Zorgorganisatie Siza heeft met 49 publieke en private partijen een akkoord gesloten om de langdurige zorg drastisch te vernieuwen. Slimme oplossingen staan centraal in deze Health Deal. Rob Hoogma, voorzitter van de Raad van Bestuur van Siza: ‘Met technologische innovaties willen we ervoor zorgen dat mensen met een handicap zo onafhankelijk mogelijk hun eigen leven kunnen leiden.’
Stel je voor: je bent gehandicapt en bent hierdoor altijd – dag in, dag uit – afhankelijk van andere mensen. Je kunt bijvoorbeeld niet zelfstandig eten koken, de deur open doen voor bezoek of een wasje draaien. Dat is nogal wat, stelt Rob Hoogma, voorzitter van de Raad van Bestuur van zorgorganisatie Siza. ‘Als je niet gehandicapt bent, kun je je niet voorstellen wat voor gevolgen zo’n beperking heeft voor je dagelijkse leven. Maar laten we wel wezen: het is gewoon geen pretje als je ook voor simpele, alledaagse zaken afhankelijk bent van zorgverleners, je ouders of andere hulpverleners.’
Technische snufjes
Het is dan ook niet zo raar dat Siza hier iets aan wil doen. Hoogma vertelt dat Het Dorp in Arnhem – onderdeel van Siza – oorspronkelijk is gebouwd om het leven van mensen met een beperking gemakkelijker te maken. ‘Opgericht in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw, is Het Dorp een voorbeeld van hoe je met slimme oplossingen en technische snufjes kunt zorgen dat mensen die langdurige zorg nodig hebben zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. De ingenieurs die meewerkten aan Het Dorp maakten er een sport van om het leven van deze mensen beter te maken. Bijvoorbeeld door een slimme toepassing te bedenken waardoor cliënten zelf hun gordijnen konden open doen. Het Dorp was innovatief avant la lettre.’
Wiel uitvinden
Tegelijkertijd weet Hoogma dat de wereld inmiddels drastisch is veranderd. ‘Digitalisering heeft een enorme vlucht genomen in alle sectoren van de samenleving, ook in de zorg. Dat opent deuren naar allerlei nieuwe mogelijkheden voor mensen met een beperking.’ Daarom is Siza zo’n acht jaar geleden gestart met het ontwikkelen van slimme toepassingen. Daarbij heeft de zorgorganisatie nadrukkelijk ook andere partijen betrokken. ‘We wilden niet alleen het wiel uitvinden’, legt Hoogma uit. ‘Twee – en in dit geval veel meer dan twee – weten meer dan één. We hebben bijvoorbeeld onze leveranciers gevraagd om met ons mee te denken en te investeren in innovatie. Ook hebben we ICT-leveranciers, bouwondernemingen, banken, architecten, designers en technici benaderd. De behoeften van onze cliënten staan altijd aan de basis van de plannen. Voor hen en met hen doen we het immers.’
Ander werk
Het resultaat van de samenwerking: twee slimme woningen – zogenaamde paswoningen – op het terrein van Het Dorp. ‘Uiteindelijk hebben we met zestig verschillende bedrijven en kennisinstellingen samengewerkt aan de ontwikkeling van de paswoningen’, vertelt Hoogma trots. ‘Bijzonder is dat bedrijven – die ook vaak concurrenten van elkaar zijn – heel intensief met elkaar hebben opgetrokken om slimme oplossingen te bedenken. Wij hebben ze bij elkaar gebracht, maar daarna konden ze de samenwerking zelf vormgeven. Dat werkte echt heel goed. Mooi om te zien.’ Bij de ontwikkeling van de paswoningen kwam ook de veranderende rol van de zorgprofessional naar voren. De toenemende digitalisering vraagt immers ook het nodige van de medewerkers van Siza. ‘Mensen denken wel eens dat digitalisering banen kost. Maar dat zie ik niet zo. Het werk wordt anders. Bij Siza zijn we daarom jaren geleden met onze medewerkers een traject gestart over digitalisering in de zorg, en wat dit voor hen betekent in het dagelijkse werk. De toegevoegde waarde van wat je kunt doen voor mensen met een beperking wordt veel groter. Onderzoeken wat cliënten willen met hun leven en daar – samen met de cliënt – oplossingen voor bedenken, is het devies. Het werk wordt minder uitvoerend en meer adviserend.’
BIJ DE ONTWIKKELING VAN PAS-WONINGEN KWAM OOK DE VERANDERENDE IMPLEMENTATIE ROL VAN DE ZORGPROFESSIONAL NAAR VOREN
Initiatief
Omdat Siza niet wil dat het bij twee paswoningen blijft, heeft de zorgorganisatie het initiatief genomen voor Academy Het Dorp. Hoogma: ’10 Procent van de wereldbevolking kampt met ernstige beperkingen. De helft van deze groep is als gevolg hiervan afhankelijk van andere mensen. Dan heb je het dus over enorme aantallen. In Nederland kampen we bovendien met toenemende vergrijzing. En dan heb ik het nog niets eens over het feit dat ouderen langer thuis willen blijven wonen. Kortom, we hebben te maken met een enorme markt die zou kunnen profiteren van allerlei slimme zorgoplossingen. Met een zogenaamde Health Deal willen we hier stappen in zetten.’
Grip
Kern van de deal is dat vijftig publieke en private partijen, waaronder Siza, KPN, Philips, de gemeente Arnhem en het Radboudumc, maar ook de ministeries van VWS en EZ, de handen ineenslaan om nieuwe technologieën te ontwikkelen waarmee mensen met een beperking meer grip op hun leven krijgen.
‘Met technologische innovaties willen we ervoor zorgen dat mensen met een handicap zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. We willen slimme toepassingen ontwikkelen die hen in staat stellen om meer zelf te organiseren en minder afhankelijk te zijn van zorg.’
De Health Deal wordt concreet gemaakt in Academy Het Dorp, die in mei 2016 door Siza is gelanceerd.
‘In de Academy komt alles samen’, stelt Hoogma. ‘De ondertekenaars van de Health Deal kunnen er partnerschappen aangaan om samen tot innovatieve producten te komen. De vragen en behoeften van mensen met een beperking liggen aan de basis. In elk projectteam is plek voor cliënten, zodat we te allen tijde het perspectief van de eindgebruiker meenemen.’
De Health Deal loopt tot en met 31 december 2019. Wat hoopt Hoogma tegen die tijd bereikt te hebben?
‘Ik hoop dat we dan slimme en betaalbare oplossingen hebben ontwikkeld, waardoor mensen met een beperking minder afhankelijk zijn van derden. Dat ze gemakkelijker hun eigen leven kunnen leiden en positiever in het leven staan.’
‘Ook hoop ik dat er baanbrekend onderzoek is gedaan naar de bedachte toepassingen, zodat we kunnen bewijzen dat de Health Deal tot concrete resultaten heeft geleid: meer levensvreugde, minder afhankelijkheid en lagere zorgkosten.’
‘Daarnaast ga ik ervan uit dat niet alleen bedrijven, onderzoeksinstellingen en overheden hun steentje hebben bijgedragen, maar dat ook cliënten en patiëntenorganisaties er een belangrijke rol in hebben gespeeld. Want hoewel Siza het voortouw heeft genomen, is het nadrukkelijk niet alleen iets van ons. De Health Deal is van en voor iedereen.’
