Onderzoekers van King's College London hebben voor het eerst aangetoond dat kunstmatige intelligentie (AI) een robot autonoom kan laten navigeren tijdens een trombectomieprocedure. De studie markeert een belangrijke stap richting bredere toegang tot levensreddende behandeling bij beroertes.
Een trombectomie is een ingreep waarbij een bloedstolsel uit een hersenslagader wordt verwijderd. Dit gebeurt via een katheter die doorgaans via de lies wordt ingebracht en door het vaatstelsel naar de hersenen wordt geleid. De procedure is effectief en kan sterfte en blijvende schade aanzienlijk verminderen.
Complexe ingreep, beperkte beschikbaarheid
Toch is de behandeling niet overal beschikbaar, omdat deze specialistische expertise vereist. Veel ziekenhuizen beschikken niet over de benodigde kennis of infrastructuur. Volgens onderzoeker Harry Robertshaw kan robotica hierin verandering brengen: “Dankzij autonome robotica zou iedereen, waar ter wereld je ook woont, gelijke toegang kunnen krijgen tot levensreddende behandelingen bij een beroerte.” Het onderzoek is gepubliceerd in IEEE Robotics and Automation Letters.
AI-gestuurde navigatie
Het onderzoeksteam ontwikkelde een robotisch systeem dat gebruikmaakt van AI om katheters en geleidedraden veilig door het complexe netwerk van bloedvaten te sturen. De route van de lies naar de hersenen is lang en anatomisch uitdagend.
In plaats van één algoritme te gebruiken, kozen de onderzoekers voor een multi-agent benadering: meerdere AI-modellen, elk verantwoordelijk voor een specifiek deel van het traject. Dit maakt de navigatie robuuster en beter afgestemd op de variatie in menselijke anatomie. De technologie werd getest in zowel computermodellen als fysische, 3D-geprinte replica’s van menselijke bloedvaten. In deze experimentele opstelling slaagde het systeem erin om zelfstandig de juiste route te volgen.
Op weg naar autonome interventies
Volgens de onderzoekers is dit de eerste keer dat een AI-systeem een trombectomienavigatie volledig autonoom uitvoert in een fysieke labomgeving, buiten simulaties. Daarmee wordt een belangrijke drempel richting klinische toepassing genomen.
Senior auteur Thomas Booth benadrukt het bredere perspectief: “Door deze vorderingen in de praktijk te brengen, komen we een stap dichter bij ons doel om de behandelresultaten voor patiënten te verbeteren door autonome endovasculaire ingrepen in de klinische praktijk te introduceren.”
Robotica en AI in de zorg
De ontwikkeling sluit aan bij een bredere trend waarin robotica en AI worden ingezet om specialistische zorg schaalbaarder te maken. In de toekomst zou deze technologie het mogelijk maken dat experts op afstand ingrepen uitvoeren, of dat bepaalde onderdelen van procedures deels geautomatiseerd verlopen.
Hoewel verdere validatie en klinische studies nodig zijn, laat dit onderzoek zien hoe AI-gestuurde robotica kan bijdragen aan betere toegankelijkheid van complexe zorg. En dan met name bij tijdkritische aandoeningen zoals beroerte, waar snelle behandeling het verschil kan maken tussen herstel en blijvende schade.
Een andere Britse ontwikkeling kwam vorig jaar in het nieuws. Healthtechbedrijf Cera kondigde toen aan dat het droidachtige robots, met AI-gestuurde software, met succes inzette als assistenten in de thuiszorg. De robots worden thuis bij gebruikers ondergebracht en ondersteunen hen bij dagelijkse activiteiten. Daarnaast verzamelen ze gegevens over de gezondheid en het welzijn van de patiënten en cliënten. Die gegevens worden gedeeld met zorgteams om te bepalen of er gezondheidsinterventies nodig zijn.
