Ergens in een zorgorganisatie zit een HR-afdeling over een functiehuis gebogen. Op het scherm: een T-tje. Ernaast een kleurenwaaier met persoonlijkheidsprofielen. Geel voor de enthousiaste, blauw voor de nauwkeurige, groen voor de harmonische, rood voor de dominante profielen. Een soort menselijk verfcouponnetje van de Gamma.
“Wij zoeken T-shaped zorgprofessionals,” zegt iemand, terwijl beneden de SEH ontploft, de thuiszorg verzuipt, AI-tools neerstorten en niemand tijd heeft om ook maar één testvraag over “hoe energiek voel je je op een schaal van 1 tot knalgeel?” in te vullen. Die T komt van David Guest, held uit 1991, toen je met één beroep nog tot je pensioen in dezelfde kantine at. Eén diepe specialistische balk, één horizontale streep voor samenwerken: ideaal voor de tijd van faxen en floppy’s.
En die kleurenwaaier was toen misschien ook nog wel grappig: “Kijk, jij bent groen met een vleugje blauw.” Mooi, wist je tenminste waarom je altijd de kerstborrel organiseerde.
Escaperoom
Maar nu? De zorg lijkt meer op een escaperoom op hardloopstand. AI-triage hier, digitale dossiers daar, hybride zorgpaden, regiobeelden, tekorten, zzp-coöperaties. En HR staat ertussen met een T-model en een kleurenwaaier te zwaaien. “Jij bent rood-geel en T-shaped, jij mag leidinggevende worden.”
Alsof je met een highlighter-set een tia kunt oplossen.
Aan de andere kant van de academische wereld zitten Barnett & Ceci, die laten zien dat de echte magie far transfer heet: dingen die je in het ene domein leert, slim toepassen in een ander domein. “U heeft horeca-ervaring, zorgervaring en IT-ervaring - kunt u alsjeblieft het hele zorgproces en die AI-tool aan elkaar knopen?”
En daar komt de M-shaped professional het podium op. Die past dus niet in één kleurtje. Die is de hele regenboog plus de grijstinten ertussen.
Neem de wijkverpleegkundige die ooit in de horeca stond, daarna een ICT-opleiding deed, nu wondzorg doet, familiegesprekken voert en ondertussen het ECD uit de brand helpt. Die moet analytisch kunnen denken als dossiers tegenstrijdig zijn, veerkrachtig, flexibel en wendbaar zijn als de planning voor de derde keer wordt omgegooid, creatief denken als beleid en realiteit weer eens ruzie hebben, en systeemdenken hebben om te snappen waarom één cliënt vastloopt in tien loketten.
En waar stopt HR al die mensen? In een T-tje. Met een kleur erbij.
“Jij bent een rood-gele T, jij mag naar het MT.”
Hilarisch achterhaald
Juist in staf en directie is dat hilarisch achterhaald. Daar heb je geen rood, blauw of T nodig, maar een M-shaped kameleon met:
- Analytisch vermogen én systeemdenken, om de zorg te zien als één groot levend organisme in plaats van een organogram.
- Veerkracht, flexibiliteit en wendbaarheid voor elke nieuwe golf van beleid, AI en crisis.
- Leiderschap en sociale invloed om meer te doen dan een intranetbericht tikken.
- Nieuwsgierigheid en een vanzelfsprekende houding van levenslang leren, omdat 2026 overmorgen alweer ouderwets is.
Gaten in het CV, mantelzorg, burn-out, omscholing, zzp-experimenten: HR ziet ‘complex’, de M-shaped bril ziet veerkracht, flexibiliteit, creatief overleven en heel veel onbetaalde cursussen: ‘Het echte leven’.
De one-trick-pony-specialist die jarenlang is bejubeld om één truc, ziet dat precies die truc nu in een algoritme is geprogrammeerd. De M-shaped one-man-army/kunstmatige intelligentie-ondernemer/zzp-verpleegkundige die zijn eigen zorg, planning, facturatie, ICT en AI-tooling regelt: dat is precies de persoon waar al die dure rapporten over ‘de werknemer van de toekomst’ over gaan, maar waar het functiehuis geen hokje voor heeft.
Zoveelste hei-sessie
En dan, op een dag, bij de zoveelste hei-sessie, is het zover. HR rolt de flip-over uit, pakt de stiften en zegt: “Wij zoeken iemand met analytisch vermogen, veerkracht, flexibiliteit, wendbaarheid, leiderschap, sociale invloed, creatief denken, systeemdenken, motivatie, zelfbewustzijn, nieuwsgierigheid en een mentaliteit van levenslang leren.”
Iedereen knikt. “Ja, dat is precies wat we nodig hebben.”
Dan draait iemand het functieprofiel om, kijkt naar het T-tje, naar de kleurenwaaier en zegt: “Oké… en in welk kleurtje plakken we die?”
Stilte.
En dáár, precies dáár, zou iemand moeten zeggen: “Misschien is het niet de kandidaat die niet past… maar het kleurplaatje dat aan vervanging toe is.”
Want als HR dat niet doet, regelt de praktijk het zelf wel. Dan bouwen die one-man-army-entrepreneurs en M-shaped zorgknutselaars hun eigen netwerken, coöperaties en startups, mét AI, mét far transfer en zónder HR-hokjes. En zit HR straks met een prachtig T-vormig functiehuis. Leeg.
