Bastiaan Ort RN MSc., is docent-Onderzoeker, Lectoraat Acute Intensieve Zorg, HAN University of Applied Sciences, Nijmegen.
Paul Rood RN PhD., is verpleegkundig Senioronderzoeker, Rijnstate, Arnhem en Lectoraat Technologie voor Gezondheid, HAN University of Applied Sciences, Nijmegen.
Referenties
1. Verhees P. Illness scripts: Een goed hulpmiddel bij klinisch redeneren. TvZ. 2016(5):30-1.
2. (link) Safe End: Broek L. uit het, Ort B., Vloet L., Goosselink B., Zanstra M., Caminada K., Eikendal T., El Yattioui M., Ebben R., Berben S. Safe-End studie Ontwikkeling van het protocol Wegraking en redeneerhulp Syncope binnen de ambulancezorg. Vakblad V&VN Ambulancezorg. 2022: 42-45
ICT&health maakt op deze website gebruik van cookies en vergelijkbare technieken. Wij gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website goed functioneert, om uw voorkeuren op te slaan, om inzicht te krijgen in bezoekersgedrag, maar ook voor marketingdoeleinden. Meer informatie vindt u op onze privacy policy.
Cookie instellingen
Accepteer alle cookies
Cookie instellingen
Pas de cookie-instellingen aan naar jouw persoonlijke voorkeur en bevestig jouw keuze. Noodzakelijke cookies zijn altijd noodzakelijk om deze website te kunnen bezoeken. U kunt uw voorkeur op ieder moment wijzigen of intrekken.
Noodzakelijk
(1)
Google Analytics
Het bijhouden van geanonimiseerde bezoekersstatistieken bij het gebruik van de website.
Functioneel
(2)
Google Analytics
Het bijhouden van persoonlijke bezoekersstatistieken bij het gebruik van de website.
Google Tag Manager
Het beheren van tags en het bijhouden van gegevens over het gebruik van de website.
Marketing
(1)
Google Ads
Het tonen van gerichte advertenties op basis van het gebruik van de website.
Mijn keuze bevestigen
Alleen noodzakelijke cookies
Accepteer alle cookies
Sluit
Waar bent u naar op zoek?
U heeft {free_articles_per_month} premium artikelen gratis gelezen.
Om onderstaande en alle andere premium artikelen te lezen, moet u inloggen of een account aanmaken.
Bent u al lid?
Log dan in om alle andere premium artikelen te lezen.
Op de Acute Opname Afdeling (AOA) van ziekenhuis Rijnstate zorgen verpleegkundigen dagelijks voor 4 tot 6 patiënten met wisselende acute ziektebeelden. Door de korte opnameduur – vaak minder dan 48 uur – verandert de zorgvraag continu. Om hun kennis snel te kunnen actualiseren, gebruikt de afdeling AI-gegenereerde ziektescripts die direct inzicht geven in het ziektebeeld.
Ziektescripts worden gebruikt om snel evidence based informatie op te zoeken en medische kennis te reactiveren. Een ziektescript is een schematische weergave van basisinformatie die een zorgprofessional nodig heeft voor adequate zorgverlening. Oorspronkelijk kent een ziektescript vier vaste onderdelen (biomedische oorzaken, epidemiologie, presentatie in de tijd en klinische presentatie).
Ziektescripts komen voort uit de scripttheorie. Deze theorie gaat ervan uit dat mensen hun kennis ordenen in vaste patronen (scripts)1. De oorsprong van deze scripts ligt binnen de Geneeskunde, maar tegenwoordig worden ziektescripts ook binnen de verpleegkundige beroepscontext gebruikt, bijvoorbeeld binnen de Ambulancezorg2.
Actieonderzoek
Op de afdeling AOA van Rijnstate in Arnhem ontstond in de afgelopen periode de wens om de parate kennis van verpleegkundigen ten aanzien van de diverse ziektebeelden die hier worden gezien, verder te verbeteren. Op basis van een eerste inventarisatie bleek het gebruik van ziektescripts het best aan te sluiten bij de behoefte van de professionals (in opleiding). Voor verdere concretisering hiervan is tussen december 2024 en mei 2025 een actieonderzoek uitgevoerd, om de ziektescripts zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de wensen en behoeften van de AOA-zorgprofessionals.
