Zorgbestuurders maken afspraken over databeschikbaarheid

do 19 november 2026 - 14:10
Zorgbestuurders maken afspraken over databeschikbaarheid
Gegevensuitwisseling
Nieuws

Bestuurders van de partijen achter het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het Informatieberaad Zorg hebben nieuwe afspraken gemaakt over gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid. Tijdens een gezamenlijk overleg op 4 november stemden zij onder meer in met een sectoroverstijgende activiteitenkaart voor het gezondheidsinformatiestelsel en afspraken over de digitale verpleegkundige overdracht. Ook bespraken zij de voortgang van gegevensuitwisseling tussen ziekenhuizen en de ontwikkeling van een landelijke digitale infrastructuur.

Betrouwbare en tijdige beschikbaarheid van medische gegevens is een belangrijke voorwaarde voor passende zorg. Wanneer zorgverleners informatie veilig kunnen uitwisselen, hoeven zij gegevens minder vaak opnieuw vast te leggen of op te vragen. Ook patiënten profiteren daarvan, doordat zij hun medische geschiedenis niet telkens opnieuw hoeven te vertellen. Daarnaast is databeschikbaarheid noodzakelijk voor de verdere ontwikkeling van hybride zorg, digitale zorgpaden en AI-toepassingen.

Eén gezamenlijke aanpak

Om de verschillende ontwikkelingen beter op elkaar af te stemmen, hebben de bestuurders ingestemd met een gezamenlijke activiteitenkaart voor het gezondheidsinformatiestelsel. Daarop staan de werkzaamheden van verschillende zorgsectoren, de verantwoordelijkheden van betrokken partijen en de prioriteiten voor de komende periode. De kaart maakt ook inzichtelijk wanneer landelijke voorzieningen beschikbaar moeten komen voor softwareleveranciers en wanneer bepaalde verplichtingen ingaan.

Tijdens een eerdere bijeenkomst op 28 januari was al afgesproken om de verschillende sectorale activiteiten samen te brengen. De nieuwe kaart vormt nu het uitgangspunt voor verdere planning en uitvoering.De voortgang wordt bijgehouden en twee keer per jaar bestuurlijk besproken. Daarmee willen de partijen voorkomen dat afzonderlijke sectoren langs elkaar heen werken bij de ontwikkeling van digitale voorzieningen.

Digitale verpleegkundige overdracht krijgt prioriteit

Een belangrijk onderdeel van de afspraken betreft eOverdracht, de elektronische uitwisseling van verpleegkundige gegevens wanneer patiënten of cliënten naar een andere zorgorganisatie overgaan. Bij dergelijke overdrachten moeten verpleegkundigen momenteel regelmatig informatie opnieuw registreren. Het gaat bijvoorbeeld om zorgplannen, medische gegevens en informatie over de gezondheidstoestand van patiënten.

Met eOverdracht worden gegevens volgens uniforme afspraken vastgelegd en uitgewisseld. Daardoor kunnen elektronische zorgdossiers beter op elkaar aansluiten en kan informatie opnieuw worden gebruikt. Dit moet de administratieve belasting verminderen, overdrachtsfouten helpen voorkomen en de continuïteit van zorg verbeteren. Beroepsvereniging V&VN had de betrokken partijen gevraagd om eOverdracht prioriteit te geven. Tijdens het overleg spraken de bestuurders hun steun uit voor het voorgestelde groeipad. De betrokken organisaties gaan nu de opdrachtverlening aan softwareleveranciers in gang zetten.

Ook binnen de medisch-specialistische zorg blijft gegevensuitwisseling een belangrijk aandachtspunt. Daar wordt de voortgang gevolgd op vier prioriteiten: beschikbaarheid van medische beelden, de toestemmingsvoorziening Mitz, uitwisseling van patiëntsamenvattingen en digitale ondersteuning van multidisciplinaire overleggen. Deze voorzieningen zijn onder meer noodzakelijk voor de concentratie en spreiding van ziekenhuiszorg, waarbij patiënten door verschillende instellingen kunnen worden behandeld.

CumuluZ en KIK-V als aanvullende bouwstenen

De bestuurlijke afspraken sluiten aan bij andere initiatieven die werken aan een landelijk dekkend netwerk voor gegevensuitwisseling. Een voorbeeld is de samenwerking tussen CumuluZ en KIK-V. Uit eerder onderzoek in opdracht van Zorginstituut Nederland bleek dat beide initiatieven elkaar kunnen aanvullen bij het beschikbaar maken en hergebruiken van zorggegevens. CumuluZ richt zich op het beschikbaar maken van gegevens uit het primaire zorgproces voor zowel direct zorggebruik als secundaire toepassingen. KIK-V heeft vooral ervaring met het hergebruik van gegevens voor kwaliteitsinformatie en verantwoording in de langdurige zorg.

Tijdens een technische beproeving werd aangetoond dat gegevens uit ziekenhuiszorg, huisartsenzorg en de verpleging, verzorging en thuiszorg met één gestandaardiseerde informatievraag konden worden bevraagd. Daarbij ging het om informatie over reanimatiebeleid binnen proactieve zorgplanning. De proef gebruikte gesimuleerde gegevens en nog geen echte bronsystemen. Vervolgonderzoek moet aantonen of de aanpak ook in de dagelijkse zorgpraktijk toepasbaar is.

De samenwerking illustreert het belang van aansluiting tussen bestaande initiatieven. Door kennis, afspraken en technische voorzieningen te hergebruiken, kan worden voorkomen dat zorgorganisaties verschillende infrastructuren voor vergelijkbare doeleinden moeten implementeren.

Europese verplichtingen

Tijdens het bestuurlijk overleg kwamen ook de gevolgen van de European Health Data Space (EHDS) aan bod. Deze Europese verordening introduceert uniforme verplichtingen voor de beschikbaarheid en het gebruik van gezondheidsgegevens. Belangrijke verplichtingen worden gefaseerd van kracht vanaf maart 2029 en maart 2031. Nederland werkt daarnaast aan de inrichting van een onafhankelijke Gezondheidsdata-autoriteit (GDA). Deze organisatie moet toezichthoudende en uitvoerende taken krijgen binnen het gezondheidsinformatiestelsel. De precieze verantwoordelijkheden en de verhouding tot bestaande organisaties worden nog uitgewerkt.

Ook bespraken de bestuurders een initiatief van zorgverzekeraars en IZA-partijen om digitale voorzieningen voor gegevensdeling en samenwerking duurzaam voort te zetten. Een nieuwe organisatie, voorlopig aangeduid als NewCo, moet bijdragen aan de ontwikkeling en opschaling daarvan. De bedoeling is dat deze voorzieningen uiteindelijk aansluiten op het landelijke netwerk zodra de benodigde infrastructuur en afspraken beschikbaar zijn.

De verschillende ontwikkelingen maken duidelijk dat databeschikbaarheid niet uitsluitend een technische opgave is. Voor een toekomstbestendig gezondheidsinformatiestelsel zijn ook bestuurlijke samenwerking, duidelijke verantwoordelijkheden en gezamenlijke prioriteiten noodzakelijk.

Referenties

Zorgakkoorden

Voeg ICT&health toe aan Google

Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.

Toevoegen aan Google

Ook dit onderwerp krijgt een prominente plek tijdens de ICT&health World Conference 2027. Wil je erbij zijn en niets missen? Reserveer dan tijdig je ticket.