Digitalisering raakt inmiddels vrijwel elk onderdeel van het ziekenhuis: van zorgprocessen en patiëntcommunicatie tot bedrijfsvoering, data en AI. Daarmee is ICT een hoofdzaak geworden voor ziekenhuisbesturen. Toch groeit de governance ervan niet vanzelf mee. Wie bepaalt welke ontwikkelingen voorrang krijgen, wie mag daarover meebeslissen en wie is verantwoordelijk voor de opbrengsten in de zorgpraktijk?
Voor ICT&health editie 5 sprak Antoon van Luxemburg (M&I/Partners) met Jan Houben, die al twintig jaar werkt aan ICT-governance in Nederlandse ziekenhuizen. Het interview laat zien waarom afspraken die ooit vooral infrastructuur en EPD-implementaties moesten ondersteunen, niet zonder meer passen bij de bredere digitale transformatie.
Houben benadrukt het belang om goed na te denken over de invulling van ICT-governance. “ICT is schaars: in geld, mensen en systemen. Hoe meer beschikbaar komt, hoe meer organisaties ermee willen doen. Governance helpt om deze middelen efficiënt in te zetten en duidelijke prioriteiten te stellen.”
Juist op deze punten wringt het volgens Houben. Onvoldoende inzicht in kosten, onduidelijke mandaten en concurrerende ambities kunnen ertoe leiden dat ziekenhuizen te veel tegelijk oppakken. Bovendien raken digitale veranderingen direct aan het werk van zorgverleners en de positie van patiënten. Zorgmanagers moeten daarom verantwoordelijkheid krijgen voor verbeteringen in zorgprocessen, met de ondersteuning om die daadwerkelijk te realiseren.
Passende governance
Een vaste blauwdruk biedt hiervoor geen uitkomst, stelt Houben. “Elk ziekenhuis wordt anders bestuurd. Stakeholders, kennisniveau, vernieuwings-gerichtheid, zorgprofiel, regionale samenwerking en cultuur verschillen per organisatie. Daarom werkt één blauwdruk niet.”
Besturen moeten wel duidelijke keuzes maken: hoe sluit ICT-governance aan op het managementteam, de investeringscommissie en de jaarlijkse planning? Welke besluiten horen op strategisch niveau en welke kunnen dichter bij de uitvoering worden genomen? En hoe krijgen artsen en verpleegkundigen invloed op besluiten die hun werk veranderen?
Afstemmen op besluitvorming
Een belangrijke uitdaging is het afstemmen van ICT-governance op de besluitvorming van het bestuur of MT in het kader van de jaarplancyclus, meent Houben. “De besturingsfilosofie in huis is dan niet uitgelijnd en moet eerst opgelost worden. Het bestuur kan in zo’n situatie helderheid scheppen.”
Daarbij gaat het om meer dan overlegstructuren op papier. Effectieve governance vraagt ook regie op de uitvoering, realistische prioriteiten en aansluiting op het totale ziekenhuisbeleid. Digitale projecten zijn immers projecten van het ziekenhuis, met gevolgen voor zorg en bedrijfsvoering. Hoe voorkom je dat de bestuurlijke inrichting achterblijft bij die ontwikkeling?
Lees het volledige interview in ICT&health editie 5, 2026, die op 23 oktober verschijnt.
Voeg ICT&health toe aan Google
Toon meer content van ICT&health in Google Zoeken.
