600 patiënten sneller geholpen door gedeelde OK-capaciteit

Vier ziekenhuizen in Oost-Nederland hebben sinds september 2025 ruim 600 patiënten eerder kunnen opereren door hun beschikbare operatiecapaciteit met elkaar te delen. Medisch Spectrum Twente (MST), ZGT, Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB) en Saxenburgh testen deze regionale aanpak voor galblaas-, liesbreuk- en navelbreukoperaties. Het doel is om patiënten sneller te helpen door niet alleen naar de capaciteit van het eigen ziekenhuis te kijken, maar naar de beschikbare operatieruimte in de hele regio.

Wanneer er in het ene ziekenhuis geen plek is maar in het andere ziekenhuis wel, dan kan een patiënt daar eerder terecht. De patiënt bepaalt zelf of die van die mogelijkheid gebruikmaakt en kan er ook voor kiezen om op een operatie in het eigen ziekenhuis te wachten. Zo proberen de vier ziekenhuizen hun bestaande capaciteit beter te benutten en de wachttijd voor patiënten te verkorten.

Regionale zorgcapaciteit

De vraag naar zorg neemt toe, terwijl personeel en beschikbare capaciteit onder druk staan. Bovendien verschilt de ruimte voor operaties per ziekenhuis en per moment. De vier ziekenhuizen onderzoeken daarom hoe ze door onderlinge afstemming de beschikbare capaciteit in de regio beter kunnen benutten. De operatieplanners overleggen wekelijks over de beschikbare ruimte in de operatieprogramma’s en de patiënten die daarvoor in aanmerking komen. Daarmee verschuift de planning van afzonderlijke ziekenhuizen naar een regionale aanpak. De betrokken ziekenhuizen bekijken gezamenlijk waar patiënten het beste en zo snel mogelijk geholpen kunnen worden.

Sinds de start van de pilot zijn ruim 600 patiënten eerder geopereerd doordat zij terechtkonden op een beschikbare plek in een ander ziekenhuis. De eerste ervaringen wijzen erop dat de werkwijze in de praktijk uitvoerbaar is en patiënten een extra mogelijkheid biedt om sneller behandeld te worden. Ook de overstap naar een ander ziekenhuis verloopt volgens de eerste ervaringen goed georganiseerd.

In de volgende fase onderzoekt de Universiteit Twente wat de regionale samenwerking betekent voor wachttijden, patiëntenstromen en de benutting van operatiecapaciteit. Het onderzoek moet duidelijk maken welke effecten de aanpak heeft en in hoeverre deze ook toepasbaar is op andere vormen van planbare zorg.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

De pilot brengt ziekenhuizen, zorgverzekeraars en wetenschappers samen om de beschikbare zorgcapaciteit in de regio beter te benutten en patiënten waar mogelijk eerder te behandelen. De betrokken organisaties willen daarmee gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor patiënten die op een operatie wachten. Door over de grenzen van afzonderlijke instellingen heen te kijken, kan beschikbare capaciteit worden ingezet op de plekken waar die op dat moment nodig is.

Zorgverzekeraar Menzis heeft het initiatief genomen voor de regionale samenwerking en werkt samen met de ziekenhuizen aan oplossingen om de toegankelijkheid van zorg te verbeteren. De Universiteit Twente onderzoekt de effecten van de aanpak. Dat onderzoek wordt mede gefinancierd door Menzis. Ook CZ, VGZ en Zilveren Kruis zijn vanaf het begin bij de pilot betrokken en dragen bij aan de verdere ontwikkeling van de regionale samenwerking.

Datagedreven zorgbemiddeling

De pilot in Oost-Nederland past binnen een bredere beweging om beschikbare zorgcapaciteit beter te benutten en wachttijden terug te dringen. Ook bij datagedreven zorgbemiddeling werken zorgverzekeraars en zorgaanbieders samen om patiënten sneller naar passende zorg te leiden. We schreven daarover in mei van dit jaar.