Een smartwatch-app voor mensen met epilepsie blijkt tonisch-clonische aanvallen vrijwel volledig te kunnen detecteren, met beduidend minder valse alarmen. Een tonisch-clonische aanval is de meest bekende vorm van een epilepsie aanval met spierverkramping (tonisch) en ritmisch schokken (clonisch).
Volgens de onderzoekers kan de app, EpiWatch genaamd, samen met de bijbehorende technologie bijdragen aan snellere hulpverlening en mogelijk het risico op plotseling en onverwacht overlijden bij epilepsie, ook wel SUDEP (Sudden Unexpected Death in Epilepsy) genoemd, verkleinen. Vooral mensen met ongecontroleerde aanvallen die alleen wonen of slapen lopen een verhoogd risico.
Wearable tech voor epilepsiezorg
De studie, gepubliceerd in Neurology Open Access, werd geleid door James W. Wheless van het Le Bonheur Children's Hospital. Hij benadrukt dat betrouwbare detectie van epileptische aanvallen cruciaal is voor tijdige interventie door mantelzorgers of zorgprofessionals. Bestaande draagbare detectiesystemen kampen volgens hem regelmatig met hoge aantallen foutmeldingen, waardoor gebruikers het vertrouwen in de technologie verliezen of waarschuwingen minder serieus nemen.
De onderzochte EpiWatch-app, waarvan een vroege versie voor het eerst werd gepresenteerd en onderzocht in 2017, gebruikt sensoren in een reguliere smartwatch om bewegingen die passen bij tonisch-clonische aanvallen te herkennen. Dit type epileptische aanval gaat vaak gepaard met hevige spierschokken, verlies van spiercontrole en soms ademhalingsproblemen.
Volgens Wheless biedt juist het gebruik van een standaard smartwatch voordelen. In tegenstelling tot meer opvallende medische hulpmiddelen ervaren gebruikers minder sociale drempels of stigma, wat langdurig gebruik kan bevorderen.
Onderzoek
Aan het onderzoek namen 242 volwassenen en kinderen met epilepsie deel, met een gemiddelde leeftijd van 23 jaar. Alle deelnemers verbleven gemiddeld tweeënhalve dag in een gespecialiseerde epilepsie monitoringsunit waar hun aanvallen continu werden gevolgd via video-elektro-encefalografie (EEG). Neurologen analyseerden vervolgens welke geregistreerde aanvallen daadwerkelijk tonisch-clonisch waren. Tegelijkertijd droegen deelnemers een smartwatch met de EpiWatch-app, zodat onderzoekers de resultaten van de app konden vergelijken met de EEG-metingen.
In totaal registreerden de onderzoekers 47 tonisch-clonische aanvallen. De smartwatch-app detecteerde er daarvan 46, wat neerkomt op een sensitiviteit van 98 procent. Eén aanval werd gemist doordat een verzorger tijdens de aanval de arm van de patiënt vasthield, waardoor bewegingssignalen onvoldoende werden geregistreerd. Volgens de onderzoekers ligt deze nauwkeurigheid hoger dan bij veel bestaande detectiesystemen, die doorgaans sensitiviteitswaarden tussen 76 en 94 procent behalen.
Veel minder valse alarmen
Een belangrijk resultaat van de studie is het lage aantal foutmeldingen. Tijdens meer dan 16.000 uur monitoring registreerde de app 56 valse alarmen, gemiddeld één foutmelding per 12,4 dagen. Dat aantal ligt volgens de onderzoekers ongeveer 90 procent lager dan bij vergelijkbare draagbare detectiesystemen. Bij 87 procent van de deelnemers traden zelfs helemaal geen foutmeldingen op. Een deel van de foutmeldingen ontstond tijdens repetitieve bewegingen, zoals gamen of andere herhalende armbewegingen.
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, benadrukken de onderzoekers dat alle metingen plaatsvonden in een gecontroleerde ziekenhuisomgeving. De prestaties van de app in het dagelijks leven moeten daarom nog verder worden onderzocht. Toch benadrukt de studie volgens de onderzoekers het potentieel van wearables of andere consumentengadgets voor digitale zorg en thuismonitoring. Betrouwbare detectie van epileptische aanvallen via een smartwatch of app kan niet alleen bijdragen aan meer veiligheid voor patiënten, maar ook aan snellere zorginterventies en betere ondersteuning op afstand.
Epilepsie monitoring
Vorig jaar ontwikkelden Britse onderzoekers een implanteerbaar systeem voor langdurige monitoring van epilepsie. Het zogeheten subcutane EEG-systeem (sqEEG) bestaat uit een kleine sensor onder de hoofdhuid die continu hersenactiviteit meet en draadloos gegevens doorstuurt.
In een studie onder tien patiënten met therapieresistente epilepsie werden gedurende vijftien maanden bijna 72.000 uur aan hersendata verzameld. Daarbij detecteerde het systeem 754 aanvallen. De resultaten tonen aan dat traditionele symptoomdagboeken vaak onbetrouwbaar zijn: minder dan de helft van de gemeten aanvallen werd door patiënten geregistreerd.