Er is gekozen voor een co-creatieve benadering, waarbij het team van zorgprofessionals continu betrokken was bij het ontwikkelproces, onder andere door gebruik te maken van een mix van informele ‘koffieautomaatgesprekken’ en formele bijeenkomsten. Er werd een uniform en overzichtelijk format voor de meest voorkomende ziektebeelden gerealiseerd, waarbij zowel inhoudelijke als vormtechnische voorkeuren zijn geïnventariseerd. Het basis-format werd bijvoorbeeld uitgebreid naar zeven onderdelen: een beschrijving van het ziektebeeld, epidemiologie, oorzaken, symptomen, diagnostiek, behandeling, tijdsaspect en protocol.
Praktische stappen
Bij de uitwerking van de 65 meest voorkomende ziektebeelden is gebruik gemaakt van de online AI-applicatie ‘Evidence Hunt’3. Er werd een prompt ontwikkeld op basis van het eerder vastgestelde format, dat in het kader van de kwaliteit en continuïteit voor alle scripts is gebruikt - waarbij alleen de naam van het betreffende ziektebeeld hoefde worden aangepast.
Het resultaat was een concept-ziektescript, waarvan de bronnen werden gecontroleerd en de inhoud gevalideerd door zowel de verpleegkundige als de medische discipline, waarna de ziektescripts op de afdeling zijn geïmplementeerd. De AOA-zorgprofessional heeft naast de inhoudelijk validatie ook gevalideerd of de medische klinische presentatie echt past bij de vaardigheden en competenties van een zorgprofessional op de AOA.
Ervaringen
Op de afdeling AOA worden de ziektescripts nu ruim een half jaar gebruikt door zorgprofessionals en studenten binnen hun dagelijkse werk. Daarnaast worden de ziektescripts ook gebruikt bij casuïstiek-besprekingen en trainingen. De meerderheid van de verpleegkundigen geeft aan deze regelmatig te gebruiken, en meer kennis te hebben over de diverse ziektebeelden die worden behandeld.
Sinds het gebruik van de AI-tool is de duur van de praktische uitwerking van de ziektescripts drastisch verminderd: van gemiddeld 5 uur naar 1,5 uur per script. Diverse andere afdelingen binnen Rijnstate hebben interesse getoond om deze werkwijze over te nemen. Ook binnen de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) wordt gekeken of deze werkwijze van meerwaarde zou kunnen zijn voor gebruik tijdens de zorgopleidingen.
‘Leer Innovatie Afdeling’
De Acute Opname Afdeling is een ‘Leer Innovatie Afdeling’, waar naast professionals ook relatief veel studenten en trainees leren en werken, waardoor voldoende basiskennis een belangrijke randvoorwaarde is. Sinds januari 2023 werken Rijnstate en de HAN samen om praktijk, onderwijs en onderzoek bij elkaar te brengen in de dagelijkse werkzaamheden. Vanuit deze samenwerking zijn er voor de medewerkers en studenten op de afdeling ziektescripts ontwikkeld.
Voorbeeld van een ziektescript, gemaakt met behulp van de online AI-applicatie ‘Evidence Hunt’.
Voorbeeld prompt ‘Ileus’
Context Ziekenhuis, volwassen zorg, spoedzorg.
Beschrijf de aandoening ‘Ileus’. Gebruik maximaal 15 woorden.
Beschrijf oorzaken van de aandoening ‘Ileus’. Vat deze samen in een zin van maximaal 40 woorden en benoem de 3 belangrijkste oorzaken als opsomming, gebruik maximaal 20 woorden per bullet.
Beschrijf de epidemiologie van ‘Ileus’ binnen de ziekenhuiscontext in maximaal 40 woorden. Voeg 8 bullets toe met de meest voorkomende risicofactoren, gebruik maximaal 20 woorden per bullet.
Beschrijf de belangrijkste symptomen van een ‘Ileus’ binnen de ziekenhuiscontext bij volwassenen. Gebruik bullets en per bullet maximaal 20 woorden.
Beschrijf het klinische verloop (behandelduur in dagen) van een ‘Ileus’ binnen de ziekenhuiscontext bij volwassenen. Gebruik maximaal 40 woorden.
