De aanleiding was herkenbaar. AI-toepassingen zoals Microsoft Copilot verschenen steeds vaker binnen de organisatie via bestaande software en leveranciers. Tegelijkertijd ontstond behoefte aan gesprekken over vragen die verder gaan dan techniek, zoals regie, autonomie en menselijke waardigheid.
Volgens innovatieadviseur Judith Oosterom en AI-lab-aanjager Luuk van Schendel voelen veel zorgprofessionals zich nog geen expert op het gebied van AI. Daardoor blijft het gesprek over de impact van technologie in de praktijk vaak lastig.
Leren door ervaren
In plaats van een traditionele training ontwikkelde Surplus samen met ontwerpbureau Good News een ervaringsgerichte installatie rond een digitale spiegel. Deelnemers worden daarin geconfronteerd met scenario’s rond AI en zorgbeslissingen in de toekomst.
De setting werd bewust huiselijk gehouden, zonder laptops of telefoons. Volgens Oosterom helpt dat om mensen niet alleen als professional, maar vooral als mens naar technologie te laten kijken.
Na de ervaring gaan deelnemers met elkaar in gesprek over thema’s als vertrouwen, autonomie en afhankelijkheid van technologie. Volgens Surplus ontstaan daardoor opvallend open en genuanceerde gesprekken over de rol van AI in de zorg.
Inmiddels hebben tientallen medewerkers, van zorgprofessionals tot bestuurders, deelgenomen aan het experiment. De organisatie ziet de AI-spiegel niet alleen als hulpmiddel voor bewustwording, maar ook als manier om AI-geletterdheid en betrokkenheid binnen de organisatie te vergroten.
Volgens Van Schendel laat het project zien dat complexe technologische ontwikkelingen begrijpelijker worden wanneer mensen zichzelf erin herkennen. “Juist door mensen persoonlijk te betrekken ontstaat ruimte voor zorgvuldige keuzes over technologie in de zorg.”
Het volledige achtergrondverhaal is te lezen in editie 3, 2026 van ICT&health, die op 12 juni verschijnt.
