Evidence-based werken is al jaren een belangrijk uitgangspunt binnen de verpleegkundige zorg. Toch blijkt het in de praktijk allesbehalve eenvoudig om zorgprotocollen voortdurend te actualiseren op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. De hoeveelheid beschikbare literatuur groeit snel, terwijl tijd en expertise om die kennis te zoeken en te beoordelen vaak schaars zijn.
Ziekenhuis Rijnstate (Arnhem) werkt daarom aan een AI-ondersteund werkproces dat verpleegkundigen helpt bij het actualiseren van zorgprotocollen. De eerste ervaringen laten zien dat technologie daarbij niet alleen tijd kan besparen, maar ook de professionele zeggenschap van verpleegkundigen kan versterken, zo schrijven Berte van Zeist en Paul Rood in ICT&health 3, 2026.
Regie bij de verpleegkundige
Het uitgangspunt van de ontwikkelde aanpak is dat AI het verpleegkundig oordeel niet overneemt, maar het proces ondersteunt waarmee wetenschappelijk bewijs wordt gevonden en verwerkt. Dat is belangrijk, omdat verpleegkundigen in de huidige praktijk niet altijd voldoende invloed ervaren op de inhoud van protocollen - terwijl zij dagelijks met die protocollen werken.
Om aan te sluiten bij verschillende behoeften is gekozen voor drie vormen van ondersteuning. In alle gevallen blijft de eindverantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de zorgprofessional.
- In de meest terughoudende variant helpt AI alleen bij het formuleren van zoekopdrachten en het vinden van relevante literatuur.
- Een stap verder kan de technologie voorstellen doen voor inhoudelijke aanpassingen, waarna de verpleegkundige deze beoordeelt.
- In de meest vergaande variant genereert AI een volledig herzien protocol dat vervolgens door de professional wordt gecontroleerd en gevalideerd.
Kritisch blijven
Een pilot onder verpleegkundigen van verschillende afdelingen van Rijnstate laat zien dat het reviseren van protocollen overzichtelijker en minder tijdrovend wordt. Tegelijkertijd benadrukken de auteurs dat AI alleen verantwoord kan worden ingezet wanneer verpleegkundigen de uitkomsten kritisch blijven beoordelen. De kwaliteit van de output blijft immers afhankelijk van de gebruikte databronnen en algoritmen.
De komende periode richt de doorontwikkeling zich op opschaling naar andere zorgdisciplines en op integratie met bestaande kwaliteits- en documentmanagementsystemen. Daarmee verschuift de aandacht van een veelbelovend prototype naar de vraag hoe AI duurzaam kan worden ingebed in de dagelijkse praktijk, zonder dat de professionele autonomie van zorgverleners verloren gaat.
Lees het volledige artikel in ICT&health editie 3, 2026 en in ons online magazine.
