Deze maand is bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport het adviesrapport ‘Rechtsgeldigheid toestemming van kinderen tussen 12 en 16 jaar voor digitale toegang in de zorg’ officieel overhandigd. Het rapport, opgesteld door Hooghiemstra & Partners in opdracht van Nictiz, moet duidelijkheid scheppen over de vraag wanneer en hoe minderjarigen rechtsgeldig toestemming kunnen geven voor digitale inzage in hun medische gegevens.
Namens de expertcommissie bood voorzitter Theo Hooghiemstra het rapport (pdf) aan, met een inhoudelijke toelichting van hoogleraar gezondheidsrecht Corrette Ploem. Marcel Floor nam het namens VWS in ontvangst, in aanwezigheid van vertegenwoordigers van onder meer de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde, de Artsenfederatie KNMG, het Wilhelmina Kinderziekenhuis, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid en Maastricht UMC+.
Centrale gezagsvoorziening
Met de komst van de centrale, digitale gezagsvoorziening (Bevoegdheidsverklaringsdienst) kan ouderlijk gezag digitaal worden vastgesteld. Voor kinderen van 12 tot 16 jaar is daarnaast ook hun eigen toestemming nodig.
Volgens Nictiz-bestuurder Leonique Niessen vormt het rapport een belangrijke stap in een breder traject waarin juridisch kader, zorgpraktijk en digitale inrichting samenkomen. Met de juridische helderheid die nu is geboden, ligt er volgens haar nu een stevige basis. Ze vertelt dat op basis van de adviezen die er nu liggen er een volgende stap volgt. In die stap worden de adviezen vertaald naar landelijke processen en digitale ondersteuning die zorgverleners en kinderen verder helpen.
Juridische duiding
Het rapport biedt een heldere juridische duiding van een complex vraagstuk. Het beschrijft wanneer toestemming van een kind tussen de 12 en 16 jaar vereist is voor digitale toegang tot medische gegevens door ouders, onder welke voorwaarden die toestemming rechtsgeldig is en welke verantwoordelijkheid daarbij bij de zorgverlener ligt. In de praktijk komen hiermee juridische, procesmatige en digitale vraagstukken samen.
Dat raakt volgens Nictiz direct aan de handelingsruimte van zorgverleners én aan het recht van kinderen om gehoord te worden en betrokken te zijn bij hun eigen zorg. Daarmee sluit het advies aan bij de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WBGO) en het Internationaal Verdrag over de Rechten van het Kind. Tijdens de dialoog met de aanwezige partijen werd het belang daarvan nadrukkelijk bevestigd. Het ministerie van VWS neemt hierin de landelijke regie.
Zorgvuldig regelen
Eind vorig jaar publiceerden we een groter artikel over de regelgeving rondom online inzage van ouders en kinderen en de Bevoegdheidsverklaringsdienst (BVD). De BVD is een centrale gezagsvoorziening. Tijdens het inloggen stelt de BVD automatisch vast of een ouder wettelijk gezag heeft, zodat zorgorganisaties kunnen vertrouwen op betrouwbare autorisatie en ouders weten dat de toegang tot de gegevens van hun kind zorgvuldig is geregeld.
