Smartphone-apps, activity trackers en andere wearables kunnen mensen met hart- en vaatziekten helpen om meer te bewegen in het dagelijks leven. Dat blijkt uit een meta-analyse van eerder onderzoek. De onderzoekers zien digitale hulpmiddelen als een veelbelovende aanvulling op traditionele hartrevalidatie, vooral voor patiënten die niet kunnen deelnemen aan reguliere programma’s.
Voldoende lichaamsbeweging speelt een belangrijke rol bij het voorkomen van nieuwe cardiovasculaire incidenten bij mensen met hart- en vaatziekten. Toch lukt het veel patiënten niet om deel te nemen aan klassieke hartrevalidatieprogramma’s vanwege praktische belemmeringen zoals reistijd, afstand of kosten.
Toegankelijk alternatief
Volgens hoofdonderzoeker Ajith Vemuri van Penn State Health bieden smartphones en wearables een toegankelijk alternatief. Deze technologieën zijn al onderdeel van het dagelijks leven van veel mensen en kunnen relatief eenvoudig worden ingezet om patiënten te ondersteunen bij een actievere leefstijl. Het onderzoek is onlangs gepubliceerd in het Journal of the American Heart Association
Digitale toepassingen kunnen bijvoorbeeld persoonlijke stappendoelen instellen, herinneringen versturen, motiverende berichten geven en feedback bieden over behaalde resultaten. Sommige apps bevatten daarnaast spelelementen, coachingfuncties en mogelijkheden om doelen regelmatig te evalueren en bij te stellen.
Meer stappen, meer beweging
Voor de analyse werden veertien klinische studies met in totaal ruim duizend deelnemers onderzocht. De resultaten laten zien dat gebruikers van apps en wearables aanzienlijk actiever waren dan patiënten die geen digitale ondersteuning kregen. Gemiddeld zetten deelnemers die gebruikmaakten van digitale hulpmiddelen bijna 1.100 stappen per dag meer. Daarnaast besteedden zij dagelijks ongeveer vier minuten extra aan matig tot intensief bewegen.
Volgens senior onderzoeker Ramin Zand is opvallend dat deze effecten werden bereikt met relatief eenvoudige gedragsinterventies, zoals zelfmonitoring, feedback en doelstellingen. De technologie hoeft dus niet complex te zijn om mensen te stimuleren meer te bewegen.
Nog geen bewijs voor betere conditie
Hoewel de digitale hulpmiddelen duidelijk bijdragen aan een actievere leefstijl, vonden de onderzoekers geen significante verbetering in fysieke conditiematen zoals maximale zuurstofopname of loopafstand. Dat betekent volgens de onderzoekers niet dat de technologie geen waarde heeft, maar wel dat langere vervolgstudies nodig zijn. Daarmee kan worden vastgesteld of de extra dagelijkse beweging uiteindelijk leidt tot duurzame gezondheidswinst, een betere conditie en minder cardiovasculaire complicaties.
De bevindingen sluiten aan bij eerdere inzichten van de American Heart Association, die al stelde dat mobiele gezondheidstechnologie patiënten kan helpen bij leefstijlveranderingen en therapietrouw. Volgens bewegingswetenschapper Damon Swift van de University of Virginia is dat belangrijk, omdat minder dan een derde van de mensen met hart- en vaatziekten voldoende lichamelijk actief is. Zelfs een beperkte toename van dagelijkse activiteit kan gezondheidswinst opleveren. Onderzoek laat zien dat al rond de 7.000 stappen per dag het risico op vroegtijdig overlijden afneemt.
De onderzoekers concluderen dat apps en wearables geen vervanging zijn van reguliere zorg, maar wel een waardevolle aanvulling kunnen vormen. Door patiënten laagdrempelig te ondersteunen bij het stellen van doelen en het volgen van hun voortgang, kunnen digitale hulpmiddelen bijdragen aan een actievere leefstijl en mogelijk betere cardiovasculaire gezondheid op de langere termijn.
Meerwaarde wearables
Slimme gezondheidsgadgets zoals smartwatches en activiteitstrackers spelen een steeds grotere rol bij het ondersteunen van patiënten bij hun gezondheid en herstel. Wearables zoals de Apple Watch, Fitbit en Garmin-horloges meten niet alleen stappen en activiteiten, maar bieden ook functies zoals hartslagmonitoring, ECG-metingen en stressanalyse. Door gebruikers te motiveren meer te bewegen, bijvoorbeeld via meldingen, doelen en beloningen, dragen deze wearables bij aan een actievere leefstijl en kunnen ze herstel na een operatie ondersteunen.
Daarnaast helpen moderne smartwatches bij het signaleren van gezondheidsproblemen. Ze kunnen waarschuwen voor een langdurig verhoogde hartslag en, op basis van hartslagvariabiliteit, een inschatting maken van stressniveaus. Hierdoor krijgen gebruikers inzicht in hun fysieke en mentale gezondheid en worden zij gestimuleerd om tijdig rust te nemen of ontspanningsoefeningen te doen. Daarmee ontwikkelen wearables zich van eenvoudige smartphone-accessoires tot waardevolle hulpmiddelen voor preventie, monitoring en zelfmanagement.
