CumuluZ: databeschikbaarheid begint bij kwaliteit en afspraken

Zorgdata beschikbaar maken vraagt om voorbij het verbinden van systemen kijken. Zorgorganisaties moeten ook kunnen vertrouwen op (de kwaliteit van) elkaars gegevens en weten wie verantwoordelijk is als informatie ontbreekt of niet klopt. Vanuit CumuluZ werken bestuurder Bart de Geus en Chief Data Officer Renske Veenstra aan dat fundament. In ICT&health 3 vertellen zij waarom datakwaliteit, gezamenlijke afspraken en samenwerking bepalend zijn voor bruikbare databeschikbaarheid.

CumuluZ werkt als uitvoeringspartner van het Landelijk dekkend netwerk (LDN) aan een publieke infrastructuur voor zorgdata. Het LDN moet bestaande netwerken en systemen verbinden, zodat bevoegde gebruikers veilig bij relevante gegevens kunnen. Het gaat om technische, juridische en organisatorische afspraken, zonder bestaande dossiersystemen te vervangen.

Andere houding nodig

Die landelijke samenwerking vraagt om een andere houding. Zorgorganisaties zijn gewend vooral naar hun eigen gegevens en verantwoordelijkheden te kijken. Zodra gegevens elders worden gebruikt, moeten ook betekenis, herkomst en kwaliteit duidelijk zijn. Zorgaanbieders, leveranciers en andere betrokken partijen moeten afspreken en definiëren hoe zij gegevens vastleggen, beschikbaar stellen en controleren, en wie problemen oplost. Dat betekent geven én nemen.

“Organisaties doen lokaal vaak goede dingen als het om data-uitwisseling gaat,” zegt Veenstra. “Maar als je landelijk wilt samenwerken, betekent dat ook dat je soms iets van jezelf moet loslaten om beter op elkaar aan te kunnen sluiten. Dat is spannend.” Volgens haar begint dat met begrijpen waar zorgen en belemmeringen zitten. CumuluZ wil partijen daarin verbinden, met oog voor verschillen in de volwassenheid van hun datamanagement.

Kwaliteit hangt af van gebruik

Beschikbare gegevens zijn bovendien niet automatisch geschikt voor ieder doel. Een zorgverlener kan voldoende hebben aan informatie die voor een onderzoeker te weinig detail bevat. Ook volledigheid, begrijpelijkheid en actualiteit bepalen of gegevens bruikbaar zijn. “Voor mij betekent datakwaliteit dat je de juiste data, van de juiste patiënt, op het juiste moment hebt,” zegt Veenstra.

De Geus wijst op zijn beurt op het belang van tijdige beschikbaarheid: wanneer gegevens voor een second opinion te laat komen, wordt onderzoek soms herhaald. Dat kost geld en belast de patiënt.

Goede registratie aan de bron blijft daarom volgens beiden noodzakelijk. Een verplicht invoerveld garandeert geen inhoudelijk juiste informatie. Organisaties moeten vooraf nadenken over hergebruik en de route die gegevens door de keten afleggen.

Data als strategisch bezit

De Geus en Veenstra pleiten ervoor zorgdata als strategisch bedrijfsmiddel te beheren, met duidelijke taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Organisaties moeten weten welke gegevens zij hebben, waar die staan, wat ze betekenen en wie aanspreekbaar is op de kwaliteit.

“In de zorg ligt de focus van oudsher op zorg verlenen. Data waren altijd ondersteunend. Maar door digitalisering worden data steeds belangrijker voor de besluitvorming en de samenwerking,” stelt Veenstra.

Een solide nationaal datafundament is tot slot nodig voor aansluiting op de European Health Data Space (EHDS), waarvan belangrijke verplichtingen vanaf 2029 gefaseerd gaan gelden. Voor de dagelijkse zorg moet dat fundament minder overtypen, minder dubbel onderzoek en beter geïnformeerde beslissingen mogelijk maken.

Lees het volledige interview in ICT&health, editie 3 van 2026 en in ons online magazine.