De komende vier jaar werken Europese ziekenhuizen, onderzoekers en industriepartners samen aan nieuwe technologie voor complexe medische ingrepen. Het onderzoeksproject SHERPA moet geautomatiseerde workflows ontwikkelen voor minimaal invasieve behandelingen van hersenvaten en tumoren. Dat zijn procedures waarvoor steeds minder gespecialiseerd personeel beschikbaar is. Het initiatief, met een budget van 21,5 miljoen euro, staat onder coördinatie van Philips en krijgt steun van het Europese innovatieprogramma Innovative Health Initiative.
Het project richt zich op het vereenvoudigen en gedeeltelijk automatiseren van neurovasculaire ingrepen en behandelingen van bepaalde tumoren. Bij deze minimaal invasieve procedures worden instrumenten via kleine openingen in het lichaam naar het behandelgebied geleid. De technieken vereisen doorgaans hooggespecialiseerde teams en veel ervaring, terwijl ziekenhuizen juist te maken hebben met een groeiend tekort aan gespecialiseerd personeel hiervoor.
Onderzoekers willen daarom digitale ondersteuning ontwikkelen die artsen tijdens de procedure helpt bij planning, navigatie en uitvoering. Door verschillende stappen in het behandelproces te automatiseren, hopen de projectpartners de ingrepen efficiënter en beter reproduceerbaar te maken. Ook moet de technologie het mogelijk maken dat meer ziekenhuizen dergelijke behandelingen kunnen uitvoeren.
SHERPA
“Het afgelopen jaar heeft het SHERPA-project een getalenteerd team van onderzoekers bijeengebracht. Dat team heeft een technologisch framework ontwikkeld om workflowautomatisering tot een betrouwbare metgezel, een ‘sherpa’, te maken voor interventionele (neuro)radiologen bij het uitvoeren van een aantal van hun meest complexe procedures”, aldus Bert van Meurs, Chief Business Leader, Image Guided Therapy, bij Philips.
Van Meurs stelt dat het ontwikkelde framework een basis legt voor de toekomstige inzet van AI-ondersteunde assistentietechnologie in interventionele procedures. Door de leercurve voor artsen te verkorten, kan het volgens hem helpen om het groeiende tekort aan interventionele (neuro)radiologen in Europa en andere regio’s deels op te vangen.
Complexe procedures
Behandelingen van hersenaneurysma’s en levertumoren behoren tot de meest complexe procedures binnen de interventionele (neuro)radiologie. Ze vereisen geavanceerde beeldvorming, grote precisie en gespecialiseerde expertise, wat de toegang voor patiënten kan beperken. Het SHERPA-project wil daarom AI-ondersteunde technologie ontwikkelen die repetitieve taken automatiseert en artsen ondersteunt bij besluitvorming. Daarmee moeten leercurves worden verkort en de veiligheid en nauwkeurigheid van deze minimaal invasieve ingrepen verbeteren.
De klinische studies binnen SHERPA vinden plaats in meerdere Europese centra. In Nederland nemen het Universitair Medisch Centrum Utrecht en het St. Antonius Ziekenhuis deel. Daarnaast zijn het Universitair Medisch Centrum Hamburg-Eppendorf in Duitsland, het Hôpital Bicêtre AP-HP in Frankrijk en het Hospital de la Santa Creu i Sant Pau in Spanje betrokken bij de klinische evaluaties.
Hersenaneurysma’s
Gedurende de komende drie jaar van het vierjarige SHERPA-project voeren de consortiumpartners een reeks klinische studies uit om deze ondersteunende technologieën door te ontwikkelen. Daarnaast wil het consortium de voordelen van de technologieën beoordelen op patiëntervaring, optimalisatie van de werkbelasting, tevredenheid van de interventiespecialisten en prestaties.
De vijf onderzoeken naar hersenaneurysma's richten zich op AI-gestuurde aneurysma-detectie, risicovoorspelling en nauwkeurige behandelingsplanning:
- RADAR: AI-gebaseerde aneurysma-detectie op basis van CT- en MR-beeldvorming.
- Aneurysm@risk: AI-gebaseerd algoritme om de groei van aneurysma's en het risico op scheuren te voorspellen.
- ASSIST: AI-ondersteunde apparaatselectie en positioneringsbegeleiding.
- INTERACT: Automatische collimatie en suggesties voor projectiehoeken om beeldvorming voor procedurele begeleiding te optimaliseren.
- SAFO: Evaluatie van een digitale oplossing voor follow-up op afstand voor patiënten met een hersenaneurysma, die gestandaardiseerde monitoring, verbeterde coördinatie en naadloze zorg gedurende het hele patiënttraject mogelijk maakt.
De onderzoeken naar lever- en longtumoren zullen gebruikmaken van respectievelijk geavanceerde beeldvormingstechnologieën en robot ondersteunde biopsietechnologieën om de diagnostische nauwkeurigheid en procedurele efficiëntie te verbeteren.
- MISTRAL: Evaluatie van nieuwe Cone Beam CT-workflows om beeldvorming voor percutane leverablatie te optimaliseren.
- RHODES: Evaluatie van robotondersteunde versus vrije longbiopsieën, met een nadruk op uitvoerbaarheid en efficiëntie van het apparaat.
Het onderzoeksprogramma wordt gefinancierd door een combinatie van publieke en private middelen. Naast de bijdrage van het Innovative Health Initiative, een Europees publiek-privaat partnerschap voor gezondheidsinnovatie, waarover we vorige maand schreven, investeren ook industriële partners in het project. De komende jaren moet blijken of de ontwikkelde technologie daadwerkelijk kan bijdragen aan veiligere en beter schaalbare behandelingen.
