Tijdens mijn dienst op de Spoedeisende Hulp (SEH) gisteren zag ik weer zo’n moment. Een oudere dame werd aangemeld voor een opname vanwege een longontsteking. Op zich geen gekke diagnose of raar plan. Maar dan volgt het hele circus eromheen. Eerst een half uur wachten in een drukke wachtkamer. Vervolgens is het in de rolstoel naar een bed, wachten op de bloedafname, wachten op de dokter, wachten op de bloeduitslagen, wachten op de röntgenfoto, wachten op de diagnose, wachten op de behandeling, wachten op het regelen van een klinisch bed en tot slot wachten tot de afdeling komt halen. Het is wachten, wachten, wachten …
We slepen kwetsbare mensen uit hun veilige, eigen omgeving. We stoppen ze in een kostbaar, stressvol en soms zelfs gevaarlijk gebouw. Een gebouw voor de allerzwaksten, maar georganiseerd als een megacomplex waar je zowel fysiek als in de bureaucratie makkelijk kunt verdwalen.
Wat als we 90% van de zorg naar huis halen?
Dit is de vraag waar de zorg nu een antwoord op moet geven. Durven we te stoppen met het bouwen van nieuwe zorgpaleizen en in plaats daarvan te investeren in een netwerk? En wat betekent dit?
Stel je voor dat mevrouw Jansen haar huis niet uit hoeft voor alle zorg die ze nodig heeft. Dat het georganiseerd is bij haar op de bank, niet als een noodoplossing voor overvolle afdelingen. Maar als de nieuwe norm: het Ziekenthuis.
De thuisomgeving is om meerdere redenen beter dan het ziekenhuis. Het grootste risico in een ziekenhuis is een infectie oplopen die je niet had toen je binnenkwam. Daarnaast is de stress veel lager: je slaapt in je eigen bed, eet wat je wilt en bent omringd door je eigen spullen en familie. Sneller herstel gegarandeerd. Ten slotte is het veel goedkoper. Een ziekenhuisbed kost gemiddeld tussen de € 500 en € 900 per dag, terwijl het eigen bed gratis is. Hierdoor blijft er geld over om de echt noodzakelijke zorg thuis te organiseren.
Is Albert Heijn de redding voor de zorg?
Deze verschuiving kan alleen als de logistiek perfect is. We moeten de zorg zien als een dienst, niet als een gebouw. Kijk eens naar de Wegenwacht of naar Albert Heijn. Wat doen zij? Bij de Wegenwacht brengen ze de specialist en de apparatuur naar jouw locatie als je auto stilstaat. De monteur in de garage is alleen voor de complexste operaties nodig. Bij Albert Heijn kocht je vroeger in de winkel, maar nu staat alles voor je deur. Wat betekent dit voor de zorg? We moeten expertise en apparatuur snel naar de patiënt kunnen brengen, in plaats van de patiënt uren te laten reizen en dagen in een bed te laten liggen wachten op de volgende witte jas die drie minuten komt praten.
Dit klinkt als sciencefiction, maar het is het tegenovergestelde. De technologie ligt klaar.
We hebben al geavanceerde sensoren die als een pleister op je huid continu je hartslag, zuurstof en zelfs ontstekingswaarden meten.
Over een paar jaar zijn (micro)robots zover dat ze in de woonkamer kleine ingrepen kunnen doen, zoals een wond hechten, onder toezicht van een arts op afstand. Dit is alsof je de OK naar je huis haalt, zonder dat er 10 man personeel mee hoeft.
Als de metingen een probleem signaleren, kan AI-gestuurde logistiek ervoor zorgen dat een verpleegkundige met een mobiele echo of een gespecialiseerde medicatie-infuus binnen vijftien minuten bij mevrouw Jansen is. Dit is ons ‘gouden uur’, maar dan thuis. De zorg van morgen begint vandaag, maar we zijn te traag met het afstoten van onze oude, logge systemen.
Wat doen we met de 10% die echt acuut is?
Natuurlijk, ik ben SEH-arts, ik weet als geen ander dat een slagaderlijke bloeding of een groot trauma een fysiek en gespecialiseerd team nodig heeft. Voor deze zorg hoeven we geen massieve, alles-in-één-ziekenhuizen meer te hebben. We hebben Nano-Hospitals nodig.
Wat is een nano-hospitaal? Het is de Wegenwacht-garage: klein, hypermodern en uiterst efficiënt. De focus ligt alleen op levensreddende, acute of hypergespecialiseerde zorg. Geen poliklinieken, geen zware administratie. Het is een compacte, technologisch gedreven hub. Patiënten komen binnen, worden gestabiliseerd, geopereerd en gaan zodra het veilig is, en dat is het vaak binnen 48 uur, naar huis voor hun ziekenthuistraject. Dit model haalt alle logistieke ruis weg en laat de beste specialisten zich focussen op het redden van levens. De rest van de zorg wordt beheerd door een slim adaptief netwerk.
De bureaucratie en de angst voor verandering zijn nu onze grootste vijanden. We hebben de technologie, we hebben de urgentie en we hebben de noodzaak om de zorg betaalbaar en menselijk te houden. We moeten de status quo in de zorg durven uitdagen. Mijn oproep: laten we stoppen met dromen over de ‘verbetering’ van het ziekenhuis. Laten we beginnen met het heruitvinden van de zorglocatie.
Heeft u een radicaal betere blauwdruk voor de zorg van 2040 dan de betonnen paleizen die we nu bouwen?
Deel uw visie! Meld u nu aan voor de ICT&Health Most Innovative Session om uw revolutionaire concept, zoals het Nano-Hospitaal of het Zorgnetwerk van de Toekomst, te presenteren aan de mensen die het kunnen verwezenlijken. Laten we samen de bom onder het zorgpaleis leggen.
