Vijfmaal cyberweerbaarder in de zorg

Een storing bij een cloudleverancier of een aanval op een softwarebedrijf kan meerdere zorginstellingen tegelijk raken. De beveiliging van de zorg vraagt daarom om inzicht in de verbindingen tussen organisaties, systemen en leveranciers.

Tijdens een rondetafelgesprek van Z-CERT bespraken onderzoekers vijf ontwikkelingen die de komende jaren van belang worden. Sander Zeijlemaker beschrijft ze in ICT&health 5, 2026. Volgens de onderzoekers ligt de toekomst in ieder geval niet in betere beveiliging van afzonderlijke organisaties, maar in het versterken van het hele digitale ecosysteem waar de zorg op draait.

1. Afhankelijkheden in beeld

Een overzicht van applicaties en servers vertelt onvoldoende over de kwetsbaarheid van een zorgproces. Volgens Abhishta Abhishta (Universiteit Twente) moeten zorgorganisaties ook weten welke leveranciers en diensten hun kritieke processen ondersteunen. Een leverancier die meerdere processen bedient, kan bij uitval op verschillende plekken problemen veroorzaken. Dat inzicht helpt om beveiligingsmaatregelen gerichter te kiezen.

3. Dreigingsinformatie bruikbaar maken

Securityteams ontvangen dagelijks grote hoeveelheden waarschuwingen. Cristoffer Leite (Technische Universiteit Eindhoven) benadrukt dat de relevantie daarvan afhangt van de eigen omgeving. Door informatie over kwetsbaarheden te verbinden met infrastructuur en zorgprocessen, kunnen organisaties eerder bepalen waar ingrijpen nodig is. AI kan helpen verbanden te herkennen en waarschijnlijke aanvalsscenario’s te onderzoeken.

3. Weerbaarheid meenemen in het ontwerp

igitale zorgprocessen lopen door verschillende organisaties heen. Dat maakt verantwoordelijkheden ingewikkeld, zeker wanneer AI zelfstandig beveiligingsmaatregelen neemt. Volgens Alberto Quintavalla (Erasmus Universiteit Rotterdam) moeten organisaties wettelijke eisen vertalen naar praktische ontwerpkeuzes. Beveiliging, continuïteit en verantwoord AI-gebruik horen vanaf het begin thuis in systemen en werkprocessen.

4. Samenwerken met behoud van vertrouwelijkheid

Gevoelige gegevens delen: het blijft voor veel organisaties een drempel. Florian Hahn (Universiteit Twente) wijst op technologie waarmee partijen gezamenlijk patronen kunnen herkennen zonder de onderliggende gegevens uit te wisselen. Daardoor kunnen zorgorganisaties profiteren van elkaars inzichten over aanvallen, terwijl vertrouwelijke informatie bij de bron blijft.

5. Lessen uit incidenten gebruiken

Na een verstoring moet ook worden onderzocht welke maatregelen hielpen om schade te beperken en zorg te hervatten. Die kennis moet bruikbaar worden vastgelegd voor bestuurders, crisismanagers, leveranciers en beveiligingsspecialisten. Door ervaringen systematisch te delen, kunnen andere organisaties hun voorbereiding en herstel verbeteren.

De rode draad

Zorgorganisaties hebben elkaar nodig om hun digitale weerbaarheid te versterken. Een goed beveiligde eigen omgeving blijft noodzakelijk, maar ook leveranciers en ketenpartners bepalen of zorg kan doorgaan. Daarvoor zijn gezamenlijke afspraken, inzicht in afhankelijkheden en het delen van praktijkervaringen nodig.

Lees het hele artikel in ICT&health 5, 2026 en in ons magazine. En lees in editie 6, dat in december verschijnt, het interview met Z-Cert directeur Wim Hafkamp over de nieuwe rol van Z-Cert in de zorg.