Wetgeving kan digitale zorg ondersteunen in plaats van hinderen

di 17 november 2026 - 10:30
Wetgeving kan digitale zorg ondersteunen in plaats van hinderen
Wetgeving
Nieuws

Wet- en regelgeving lijkt zorgprofessionals regelmatig te belemmeren bij de inzet van nieuwe technologie. Verwijzingen naar privacyregels of een verbod op AI maken vaak snel een einde aan het gesprek over mogelijke verbeteringen. Volgens Gabriëlle Speijer en Victor de Pous kan wetgeving echter juist helpen om professionele zorgwaarden digitaal waar te maken, zo schreven zij eerder dit jaar in ICT&health 4.

Aan de hand van vier samenhangende thema’s beschrijven de auteurs hoe wettelijke kaders houvast kunnen bieden voor veilige, verantwoorde zorg. De AVG vormt daarbij een belangrijk vertrekpunt. De verordening is volgens de auteurs geen verbodswet, maar een kader voor zorgvuldigheid dat de persoonlijke levenssfeer beschermt. De uitdaging is om die bescherming te vertalen naar de dagelijkse zorgpraktijk en de systemen die deze ondersteunen.

Regie over gezondheidsinformatie

Het eerste thema: gezondheidsinformatie onder regie van het vak. De AVG biedt ruimte om gezondheidsgegevens voor zorg te verwerken, met beroepsgeheim en passende waarborgen. De vertrouwelijkheid van de spreekkamer moet daarom doorwerken in de digitale omgeving. Arts en patiënt moeten kunnen begrijpen welke gegevens beschikbaar zijn, wie deze gebruikt en waarvoor. Waar toestemming nodig is, moet die begrijpelijk en herroepbaar zijn. Ook bij een andere grondslag blijft betrokkenheid van de patiënt belangrijk.

Techniek veilig invoeren

Die gezamenlijke betrokkenheid vormt de verbinding met het tweede thema: techniek veilig de zorg in brengen. Regels voor medische hulpmiddelen en AI moeten bijdragen aan aantoonbare veiligheid en verantwoord gebruik. Volgens de auteurs komen artsen en patiënten echter vaak pas in beeld wanneer belangrijke ontwerpkeuzes al vaststaan. Door hen vanaf het begin te betrekken, kunnen ontwikkelaars van digitale zorg-toepassingen beter aansluiten bij zorgvragen, werkprocessen en aanvaardbare risico’s. Ervaringen uit de praktijk blijven nodig voor onderhoud en verbetering.

Veiligheid samen organiseren

Het derde thema benadrukt dat veilig organiseren mensenwerk is. Digitale veiligheid omvat naast vertrouwelijkheid ook de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van gegevens. Ontbrekende of onjuiste informatie kan immers rechtstreeks doorwerken in behandelbeslissingen. Bestuurders, leveranciers en zorgprofessionals moeten daarom hun verantwoordelijkheid nemen en elkaar daarop kunnen aanspreken. Goede zorg vraagt om duidelijke afspraken, ook tussen organisaties. Zorgprofessionals mogen digitale veiligheid eisen als voorwaarde om hun werk goed te doen.

Leren over grenzen heen

Het vierde thema verbindt deze uitgangspunten met leren over organisatie- en landsgrenzen heen. Gegevens moeten met patiënten kunnen meereizen en elders bruikbaar zijn. Europese kaders, waaronder de EHDS, ondersteunen die beweging, maar de praktische beschikbaarheid blijft volgens de auteurs achter. Zij bepleiten een interoperabele digitale laag die patiënt en behandelaar volgt, met behoud van inzicht in herkomst, betrouwbaarheid en gebruik.

De conclusie: wettelijke kaders krijgen pas waarde als zij professionele zorgwaarden ondersteunen in de praktijk. Dat vraagt om een gedeelde vertaling naar werkbare afspraken, bruikbare systemen en heldere verantwoordelijkheden, met bescherming van de mens als uitgangspunt.

Dit artikel gemist? Lees het terug in editie 4 van ICT&health of in ons online magazine.


Ook dit onderwerp krijgt een prominente plek tijdens de ICT&health World Conference 2027. Wil je erbij zijn en niets missen? Reserveer dan tijdig je ticket.