Staatssecretaris Judith Tielen (Jeugd, Preventie en Sport) wil het bevolkingsonderzoek voor vrouwen met zeer dicht borstweefsel zo snel mogelijk verbeteren. Bij deze groep blijkt het huidige borstkankeronderzoek minder effectief. Het is de bedoeling dat vanaf 2030 vrouwen met zeer dicht borstweefsel na hun mammogram automatisch worden uitgenodigd voor een aanvullend MRI-onderzoek. Met deze extra screening kan borstkanker in dicht borstweefsel eerder en nauwkeuriger worden ontdekt.
Staatssecretaris Tielen: “Deze stap is echt een doorbraak in een discussie die al heel lang loopt. Met mijn hart zou ik deze stap gisteren ingevoerd willen hebben. Maar met mijn hoofd heb ik lastige keuzes moeten afwegen. Dat maakt dat het toch nog enkele jaren duurt voordat noodzakelijke stappen en goede voorbereiding afgerond zijn.” Thielen laat weten dat deze uitbreiding van het bevolkingsonderzoek zorgvuldige voor bereiding en invoering nodig heeft. Zo wordt er overlegd met patiënten, artsen en onderzoekers. Belangrijke aandachtspunten zijn het bewaken van de hoge kwaliteit van het bevolkingsonderzoek voor de gezondheid van alle vrouwen in Nederland. Ook is het nodig verdringing te voorkomen doordat verschillende groepen gebruik moeten maken van de MRI-capaciteit.
Implementatieplan
Nu het besluit is genomen, werkt het RIVM zo snel mogelijk aan een implementatieplan voor de invoering van het MRI-aanbod. De staatssecretaris blijft gedurende het hele traject nauw betrokken om te zorgen dat alle kansen voor versnelling worden benut en dat stappen waar mogelijk parallel kunnen worden uitgevoerd.
Een manier om het tempo zo hoog mogelijk te houden, is dat de staatssecretaris heeft besloten het MRI-aanbod te baseren op het bestaande advies van de Gezondheidsraad uit 2020. Daardoor hoeft geen nieuw advies te worden aangevraagd, wat tot een jaar tijd scheelt. In 2031, wanneer de MRI-screening is ingevoerd en het onderzoek naar andere technieken voor vrouwen met zeer dicht borstweefsel (de DENSE-2-studie) is afgerond, zal de Gezondheidsraad om een nieuw advies worden gevraagd.
AI als hulpmiddel
Eind vorig jaar berichtten wij over een AI-gedreven oplossing die de screening van dicht borstweefsel verbetert. Door AI toe te passen op mammografiebeelden kan de mammografische dichtheid, de verhouding tussen dicht en niet-dicht borstweefsel, nauwkeuriger worden bepaald. Dit is belangrijk, omdat vrouwen met een hogere dichtheid een groter risico op borstkanker hebben en afwijkingen bij hen moeilijker te detecteren zijn.
Met behulp van deep learning kunnen AI-modellen subtiele kenmerken in mammogrammen herkennen die sterke voorspellers zijn van toekomstig borstkankerrisico. Zo kan screening beter worden afgestemd op individuele risicoprofielen: vrouwen met een hoog risico kunnen vaker of met aanvullende beeldvorming (zoals MRI of echografie) worden gecontroleerd, terwijl laagrisicopatiënten langere intervallen tussen onderzoeken kunnen krijgen.
Flexibele echografiepatch
Eind oktober maakten we bekend dat een onderzoeksteam van het toonaangevende Massachusetts Institute of Technology (MIT) werkt aan een vernieuwende draagbare technologie die borstkanker sneller, nauwkeuriger en minder belastend kan detecteren dan de huidige standaardmethoden. Het gaat om een flexibele echografiepatch die zonder straling werkt en afwijkingen binnen enkele seconden kan identificeren.
Het project staat onder leiding van Dr. Canan Dagdeviren, universitair hoofddocent aan de afdeling Media Arts and Sciences van MIT. Dagdeviren richt zich op de ontwikkeling van flexibele elektronische systemen die direct op het lichaam kunnen worden gedragen, zoals op de huid, de borst of zelfs de hersenen. Met haar team werkt Dagdeviren aan een draagbare oplossing ontwikkelt voor continue monitoring van borstkanker.
