Minder consulten dankzij hybride zorgpad voor zwangerschapsdiabetes

Patiënten met zwangerschapsdiabetes die thuis hun glucosewaarden doorgeven, hebben 28 tot 64 procent minder consulten bij de diabetesverpleegkundige dan patiënten van vóór de invoering van het hybride zorgpad. Bij de internist of verpleegkundig specialist ligt het aantal consulten 18 procent lager. Dat blijkt uit een evaluatie in zes ziekenhuizen van samenwerkingsverband Santeon, dat samen met Zorg bij jou steeds meer hybride zorgpaden invoert. Binnen het geëvalueerde zorgpad maakt 88 procent van de patiënten gebruik van thuismonitoring. De Santeon-ziekenhuizen voeren steeds meer hybride zorgpaden in, onder meer voor mensen met COPD en hartfalen.

Het zorgpad is sinds maart 2023 ingevoerd bij de zeven Santeon-ziekenhuizen. Inmiddels hebben ruim 4.000 patiënten in negen ziekenhuizen deelgenomen (ook niet Santeon-leden Ikazia en Van Weel Bethesda). De betrokken patiënten meten thuis op afgesproken momenten hun glucosewaarden en geven die door via de Thuismeten-app van Luscii. Daar vinden zij ook informatie en adviezen over voeding en leefstijl. Bij waarden buiten de afgesproken bandbreedte krijgen monitoringsverpleegkundigen van het medisch servicecentrum een melding. Zij volgen die op en overleggen zo nodig met de behandelaar in het ziekenhuis.

Bij de start met insuline heeft de patiënt eerst contact met de diabetesverpleegkundige. Als de dosering later moet worden aangepast, kan een monitoringsverpleegkundige dat volgens protocol doen. Daarmee verschuift een deel van het werk van het diabetesteam naar het servicecentrum.

Meer tijd voor patiënten

Vóór de invoering kostte het verwerken van metingen veel handmatig werk, schrijft Mechteld Vermeulen, internist-endocrinoloog bij het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ) en medisch leider van het zorgpad, in het voorwoord van de evaluatie. Ook bij goede meetwaarden was er veel contact met patiënten. Nu handelt het systeem reguliere metingen automatisch af en kijken monitoringsverpleegkundigen mee waar dat nodig is. “Daardoor hebben diabetesverpleegkundigen meer tijd voor de patiënten die dat echt nodig hebben, zoals patiënten met diabetes type 1.”

Bij het St. Antonius Ziekenhuis daalde het gemiddelde aantal verpleegkundige consulten bij patiënten die insuline gebruikten van 10,5 naar 5,3. De evaluatie vond geen verschil in zwangerschapsduur of de kans op een keizersnede. Van de patiënten die de vragenlijst invulden, zegt 60 procent zich veiliger te voelen door zorg op afstand. Van de bevraagde zorgprofessionals zegt 85 procent dat hun werktevredenheid positief is veranderd sinds de invoering. Daarnaast is 87 procent tevreden of zeer tevreden over het verlenen van hybride zorg in het algemeen.

Metingen en contactmomenten

De evaluatie vergelijkt praktijkgegevens van patiënten met thuismonitoring met die van patiënten van vóór de invoering. Andere veranderingen in die periode kunnen dus mede van invloed zijn geweest. De onderzoekers wijzen er ook op dat de geschatte afname van verpleegkundige consulten te groot kan zijn doordat reguliere diabetesafspraken zijn meegeteld.

Bij de doorontwikkeling van het zorgpad stelt Vermeulen dat er meer onderzoek moet komen naar welke contactmomenten en metingen nodig zijn. “We kijken ook naar de metingen die patiënten insturen: wanneer meten ze te veel? Zo kunnen we kritisch afwegen welke metingen echt nodig zijn.” De ziekenhuizen willen daarnaast regionale verschillen bekijken om van elkaars werkwijze te leren.

Meer hybride zorgpaden

Santeon ontwikkelt met Zorg bij jou ook hybride zorgpaden voor andere patiëntgroepen. De ziekenhuizen kunnen daarbij gebruikmaken van een gezamenlijk monitoringsplatform en een medisch servicecentrum.

Bij thuismonitoring na een darmoperatie lag in vier onderzochte ziekenhuizen de ligduur tot het eerste ontslag 19 procent lager bij patiënten met thuismonitoring, zo bleek afgelopen augustus. Inclusief heropnames was de totale ligduur 10 procent korter. De ziekenhuizen voerden in dezelfde periode ook andere veranderingen door, waaronder een protocol voor versneld herstel.

Bij het hybride zorgpad hartfalen maakten in november 2025 zo’n 4.000 patiënten binnen Santeon gebruik van hybride zorg. Zorgverleners gebruiken thuismetingen om de behandeling zo nodig op afstand bij te stellen. Dat kan patiënten reistijd besparen en ruimte vrijmaken op de polikliniek. Bij toenemende klachten kan een verpleegkundige contact opnemen. Eind 2025 maakten ook ruim 4.500 patiënten met COPD gebruik van thuismonitoring in diverse Santeon-ziekenhuizen.

Santeon verwacht met behulp van de inzet van meer hybride zorgpaden een deel van de bezoeken aan de spoedeisende hulp en ziekenhuisopnames te kunnen voorkomen. De verwachte tijdwinst voor zorgteams hangt mede af van de inrichting van het zorgpad. Als digitale controles boven op bestaande controles komen, kan de werkbelasting juist toenemen.

Over Santeon en Zorg bij jou

Santeon is een samenwerkingsverband van zeven grote topklinische ziekenhuizen in Nederland. Santeon richt zich op waardegedreven zorg, kennisdelen en vergelijken en hybride zorg, waar de bovengenoemde hybride zorgpaden uit voortkomen. De volgende ziekenhuizen maken deel uit van het Santeon-netwerk:

• Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ) – Nijmegen
• Catharina Ziekenhuis – Eindhoven
• Maasstad Ziekenhuis – Rotterdam
• Martini Ziekenhuis – Groningen
• Medisch Spectrum Twente (MST) – Enschede
• OLVG – Amsterdam
• St. Antonius Ziekenhuis – Utrecht / Nieuwegein / Woerden

Zorg bij jou is een landelijke coöperatie van en voor zorgorganisaties die zich richt op hybride zorg. De organisatie kent vier speerpunten:

1. Thuismonitoring op afstand: patiënten met een chronische aandoening of specifieke behandeling (zoals astma, COPD, hartfalen of zwangerschap) meten thuis zelf hun waarden en geven deze door via apps (zoals Thuismeten, BeterDichtbij en de Patient Journey App).
2. Landelijk Medisch Servicecentrum: een centraal team van verpleegkundigen en zorgprofessionals volgt deze metingen op afstand, beantwoordt vragen via chat of telefoon en houdt een oogje in het zeil.
3. Betrokkenheid van de eigen arts: de behandelend arts en verpleegkundige in het ziekenhuis of de zorginstelling blijven altijd eindverantwoordelijk en het aanspreekpunt voor het persoonlijke behandelplan.
4. Ontlasting van de zorg: door basiszorgtaken en monitoring digitaal te stroomlijnen, worden ziekenhuizen en zorgverleners ontlast en blijft de zorg toegankelijk en betaalbaar.