Het European Partnership for Brain Health (BrainHealth) heeft zijn eerste oproep geopend: ‘Biologische, sociale en omgevingsfactoren bij hersengezondheid’. Onderzoekers worden uitgenodigd te onderzoeken hoe deze factoren het verloop van neurologische, mentale en sensorische aandoeningen in verschillende levensfasen beïnvloeden. De nieuwe inzichten kunnen bijdragen aan betere preventie, effectievere behandelingen en een kleinere maatschappelijke impact van hersenaandoeningen. Het European Partnership for Brain Health (EP BrainHealth) verenigt 54 partners uit 33 landen met als doel de hersengezondheid wereldwijd te verbeteren.
Ze zetten wetenschappelijk onderzoek in om hersenziekten te voorkomen en te behandelen, de hersengezondheid in alle levensfasen te bevorderen en het welzijn van mensen met neurologische en psychische aandoeningen te verbeteren. Hersenaandoeningen veroorzaken wereldwijd veel beperkingen en sterfte en hebben grote gevolgen voor mensen, hun omgeving en de samenleving. Het is daarom volgens onderzoekers belangrijk te begrijpen welke factoren de hersengezondheid in alle levensfasen beïnvloeden en hoe deze kunnen worden gevolgd en beïnvloed voor een positieve impact.
Holistische benadering
Het EP BrainHealth roept onderzoekers op om hersengezondheid vanuit een breed perspectief te bestuderen, gecombineerd met diepgaand biologisch onderzoek. Het doel is internationaal en interdisciplinair onderzoek te stimuleren dat belangrijke vragen over de hersengezondheid over de grenzen heen aanpakt. Centraal staat hoe biologische, sociale en omgevingsfactoren het verloop van neurologische, mentale en zintuiglijke aandoeningen in verschillende levensfasen beïnvloeden. De financiering voor deze oproep wordt verzorgd door NWO in samenwerking met de Hersenstichting.
Zij stellen in totaal 2 miljoen euro beschikbaar voor deze call.
Aanvragen moeten interdisciplinair zijn en betrekking hebben op ten minste twee van de drie factoren die van invloed zijn op de ontwikkeling van hersengezondheid:
- Biologische factoren – bijvoorbeeld genetica, epigenetica, -omics, neuroplasticiteit, ontstekingen, infecties, synaptogenese, circuits, vasculaire factoren, sensorische beperkingen en comorbiditeiten.
- Levensstijl en sociale factoren – bijvoorbeeld lichaamsbeweging, voeding, slaap, roken, alcohol- en drugsmisbruik, werk en inkomen, sociaaleconomische status, ras/etniciteit, geslacht en gender, opleiding, veiligheid, sociale interacties, toegang tot gezondheidszorg, stress, trauma en migratie
- Omgevingsfactoren – bijvoorbeeld vervuiling, verstedelijking, rampen, pandemieën, oorlog en conflicten, klimaatverandering, microbiota en natuur.
Budget en deadlines
Binnen deze call van in totaal 2 miljoen euro kan maximaal 400.000 euro per project bij NWO worden aangevraagd. De maximale projectduur is drie jaar. Beschikbare NWO-budgetmodules zijn: personeel (postdoc, niet-wetenschappelijk personeel, vervangingssubsidie), materieel, kennisbenutting, projectmanagement.
Deadline voor verplichte vooraanmelding: 10 maart 2026, 14:00 CET. Deadline voor volledige aanvraag: 30 juni 2026, 14:00 CEST.
NWO neemt deel aan verschillende Europese Partnerschappen die onderdeel zijn van Horizon Europe (2021-2027), het Europese kaderprogramma voor onderzoek en innovatie. Deze partnerschappen richten zich op complexe maatschappelijke uitdagingen en streven naar impact op grote schaal. BrainHealth is een van deze partnerschappen.
AI-model
In het onderzoek bij hersenen speelt kunstmatige intelligentie (AI) inmiddels ook een belangrijke rol. Zo schreven we vorige maand over en nieuw AI-model dat radiologen kan ondersteunen bij het opsporen van afwijkingen op hersen-MRI’s, variërend van beroertes en aneurysma’s tot multiple sclerose en tumoren.
De technologie is ontwikkeld door onderzoekers van King’s College London en biedt een veelbelovend antwoord op de groeiende werkdruk binnen de radiologie door personeelstekorten en de jaarlijkse toename van MRI-aanvragen. Het nieuwe AI-model kan scans triëren en rapportagetijden verkorten, waardoor patiënten sneller de juiste behandeling kunnen krijgen. Het onderzoek is onlangs gepubliceerd in Radiology AI.
