaatfactoren. Ook ontwikkelden zij modellen om te voorspellen hoe infecties en resistente bacteriën zich verspreiden. De modellen worden verder ontwikkeld om de monitoring van de introductie van het nieuwe antibioticum zoliflodacine in lage- en middeninkomenslanden te ondersteunen.
Longontsteking bij jonge kinderen
Het project Prevention of Antibiotic Resistance by TARGEted Treatment of Pneumonia in Children (TARGET) richtte zich op betere diagnostiek van longontsteking bij kinderen jonger dan vijf jaar. De onderzoekers ontwikkelden een apparaat om ziekteverwekkers in de lagere luchtwegen op te sporen en een betaalbare DNA-test voor belangrijke bacteriële verwekkers van luchtweginfecties.
De methode is ontworpen voor omgevingen met beperkte middelen. In een klinische studie in Tanzania bleek dat bij ongeveer 20 procent van de kinderen met longontsteking een bacterie de oorzaak was. De test geeft binnen 30 tot 50 minuten resultaat en vereist geen kostbare laboratoriumapparatuur. Daarmee biedt de methode mogelijkheden om de diagnostiek van longontsteking bij jonge kinderen te verbeteren en gerichter antibioticagebruik te ondersteunen.
Mens en milieu
Het project Smart Surveillance Strategy for Carbapenem-resistant Pseudomonas aeruginosa (SAMPAN) richtte zich op de bacterie Pseudomonas aeruginosa. Deze bacterie kan ernstige infecties veroorzaken bij mensen met een verminderde weerstand of bij mensen die in zorginstellingen wonen. De onderzoekers ontwikkelden methoden om de bacterie en resistente varianten beter op te sporen bij mensen en in water. De aanwezigheid van de bacterie bleek sterk te verschillen tussen Rotterdam, Rome en Jakarta.
Resistente varianten werden vooral aangetroffen bij ziekenhuispatiënten in Jakarta en in ongezuiverd ziekenhuisafvalwater. Ook in rivieren in de drie steden werden resistente bacteriën gevonden die genetische overeenkomsten vertoonden met bacteriën bij patiënten.
De projecten met een Nederlandse bijdrage maakten deel uit van de negende ronde van het Joint Programming Initiative on Antimicrobial Resistance (JPIAMR), gericht op diagnostiek en toezicht. De onderzoeken leverden nieuwe methoden op om resistente bacteriën op te sporen, hun verspreiding bij mensen, dieren en in het milieu te monitoren en infecties beter te diagnosticeren.
Eind vorig jaar schreven we ook over het Europese partnerschap in de strijd tegen antimicrobiële resistentie. Ook daarin staat de internationale samenwerking bij de aanpak van resistentie centraal.
Referenties
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
