Zuyderland Medisch Centrum is volgens eigen zeggen het eerste ziekenhuis in de Benelux dat een oplosbare, medicijnhoudende stent kan plaatsen bij patiënten met vernauwde bloedvaten in de onderbenen. De stent moet hernieuwde verstoppingen voorkomen en de kans op vervolgoperaties verkleinen. Jaarlijks ondergaan meer dan duizend patiënten in Zuyderland een dotterbehandeling. Na een dotterbehandeling sluiten onderbeenbloedvaten vaak opnieuw, waardoor klachten aanhouden en soms ingrijpende operaties nodig zijn. Met de nieuwe stent hoopt Zuyderland dit probleem te verminderen.
Jaarlijks ondergaan meer dan 1.000 patiënten in Zuyderland een dotterbehandeling. Dat grote aantal maakt het mogelijk om gericht onderzoek te doen naar het verbeteren en personaliseren van deze ingreep, vooral bij vernauwingen in de onderbenen. Onderzoekers kunnen dankzij het grote aantal patiënten systematisch onderzoeken welke patiënten het meest profiteren van de oplosbare stent en hoe de behandeling verder kan worden gepersonaliseerd zodat ingrepen minder risicovol en duurzamer worden.
Camera
Om de kwaliteit van deze zorg verder te verbeteren, onderzoekt Zuyderland hoe het bloedvat tijdens de behandeling nog preciezer in beeld kan worden gebracht. Met behulp van Optical Coherence Tomography (OCT), een piepkleine camera in het bloedvat, kunnen artsen exact vaststellen hoe groot het bloedvat is en welke behandeling daar het beste bij aansluit. Zo neemt de kans op een blijvend goed resultaat toe.
De nieuwe oplosbare stent houdt het bloedvat gedurende langere tijd open en lost daarna volledig op, waardoor er geen blijvend implantaat achterblijft. De verwachting is dat dit resulteert in minder terugkerende vernauwingen, minder bypassoperaties en een afname van het aantal amputaties. Met deze primeur en het lopende onderzoek zet Zuyderland een belangrijke stap richting meer persoonsgerichte en toekomstbestendige zorg voor patiënten met vaatlijden.
Kransslagaders
In het Albert Schweitzer Ziekenhuis (ASZ) wordt dit jaar bij 117 patiënten een biologisch oplosbare stent in een van de kransslagaders rondom het hart geplaatst. Het is een onderdeel van het wetenschappelijk onderzoek Perfect Restore dat is opgezet en wordt uitgevoerd door de cardiologen van ASZ. Stents worden al jarenlang gebruikt om vernauwingen in de kransslagaders te verhelpen.
“Tot zo’n tien jaar geleden bestonden ook oplosbare varianten, maar die voldeden niet en werden van de markt gehaald. We gebruiken nu uitsluitend een permanente metalen stent. Deze kunnen mogelijk nadelen hebben op de lange termijn,” legt interventie cardioloog Jin Cheng van ASZ uit.
Cheng en zijn collega’s zien vooral voordelen in een oplosbare stent die uiteindelijk volledig door het lichaam wordt afgebroken. Het uitgangspunt is een oplossing waarbij geen lichaamsvreemd materiaal achterblijft, terwijl het materiaal tegelijkertijd veilig, sterk en passend binnen de geldende eisen is. De cardiologen hebben hiervoor een geschikte oplosbare stent gevonden.
Gedetailleerd beeld
Twee jaar geleden startten zij met wetenschappelijk onderzoek en inmiddels wordt de stent in de praktijk getest. Daarbij maken zij gebruik van een geavanceerde nieuwe camera, die een zeer gedetailleerd beeld van de ader van binnenuit geeft en het mogelijk maakt de oplosbare stent nog nauwkeuriger te plaatsen. Niet iedereen komt zomaar in aanmerking voor de oplosbare stent. De vernauwing moet geschikt zijn zonder te veel verkalking in de ader en de behandeling mag niet spoedeisend zijn.
Bij iedere patiënt wordt zorgvuldig afgewogen of deelname aan het onderzoek passend is. Vervolgens wordt helder uitgelegd wat het verschil is tussen een metalen stent en een oplosbare variant, zodat de patiënt zelf een weloverwogen keuze kan maken om al dan niet deel te nemen aan het wetenschappelijk onderzoek.
Dagopname De oplosbare stent wordt geplaatst tijdens een dagopname. Daarna worden patiënten drie jaar lang gevolgd met extra afspraken. Cheng vertelt dat dat ook precies de periode is waarin de stent oplost en wordt opgenomen door de vaatwand. Daarmee is volgens hem de tijd lang genoeg om de problemen met de aders op te lossen en om goed te kunnen beoordelen hoe de stent werkt binnen het lichaam. ASZ laat weten dat met de uitkomsten van dit wetenschappelijk onderzoek wellicht nog een grotere vervolgstudie komt waarvoor samenwerking met meerdere Nederlandse ziekenhuizen nodig gaat zijn.
Vorig jaar april schreven we al over een hulpmiddel bij de inzet en beoordeling van coronaire stents: de AI-tool DeepNeo. Deze technologie, ontwikkeld door een onderzoeksteam van Helmholtz München, de Technische Universiteit München (TUM) en het academisch ziekenhuis TUM, automatiseert de analyse van stents na implantatie. Daarmee verkort DeepNeo de beoordelingstijd aanzienlijk en ondersteunt het artsen met resultaten die vergelijkbaar zijn met die van ervaren medische experts.
