Smartwatches met geïntegreerde hartmeetfuncties kunnen een waardevolle rol spelen bij het opsporen van hartritmestoornissen. Dat blijkt uit onderzoek van Amsterdam UMC, uitgevoerd in samenwerking met Cardiologie Centra Nederland. Bij de analyse van gegevens van 437 patiënten met een verhoogd risico op hartritmestoornissen werden deze aandoeningen vier keer vaker ontdekt bij patiënten die een smartwatch droegen dan bij patiënten die traditioneel werden gemonitord.
Het tijdig opsporen van hartritmestoornissen, zoals boezemfibrilleren, is belangrijk vanwege het verhoogde risico op een beroerte. “Het is belangrijk om een mogelijke hartritmestoornis, zoals boezemfibrilleren, op te sporen. Zo’n hartritmestoornis kan leiden tot de vorming van stolsels. Als deze stolsels naar de hersenen reizen, kunnen ze een beroerte veroorzaken,” zegt cardioloog Michiel Winter.
Beperking traditionele methodes
Traditioneel gebeurt hartritmebewaking met ECG-plakkers op de borst, gekoppeld aan een draagbaar kastje. “Patiënten vinden deze manier van monitoring vaak hinderlijk. Bovendien hebben deze apparaten een ander nadeel, want ze kunnen maximaal 2 weken achter elkaar monitoren,” aldus Winter.
In het onderzoek werd gekeken naar smartwatches die zowel gebruikmaken van PPG (optische sensoren) als ECG-functionaliteit. Volgens onderzoeker Nicole van Steijn is juist die combinatie cruciaal. “PPG maakt het mogelijk om het hartritme onopvallend en continu te monitoren op onregelmatigheden, terwijl de ECG-functie ervoor zorgt dat het hartritme nauwkeurig kan worden vastgelegd en hartritmestoornissen beter te herkennen zijn.” Hoewel deze gecombineerde technologie inmiddels beschikbaar is, was de klinische bruikbaarheid ervan tot nu toe nog onvoldoende onderzocht.
Vier keer vaker diagnose
Van de 437 deelnemers kregen 219 patiënten ouder dan 65 jaar een Apple Watch met PPG- en ECG-functies. De overige 218 patiënten ontvingen traditionele monitoring. Alle deelnemers werden zes maanden gevolgd; smartwatchgebruikers droegen het horloge gemiddeld twaalf uur per dag.
“Na 6 maanden werden uit de groep patiënten met smartwatches 21 patiënten gediagnosticeerd en behandeld voor boezemfibrilleren, 4 keer zoveel als in de groep zonder smartwatch. Twaalf van hen hadden geen klachten van de ritmestoornis,” aldus Winter. In de groep met traditionele monitoring werden slechts vijf patiënten met boezemfibrilleren opgespoord, en zij hadden allemaal klachten.
Continue monitoring maakt het verschil
Volgens Winter blijft boezemfibrilleren vaak onopgemerkt omdat patiënten geen klachten ervaren of omdat de ritmestoornis maar kortdurend optreedt. “Het komt veel voor dat mensen niet voelen dat er sprake is van boezemfibrilleren. En dan is het bijna onmogelijk om de diagnose op de traditionele manier te stellen,” zegt hij.
Wearables bieden hier een belangrijk voordeel. “Een wearable blijkt niet alleen geschikt voor langdurige monitoring, maar verhoogt ook het opsporingspercentage van hartritmestoornissen,” concludeert Winter. Door continue bewaking kan een ritmestoornis direct worden herkend. “Kortom, met deze langdurige en continue monitoring worden hartritmestoornissen sneller en gemakkelijker opgemerkt en kan er direct worden ingegrepen.”
Het onderzoek laat zien hoe consumentenwearables, mits klinisch onderbouwd ingezet, kunnen bijdragen aan snellere diagnoses en betere preventie binnen de cardiologische zorg.
Wearables en hart monitoring
Vorig jaar bleek uit onderzoek van het HagaZiekenhuis, Google en de TU Delft ook dat draagbare technologie in combinatie met AI veel potentie heeft voor het vroegtijdig opsporen van hartproblemen. Binnen het ME-TIME-project analyseren onderzoekers sinds 2019 hartritmedata van smartwatches, zoals Fitbit, met behulp van slimme algoritmes. Het eerste AI-algoritme, recent gepubliceerd in Heliyon, richt zich op hartritme en herstel na inspanning en is toepasbaar op verschillende merken wearables.
De technologie maakt continue, patiëntvriendelijke en kosteneffectieve monitoring mogelijk en kan een alternatief vormen voor belastende en dure meetmethoden zoals Holtermonitoren. De volgende stap is validatie bij een grotere patiëntengroep in meerdere Nederlandse ziekenhuizen.
Enkele maanden geleden werden in de VS de resultaten gepresenteerd van een onderzoek waarin een AI-algoritme in combinatie met ECG-sensoren van een smartwatch structurele hartziekten met hoge nauwkeurigheid detecteerde. Het betrof aandoeningen zoals een verminderde pompfunctie, hartklepafwijkingen en een verdikte hartspier, die nu vooral via kostbare en minder toegankelijke echocardiografie worden opgespoord.
