Met de start van het FirstLine-project zetten Nederlandse partijen een belangrijke stap in de verdere ontwikkeling van veilige zorg op afstand. Het onderzoeksproject, gefinancierd door de topsector ICT en Topsector Life Sciences & Health, brengt medtech MKB-bedrijven en kennisinstellingen samen om de inzet van medische sensoren en wearables in de thuissituatie te verbeteren. Onder coördinatie van Sensible Health werken onder meer Secuped, d-Health IQ en TNO aan oplossingen die niet alleen functioneel, maar ook veilig en betrouwbaar zijn.
De aanleiding voor het project ligt in de groeiende rol van thuismonitoring binnen de zorg. Steeds vaker maken patiënten gebruik van sensoren en draagbare technologie om hun gezondheid continu te meten, bijvoorbeeld bij diabetes. Dit ontlast zorgprofessionals en biedt tegelijkertijd de mogelijkheid om sneller in te grijpen wanneer dat nodig is.
Digitale veiligheid
De verschuiving van zorg naar de thuissituatie brengt echter nieuwe uitdagingen met zich mee. Waar medische data voorheen vooral binnen de gecontroleerde omgeving van ziekenhuizen werd verwerkt, vindt dat nu steeds vaker plaats via netwerken, apps en cloudplatforms. Dit stelt hoge eisen aan de beveiliging van gevoelige gezondheidsgegevens.
Recente cyberincidenten, onder andere bij ChipSoft, laten zien dat digitale zorginfrastructuren kwetsbaar kunnen zijn. Dergelijke gebeurtenissen benadrukken het belang van robuuste beveiligingsmaatregelen. Vertrouwen in technologie is essentieel, zeker wanneer sensoren continu persoonlijke gezondheidsdata verzamelen en delen.
FirstLine speelt hierop in door digitale veiligheid vanaf het begin centraal te stellen. Binnen het project wordt gewerkt volgens het principe van ‘cybersecurity by design’, waarbij beveiliging geen toevoeging achteraf is, maar een integraal onderdeel van de ontwikkeling. Daarbij vormt de zogenoemde CIA-triade, vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van data, de basis voor zowel onderzoek als technische architectuur.
Eén ecosysteem
In de huidige praktijk functioneren sensoren, apps en digitale platforms vaak als afzonderlijke systemen. Dit kan leiden tot fragmentatie en verhoogde risico’s op het gebied van dataveiligheid en interoperabiliteit. FirstLine richt zich daarom op het ontwikkelen van een samenhangend ecosysteem waarin deze technologieën veilig met elkaar kunnen communiceren.
Het project zet in op een open en interoperabele infrastructuur waarin verschillende typen sensoren en wearables geïntegreerd kunnen worden. De eerste toepassingen richten zich onder meer op continue glucosemonitoring, preventie van diabetische voetproblemen en ondersteuning van leefstijlverandering. Tegelijkertijd is het systeem ontworpen met het oog op toekomstige uitbreiding naar andere ziektebeelden en toepassingen.
De concrete resultaten van het project omvatten onder andere een gevalideerde veiligheidsarchitectuur voor gebruik in de thuissituatie, open richtlijnen voor veilige inzet van sensortechnologie en open-source softwarecomponenten zoals SDK’s en API’s. Daarnaast wordt een geïntegreerde demonstratieomgeving ontwikkeld, getest binnen het NHG-zorgpad voor diabetes in de eerste lijn.
Wetenschappelijke basis
Een belangrijke rol binnen FirstLine is weggelegd voor TNO, dat verantwoordelijk is voor de wetenschappelijke onderbouwing en onafhankelijke validatie van de ontwikkelde oplossingen. Vanuit verschillende onderzoeksafdelingen wordt expertise ingebracht op het gebied van digitale biomarkers, sensordata en interoperabiliteit.
De kennis die binnen het project wordt opgedaan, wordt vastgelegd in publiek toegankelijke rapporten en gedeeld via netwerken binnen de betrokken topsectoren. Daarmee is het doel nadrukkelijk breder dan alleen de deelnemende partijen: de ontwikkelde technologie en inzichten moeten ook toepasbaar zijn voor andere initiatieven rond thuismonitoring en digitale zorg.
Met FirstLine wordt gewerkt aan een volgende stap in de ontwikkeling van zorg op afstand. Door technologie niet alleen functioneel, maar ook veilig en schaalbaar te maken, draagt het project bij aan een toekomstbestendige inrichting van de zorg. De nadruk op samenwerking, openheid en standaardisatie maakt het mogelijk om innovaties sneller en breder te implementeren. Een belangrijke voorwaarde voor de verdere verschuiving van zorg naar de thuisomgeving.
