AI voor publieke gezondheid: van potentie naar impact

ma 5 oktober 2026 - 10:30
AI voor publieke gezondheid: van potentie naar impact
AI
Blog

Afgelopen januari spraken wij – Karine van ’t Land en Pieter Jeekel - elkaar tijdens het ICT&health Congres in Maastricht. Vanuit onze verschillende achtergronden, maar ook vanuit onze gezamenlijke rol in de redactieraad van ICT&health, kwamen we al snel tot dezelfde conclusie: als we serieus werk willen maken van de mogelijkheden van AI voor gezondheid en zorg, moeten we verder kijken dan de zorg alleen.

De afgelopen jaren is er veel in beweging gekomen rondom AI in ziekenhuizen, de geestelijke gezondheidszorg, de ouderenzorg en de eerstelijnszorg. Er ontstaan steeds meer toepassingen en er komt meer aandacht voor de voorwaarden die nodig zijn om deze verantwoord op te schalen. Maar de grootste potentiële gezondheidswinst kunnen we bereiken vóórdat mensen patiënt worden.

Wat kan AI betekenen voor publieke gezondheid en preventie? Kunnen we gezondheidsrisico’s eerder herkennen? Kunnen we burgers beter ondersteunen bij het gezond blijven? Kunnen we professionals in de publieke gezondheid helpen om gerichter te interveniëren? En kunnen we met AI niet alleen de zorg efficiënter maken, maar vooral bijdragen aan een gezondere Nederlandse bevolking?

We concludeerden in Maastricht dat het tijd is om die potentie systematisch in kaart te brengen en vervolgens, samen met de juiste partijen, te bepalen waar AI daadwerkelijk de grootste impact kan maken.

Veel stappen gezet

Sindsdien is er veel gebeurd. Er is een indrukwekkend netwerk ontstaan rond AI en publieke gezondheid, met betrokkenheid vanuit onder andere RIVM, GGD GHOR Nederland, TNO, AIC4NL, met beroepsverenigingen KAMG, AJN, NVIB en AIC4NL, aangevuld met een groeiende groep organisaties, experts en andere geïnteresseerden. Vanaf de start zijn artsen maatschappij en gezondheid actief bij de opzet en de verkenning.

Het overkoepelende doel? Om samen een AI-Kompas voor de publieke gezondheid te ontwikkelen. Het kompas wordt een groeidocument, dat we later kunnen uitbreiden. Het moet nadrukkelijk geen inventarisatie van leuke AI-toepassingen worden.

We starten voor wat betreft de sector bij de jeugdgezondheidszorg en bij de infectieziektenbestrijding. We beginnen als het gaat om aandachtsgebieden bij de maatschappelijke opgave. Waar liggen volgens burgers en professionals de belangrijkste behoeften? Welke ontwikkelingen en innovaties zien we? Welke barrières verhinderen toepassing en opschaling? En vooral: op welke gebieden kunnen we gezamenlijk met AI de grootste impact realiseren op de gezondheid van de Nederlandse bevolking?

Daarbij kijken we zowel naar kansen die nu al binnen bereik liggen als naar ontwikkelingen die de publieke gezondheid de komende jaren fundamenteel kunnen veranderen. Denk aan betere voorspelling en vroegsignalering, ondersteuning bij preventie, het slimmer benutten van gezondheidsdata en nieuwe vormen van gepersonaliseerde publieke gezondheidszorg.

Waarde in de breedte

Het projectmanagement wordt mede mogelijk gemaakt door RIVM en AIC4NL. Het traject wordt getrokken door Yvonne Blom van GGD Drenthe en GGD GHOR Nederland en Nicky Hekster vanuit AIC4NL. Maar het AI-Kompas kan alleen waarde krijgen als het breed vanuit het veld wordt opgebouwd.

Daarom zoeken we heel bewust de samenwerking met professionals, beleidsmakers, onderzoekers, technologiepartijen én burgers. Want uiteindelijk gaat deze ontwikkeling niet over AI. Het gaat over de vraag hoe we nieuwe technologie zo kunnen inzetten dat Nederlanders langer gezond blijven en gezondheidsverschillen kleiner worden.

Wil je geïnterviewd worden over dit thema, mag jouw organisatie niet ontbreken, wil je als aios M+G meedenken over waar AI de grootste impact kan maken op de publieke gezondheid in Nederland? Laat het ons weten via LinkedIn!


Ook dit onderwerp krijgt een prominente plek tijdens de ICT&health World Conference 2027. Wil je erbij zijn en niets missen? Reserveer dan tijdig je ticket.