Wijkverpleegkundigen hebben sinds 2015 de verantwoordelijkheid om zorg in de thuissituatie te indiceren. Zij bepalen welke zorg cliënten nodig hebben en hoe die zorg het best geleverd kan worden. E-health wordt hier in toenemende mate onderdeel van. Vanuit het oogpunt van zelfredzaamheid en eigen regie, maar ook een verhoogde kwaliteit van zorg en zinnige en zuinige zorg. Wijkverpleegkundigen zijn echter niet altijd volledig op de hoogte van het brede aanbod aan bestaande en nieuwe e-healthtoepassingen. Daarnaast moeten zij nog ervaring opdoen met het inzetten en toepassen van e-health bij het vaststellen van zorg in hun dagelijkse praktijk.
Dit praktijkvraagstuk gaf aanleiding tot het starten van het project ‘eHealth in de wijk’. Het tweejarige, door Regieorgaan SIA gesubsidieerde project wordt door een onderzoeksteam van het lectoraat ICT-innovaties in de Zorg van Windesheim Hogeschool uitgevoerd. Zij werkt samen met zorgorganisaties de ZorgZaak, Zorggroep Noorderboog en IJsselheem als praktijkpartners voor de uitvoer van het onderzoek. Daarnaast zijn de Regiocampus, Zorgtrainingscentrum Regio Zwolle, Patiëntenfederatie Nederland, VitaalThuis, ActiZ, Vilans, V&VN en Universiteit Twente projectpartners en is het bedrijf Thuisleefgids.nl betrokken voor de technische ontwikkeling van de keuzehulp.
Het project moet kennis over de inzet van e-health bij indiceren opleveren, waarmee een keuzehulp en training ontwikkeld wordt. Daarnaast zal de opgedane kennis in het verpleegkundeonderwijs en in nascholingstrajecten voor wijkverpleegkundigen worden ingezet.
Resultaten tussentijds onderzoeksrapport
Tot nu toe is onderzocht hoe wijkverpleegkundigen de zorg van de cliënt indiceren, of en in welke mate zij e-health indiceren en hoe zij e-health gebruiken in de dagelijkse zorg. Er is hiervoor meegelopen met wijkverpleegkundigen en er zijn vele ‘Think Aloud’-interviews en enkele focusgroepen gehouden. Het onderzoeksrapport beschrijft het klinisch redeneerproces dat tot de indicatiestelling leidt en de argumenten die wijkverpleegkundigen daarbij aangeven, of en hoe zij daarbij e-health als interventie inzetten. Daarbij is ook gekeken welke ondersteuning wijkverpleegkundigen nodig hebben en is geïnventariseerd welke belemmeringen en problemen zij bij de inzet van e-health ervaren en wat zij daarbij zelf als mogelijke oplossingen aangeven.
Vervolg onderzoek
Het project loopt nog tot volgend najaar (2018). De keuzehulp en training worden samen ontwikkeld en getest met de wijkverpleegkundigen en cliënten van de projectpartners. De landelijke partners zijn betrokken om dit na oplevering beschikbaar te stellen aan zorgorganisaties die hier baat bij hebben. Voor meer informatie over het project kunt u contact opnemen met het lectoraat ICT-innovaties in de Zorg.
Belangrijke resultaten uit het onderzoek
• Wijkverpleegkundigen vinden dat ze er voor de cliënt moeten zijn. Ze zijn vooral bezig met zorg aanbieden om de dilemma’s en vaak complexe zorgvragen die ze zien in de dagelijkse praktijk aan te pakken. Soms maken ze daarbij keuzes vóór de cliënt of kiezen ‘standaardoplossingen’ om de zorgrelatie en het vertrouwen op te bouwen. Daardoor komen ze minder toe aan de inzet van e-health.
• De wijkverpleegkundigen geven zelf aan kennis over e-healthtoepassingen te missen, met name productkennis: welke producten zijn er, wat kunnen we ermee en hoe werken ze? Voor dat laatste willen ze graag de producten zelf in handen hebben en weten hoe het werkt voordat ze naar de cliënt gaan om deze te informeren.
• Afstemming tussen de doelen die de wijkverpleegkundige heeft op basis van haar deskundigheid en de doelen van de cliënt, gebaseerd op diens wensen en voorkeuren, is van cruciaal belang. Een cliënt dient voldoende geïnformeerd te zijn over de mogelijkheden van e-health en vervolgens uitgenodigd te worden door de wijkverpleegkundige om mee te denken en mee te beslissen over de in te zetten zorg (gezamenlijke besluitvorming).
• Wanneer e-health vanuit een vertrouwensband en persoonsgericht ingezet kan worden, zijn veel wijkverpleegkundigen ervan overtuigd dat het ondersteunend is aan zorg zoals zij die willen bieden.
