Serious game maakt gegevensuitwisseling tot bestuursvraagstuk

Moeilijk vindbare gegevens, omslachtige toegang en systemen die zorgverleners extra werk bezorgen: de gevolgen van gebrekkige gegevensuitwisseling komen vaak op de werkvloer terecht en blijven daar liggen. Met de eerder dit jaar gelanceerde serious game Van data naar daadkracht wil Nictiz deze knelpunten onder de aandacht van de bestuurskamer brengen. Het doel: bestuurders zelf laten ervaren waarom gebruiksvriendelijkheid van toegang tot data om structurele aandacht vraagt.

Zorgverleners vinden geregeld nu nog zelf oplossingen voor problemen met digitale informatievoorziening, zoals door zelf achter gegevens aan te bellen. Daarmee blijft voor beslissers minder zichtbaar waar systemen tekortschieten, terwijl juist zij voorwaarden kunnen scheppen voor verbetering.

Daphne Bos, adviseur bruikbare data en usability bij Nictiz, ziet hoe zulke ad hoc oplossingen verandering kunnen tegenhouden. “Zo blijft het probleem vaak op de werkvloer liggen", vertelt zij in ICT&health 3Zorgverleners ervaren weinig ruimte om hier naast hun dagelijkse werk structureel mee aan de slag te gaan. En dus verandert er weinig.”

Zelf knelpunten ervaren

Nictiz ontwikkelde daarom Van data naar daadkracht voor bestuurders, beleidsmakers en andere beslissers. Deelnemers kruipen in de rol van zorgverlener en moeten onder tijdsdruk informatie vinden, goede zorg leveren en fouten voorkomen. Met een laptop, werkboek en werkkaarten ervaren zij hoe ontbrekende gegevens en tegenwerkende systemen hun werk bemoeilijken.

Het spelen duurt ongeveer een halfuur. Met toelichting en nabespreking duurt een sessie één tot anderhalf uur. Juist deelname vanuit verschillende partijen, zoals zorgaanbieders, ICT-leveranciers en overheid, kan het gesprek over gezamenlijke verbeteringen ondersteunen.

Van ervaring naar concrete acties

Het belangrijkste doel is dat bestuurders herkennen welke verantwoordelijkheid zij zelf hebben. In de nabespreking vertalen deelnemers hun ervaringen met begeleiding van Nictiz naar concrete acties binnen en buiten de organisatie.

“We hopen dat bestuurders na het spelen denken: hoe is de gebruiksvriendelijkheid bij ons geregeld?” zegt Bos. “Dat ze zich realiseren dat ze dit moeten organiseren, bijvoorbeeld door het expliciet onderdeel te maken van beleid en hierover duidelijke afspraken te maken, samen met rollen zoals een chief medical information officer (CMIO). Zodat het structureel bij alle betrokkenen op de agenda staat.”

Gebruikerservaring moet dan ook volgens Bos een vaste plek krijgen in de digitale strategie: bij selectie en aankoop van systemen, maar ook na de implementatie. Blijvend verbeteren op basis van gebruikersfeedback helpt om gegevens daadwerkelijk bruikbaar beschikbaar te maken. Het spel moet bestuurders laten zien waar zij dat kunnen organiseren en met welke partners samenwerking nodig is.

Dit artikel gemist? Lees het in ICT&health 3, 2026 en in ons online magazine.