Vertrouwen en samenwerking zijn doorslaggevend voor het succesvol inzetten van AI in de zorg. Dat stelt Léon Kempeneers, Managing Director van Philips in de Benelux. Volgens hem ligt de sleutel niet alleen in technologische innovatie, maar vooral in de manier waarop die technologie samen met de zorgpraktijk wordt ontwikkeld en ingevoerd, zo vertelde hij in een recente editie van ICT&health.
“Als je wilt dat technologie echt werkt in de praktijk, moet je vanaf dag één alle betrokkenen meenemen: zorgprofessionals, technologiebedrijven, beleidsmakers én patiënten”, benadrukt Kempeneers meteen. “Anders bouw je iets moois dat in de praktijk gewoon niet aansluit.”
Die noodzaak blijkt ook uit onderzoek: hoewel veel zorgverleners betrokken zijn bij de ontwikkeling van technologie, ervaart een aanzienlijk deel nog onvoldoende aansluiting op de dagelijkse praktijk. Volgens Kempeneers vraagt dat om een andere benadering van innovatie, waarin implementatie en co-creatie centraal staan. “Innoveren is belangrijk, maar het is minstens zo essentieel om technologie op de juiste manier te implementeren en te ontwikkelen met onze partners uit de zorg.”
Vertrouwen als randvoorwaarde
Naast samenwerking is vertrouwen een tweede randvoorwaarde. Zorgprofessionals willen inzicht in hoe AI-systemen werken, hoe ze worden gemonitord en wat de juridische kaders zijn. Ook patiënten spelen hierin een rol: hun vertrouwen is sterk afhankelijk van de uitleg en het oordeel van hun zorgverlener. Daarmee ontstaat een wederkerig proces waarin technologie, professional en patiënt elkaar versterken.
Tegelijkertijd wijst Kempeneers op het belang van goede data en het voorkomen van bias. AI-systemen moeten worden getraind en gevalideerd op representatieve datasets om betrouwbare uitkomsten te garanderen. Instrumenten zoals bias-analyses helpen om risico’s in kaart te brengen en te beperken gedurende het hele ontwikkelproces.
Trage adoptie
Hoewel de bereidheid om AI te omarmen groot is, verloopt de adoptie volgens Kempeneers nog te traag. Dat komt niet alleen door perceptie, maar ook door structurele belemmeringen in het zorgsysteem.
“Wat ik constateer, is dat de huidige diagnose-behandelcombinatie, ofwel DBC-systematiek, innovatie over het algemeen belemmert. Nieuwe technologie wordt niet beloond en soms zelfs financieel afgestraft.” Hierdoor duurt het langer voordat bewezen innovaties daadwerkelijk in de praktijk landen.
Ondanks die uitdagingen zijn er al toepassingen die concrete impact laten zien, bijvoorbeeld in medische beeldvorming en cardiologie. Ze versnellen processen, verminderen administratieve lasten en ondersteunen zorgverleners bij snellere en betere besluitvorming. Daarmee kan AI bijdragen aan het verlichten van de druk op de zorg, mits de implementatie zorgvuldig en samen met het veld wordt vormgegeven.
Het hele artikel verscheen eerder in ICT&health editie 5, 2025 en is ook te lezen in het online magazine.
