Het HagaZiekenhuis is als eerste ziekenhuis in Nederland gestart met een proef waarbij kunstmatige intelligentie tijdens endoscopie actief meekijkt. De endoscopieafdeling van Maag-, Darm- en Leverziekten onderzoekt met de AI-module Olysense of afwijkingen zoals poliepen en vroege tekenen van kanker sneller en nauwkeuriger kunnen worden herkend tijdens kijkonderzoeken.
De AI-technologie analyseert het endoscopisch beeld in real time en ondersteunt de arts bij de interpretatie. MDL-arts Elmer Hoekstra ziet hierin directe meerwaarde voor de diagnostiek. “AI kijkt real-time mee met het beeld dat wij zien en beoordelen tijdens de endoscopie. De technologie geeft bijvoorbeeld aan of er poliepen in beeld zijn, en ook om welke poliepen het dan kan gaan. Met deze ondersteuning kunnen we afwijkingen eerder en nauwkeuriger detecteren.”
Klinisch relevante afwijkingen herkennen
De module, ontwikkeld door Olympus, is getraind om verschillende klinisch relevante afwijkingen te herkennen. Het gaat onder meer om poliepen, dysplasie in het Barrett-slijmvlies als voorstadium van slokdarmkanker en ziekteactiviteit bij colitis ulcerosa. Door subtiele veranderingen sneller zichtbaar te maken, kan AI bijdragen aan preciezere diagnostiek en tijdigere behandeling.
Naast kwaliteitsverbetering in de patiëntenzorg kan de inzet van AI ook verlichting bieden in de dagelijkse praktijk. Hoekstra verwacht dat de technologie endoscopisten ondersteunt bij intensieve beoordelingen en daarmee de werkdruk kan verlagen, zonder het klinisch oordeel te vervangen.
Ervaring endoscopisten
Tijdens de proefperiode worden ervaringen van endoscopisten systematisch verzameld en wordt de impact op het zorgproces geëvalueerd. In de loop van 2026 volgt een besluit over mogelijke structurele inzet. “Het is mooi dat wij als endoscopieafdeling kunnen ervaren hoe de toekomst eruit gaat zien”, aldus Hoekstra. “De proef met Olysense past binnen onze ambitie om te blijven innoveren en de kwaliteit van zorg verder te verbeteren.”
AI verbetert diagnostiek
Enkele weken geleden werd een groot onderzoek gepubliceerd waaruit geconcludeerd kon worden dat AI-tools en -systemen aantoonbare verbeteringen opleveren in nauwkeurigheid en snelheid bij de diagnostiek van colorectale kanker. Voor dat onderzoek werden 80 relevante studies uit de periode 2020 tot 2024 geanalyseerd.
Die meta-review toonde aan dat AI, met name deep-learningtechnieken, het volledige diagnostische traject ondersteunt. Van realtime detectie van poliepen tijdens colonoscopie tot weefselclassificatie en voorspelling van ziekteprogressie, AI blijkt klinische besluitvorming te versterken. Volgens hoofdauteur prof. Saad Harous van de Universiteit van Sharjah verbetert AI vooral de identificatie van poliepen en het onderscheid tussen goedaardig en kwaadaardig weefsel. Geavanceerde segmentatiemodellen verhogen daarnaast de precisie van stadiëring en kunnen behandelingsplanning versnellen.
Auteur
