In zowel Amstwrdam UMC als UMC Utrecht zijn voor het eerst hersenoperaties uitgevoerd met ondersteuning van hologramtechnologie. Tijdens de ingrepen maakten neurochirurgen gebruik van mixed reality, waarbij een driedimensionaal beeld van de hersenen realtime over het hoofd van de patiënt werd geprojecteerd.
De technologie werd toegepast bij het plaatsen van een drain in de hersenkamers. Deze ingreep is relatief frequent, maar vereist grote nauwkeurigheid. Een kleine afwijking kan directe gevolgen hebben voor het herstel van de patiënt. Door tijdens de operatie extra visuele ondersteuning te bieden, willen de betrokken teams de precisie vergroten en het risico op heroperaties verminderen.
Van Utrechtse ontwikkeling naar klinische toepassing
De hologramtechnologie is ontwikkeld binnen het neurochirurgisch onderzoeksteam van Tristan van Doormaal in UMC Utrecht. Vanuit dit team ontstond ook de spin off Augmedit, die de techniek verder doorontwikkelde voor klinisch gebruik.
Met behulp van kunstmatige intelligentie worden bestaande MRI en CT beelden razendsnel omgezet in een interactief driedimensionaal hologram van het brein. Dit hologram wordt via een mixed reality-bril exact gepositioneerd op het hoofd van de patiënt, waardoor de chirurg tijdens de ingreep direct ziet waar zich kwetsbare structuren en hersenkamers bevinden.
De eerste operatie vond plaats in Amsterdam UMC, bewust uitgevoerd door een onafhankelijke neurochirurg om de objectiviteit te waarborgen. Kort daarna werd dezelfde technologie succesvol toegepast bij een patiënt in UMC Utrecht.
Nieuwe fase in precisiechirurgie
De inzet van hologrammen tijdens de operatie zelf vormt een belangrijke vervolgstap ten opzichte van eerdere toepassingen, waarbij mixed reality vooral werd gebruikt voor preoperatieve voorbereiding. In eerdere trajecten bekeken chirurgen vooraf driedimensionale reconstructies om operaties beter te plannen en gezamenlijk af te stemmen.
Met de stap naar gebruik tijdens de ingreep verschuift de technologie van ondersteuning vooraf naar directe klinische besluitvorming op het moment dat het ertoe doet.
De techniek is inmiddels CE-gecertificeerd en daarmee goedgekeurd voor toepassing bij patiënten binnen Europa. Dat onderstreept de overgang van onderzoek naar daadwerkelijke zorgpraktijk.
Samenwerking als versneller
De gezamenlijke inzet door Amsterdam UMC en UMC Utrecht laat zien hoe academische samenwerking innovatie versnelt. Onderzoek, klinische praktijk en technologische ontwikkeling komen hier samen in een toepassing die direct impact heeft op patiëntveiligheid en behandelkwaliteit.
De komende periode wordt gebruikt om de resultaten verder te evalueren en te bepalen welke rol hologramondersteuning structureel kan gaan spelen binnen de neurochirurgie.
