Glaucoom is wereldwijd een van de belangrijkste oorzaken van onomkeerbare blindheid. Ondanks bestaande behandelingen verliezen nog altijd veel patiënten geleidelijk hun gezichtsvermogen. De Maastrichtse start-up PEYEONEER Ophthalmic Solutions werkt daarom aan een nieuw implantaat dat de behandeling van glaucoom veiliger en duurzamer moet maken.
Het bedrijf ontwikkelt de zogeheten GlaucomaRING, een klein implantaat dat de oogdruk moet verlagen door de afvoer van oogvloeistof beter te reguleren. Volgens de initiatiefnemers kan de innovatie bijdragen aan het voorkomen van blindheid bij patiënten met deze chronische oogaandoening.
Impact van glaucoom
Wereldwijd leven naar schatting meer dan 80 miljoen mensen met glaucoom. De ziekte beschadigt de oogzenuw vaak geleidelijk en zonder duidelijke symptomen. Daardoor wordt glaucoom ook wel de ‘stille dief van het zicht’ genoemd: veel patiënten ontdekken de aandoening pas wanneer al onherstelbare schade is ontstaan.
Hoewel oogdruppels en chirurgische ingrepen de oogdruk kunnen verlagen, genezen deze behandelingen de ziekte niet. Bovendien kunnen chirurgische technieken, zoals trabeculectomie, na verloop van tijd minder effectief worden door littekenvorming. Volgens medeoprichter en oogarts Henny Beckers is er daarom behoefte aan nieuwe behandelopties. “We kunnen glaucoom niet genezen, maar we kunnen wel proberen te voorkomen dat mensen hun zicht verliezen.”
Langdurig effect
Om de behandeling te verbeteren ontwikkelde PEYEONEER de GlaucomaRING. Het implantaat bestaat uit een kleine ring met een buisje dat de afvoer van oogvloeistof reguleert en zo de oogdruk verlaagt.
Een belangrijk verschil met bestaande implantaten is het gebruikte materiaal. Waar veel implantaten van siliconen worden gemaakt, gebruikt het team SIBS (poly(styreen-block-isobutyleen-block-styreen)), een biocompatibel kunststof dat volgens de ontwikkelaars minder kans geeft op littekenvorming of afstotingsreacties. Het doel is een oplossing te bieden die veilig is en ook op langere termijn effectief blijft.
Van ontwikkeling tot klinische studie
De ontwikkeling van het implantaat vindt zijn oorsprong in academisch onderzoek. Beckers startte ruim tien jaar geleden met studies naar verbetering van glaucoombehandelingen. Met ondersteuning van het Chemelot Institute for Science and Technology (InSciTe) werden de eerste prototypes ontwikkeld en getest.
Na succesvolle onderzoeksprojecten volgde een proof-of-concept. Toen de onderzoeksfinanciering afliep, besloten de initiatiefnemers de technologie verder te ontwikkelen via een start-up. Zo ontstond PEYEONEER Ophthalmic Solutions.
De volgende stap is een eerste klinische studie met de GlaucomaRING. Deze studie zal zich in eerste instantie richten op patiënten van vijftig jaar en ouder met vergevorderd glaucoom voor wie andere behandelingen niet langer effectief zijn. Volgens Beckers worden momenteel de voorbereidingen getroffen om de studie te starten. Het doel van deze eerste fase is vooral het beoordelen van de veiligheid van het implantaat.
Innovatie in een lastig ontwikkeltraject
De ontwikkeling van nieuwe medische technologie bevindt zich vaak in de zogenoemde ‘valley of death’: de fase tussen academisch onderzoek en commerciële toepassing, waarin financiering en opschaling uitdagend zijn. PEYEONEER kreeg ondersteuning via een Europese OPZuid-subsidie, waarmee onder meer de productie van implantaten kan worden opgeschaald. Ook een regionale zorg- en innovatieprijs benadrukte volgens het bedrijf het potentieel van de technologie.
Glaucoom treft wereldwijd miljoenen mensen en kan grote gevolgen hebben voor de kwaliteit van leven. Toch blijft innovatie in dit behandelgebied volgens de onderzoekers relatief beperkt. Met de GlaucomaRING hopen de initiatiefnemers een nieuwe stap te zetten richting betere behandelopties. Tegelijkertijd benadrukken zij dat de technologie zich nog in een vroege fase bevindt. “Het uiteindelijke doel is dat dit implantaat beschikbaar komt voor patiënten en daadwerkelijk bijdraagt aan het voorkomen van blindheid,” aldus de oprichters.
Eye-on-a-chip platform
Vorig jaar hebben Amerikaanse onderzoekers van de Cornell University met een innovatief ‘eye-on-a-chip’ platform onderzocht waarom bepaalde steroïde-oogmedicatie glaucoom kan veroorzaken. Glaucoom ontstaat wanneer verhoogde oogdruk schade aan de oogzenuw veroorzaakt en is wereldwijd een belangrijke oorzaak van blijvend gezichtsverlies. Met behulp van een 3D-geprint microschaalmodel dat de vloeistofstroming en celstructuren van het menselijk oog nabootst, konden onderzoekers precies volgen hoe het steroïde dexamethason de afvoer van oogvocht beïnvloedt.
Uit het onderzoek bleek dat de ALK5-VEGFC-signaalroute een sleutelrol speelt: dexamethason remt de productie van het eiwit VEGFC, waardoor de afvoer van kamerwater via Schlemm’s kanaal wordt beperkt en de oogdruk stijgt. De technologie biedt nieuwe mogelijkheden voor gepersonaliseerde oogzorg, bijvoorbeeld door risico’s op medicatiebijwerkingen beter te voorspellen en gerichte therapieën te ontwikkelen. Daarnaast onderstreept het onderzoek de groeiende rol van organ-on-a-chip-technologie in precisiegeneeskunde en medicijnontwikkeling.
