Het Erasmus MC zet een volgende stap in de automatisering van laboratoriumdiagnostiek met de inzet van een mobiele robot die analyseapparatuur koppelt aan de geautomatiseerde analysestraat van het Diagnostisch Kernlaboratorium. De robot vervoert zelfstandig rekjes met bloed- en urinemonsters tussen verschillende systemen en start analyses automatisch op. Volgens het ziekenhuis is deze toepassing van robotica in laboratoria nieuw in Nederland.
Volgens klinisch chemicus en medisch coördinator Christian Ramakers is de inzet van deze robot bijzonder: “In Nederland is deze robottoepassing nieuw, zeker in combinatie met een geautomatiseerde laboratoriumoplossing zoals de onze.”
Beweegbare robotarm
De compacte robot is uitgerust met een beweegbare robotarm waarmee hij rekjes met monstermateriaal van de analysestraat kan oppakken, verplaatsen en op een willekeurig analyseapparaat kan plaatsen. Vervolgens activeert hij de analyse via het bedieningsscherm. Daardoor kan de robot een belangrijk knelpunt in laboratoriumautomatisering overbruggen want analyseapparatuur is niet eenvoudig in een bestaande geautomatiseerde labstraat te integreren.
In het Diagnostisch Kernlaboratorium van het Erasmus MC wordt dag en nacht routinediagnostiek uitgevoerd. Centraal daarin staat een volledig geautomatiseerde analysestraat die is gekoppeld aan diverse analyseapparaten voor onder meer bloed- en urineonderzoek. De afgelopen jaren is deze verouderde infrastructuur vervangen door een nieuwe Total Laboratory Automation (TLA)-oplossing, waarmee een groot deel van de routinematige diagnostiek volledig geautomatiseerd verloopt. Van de ontvangst en de verwerking van monsters tot de analyse en de opslag ervan.
Toename automatisering
Steeds meer gespecialiseerde laboratoria binnen het Erasmus MC sluiten hun analyseapparatuur aan op deze vernieuwde TLA-omgeving. Daarmee neemt de mate van automatisering verder toe en kunnen laboratoriummedewerkers zich meer richten op complexe diagnostiek, specialistische analyses en innovatie, terwijl routinematige processen grotendeels geautomatiseerd worden afgehandeld.
Voor het laboratorium Endocrinologie bleek aansluiting op de geautomatiseerde analysestraat niet zo eenvoudig. Een directe technische koppeling met een van de analyseapparaten was niet mogelijk, waardoor een alternatieve oplossing nodig was. Die is gevonden in de inzet van de nieuwe mobiele laboratoriumrobot.
De robot neemt de logistieke handelingen tussen de analysestraat en het analyseapparaat over. Hij haalt de buisjes met monsters van de labstraat, vervoert deze naar het analyseapparaat, start de analyse en brengt de buisjes na afloop terug naar de analysestraat, waarna ze automatisch worden opgeslagen.
Alsnog integreren
Volgens het Erasmus MC onderscheidt de oplossing zich door de brede inzetbaarheid. De robot is namelijk programmeerbaar voor verschillende taken en kan daardoor ook in de toekomst worden ingezet om analyseapparatuur die niet rechtstreeks op de TLA kan worden aangesloten, alsnog in de geautomatiseerde laboratoriumworkflow te integreren.
Volgens het Erasmus MC speelt de inzet van robotica in op de toenemende druk op laboratoria als gevolg van de combinatie van een groeiende zorgvraag en een krappe arbeidsmarkt. Door repeterende logistieke en routinematige werkzaamheden te automatiseren, wil het ziekenhuis ook in de toekomst de continuïteit en kwaliteit van diagnostiek waarborgen met een relatief kleinere personele bezetting.
Interpreteren complexe resultaten
Tegelijkertijd ziet het ziekenhuis robots nadrukkelijk als ondersteuning van laboratoriummedewerkers en niet als vervanging. Routinematige taken kunnen worden geautomatiseerd, terwijl analisten onmisbaar blijven voor het bewaken van processen, het interpreteren van complexe resultaten en het afhandelen van uitzonderlijke of specialistische casussen die kenmerkend zijn voor een academische zorgomgeving.
Vorig jaar schreven we ook over een samenwerking tussen de Universiteit Twente en medisch microbiologisch laboratorium Labmicta. Beide partijen werken samen aan de inzet van kunstmatige intelligentie en robotisering om laboratoriumprocessen te versnellen, efficiënter en duurzamer te maken. Het uiteindelijke doel is om laboratoriumdiagnostiek te verbeteren, zodat zorgverleners sneller en nauwkeuriger een diagnose kunnen stellen en de patiëntenzorg verder wordt ondersteund.
