In het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven krijgt kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol in de dagelijkse zorg. De technologie moet zorgverleners ondersteunen bij de behandeling van een groeiend aantal patiënten met complexe aandoeningen. Daarvoor ontwikkelt het ziekenhuis niet alleen nieuwe toepassingen, maar ook een digitale infrastructuur waarmee algoritmes veilig, controleerbaar en verantwoord kunnen worden ingezet. Volgens het ziekenhuis is die basis noodzakelijk om AI structureel onderdeel te maken van de zorgpraktijk.
Daarvoor is een stevige basis essentieel, met betrouwbare data, goed gekoppelde systemen en een zorgvuldige omgang met privacy. “Net als in een huis goede leidingen nodig zijn om schoon water te krijgen, moeten wij zorgen dat data veilig en logisch bij elkaar komt. Dat is het echte loodgieterswerk”, zegt Eva Deckers, die het AI‑expertisecentrum leidt.
Vroegtijdig signaleren
Op de intensive care merkt intensivist Ashley De Bie Dekker dagelijks hoe groot de hoeveelheid medische informatie is die zorgverleners moeten verwerken. Omdat patiënten vaak niet aanspreekbaar zijn, zijn artsen en verpleegkundigen afhankelijk van monitoren die continu vitale waarden en trends registreren. Kunstmatige intelligentie kan helpen om die gegevens voortdurend te analyseren en verslechteringen vroegtijdig te signaleren, waardoor zorgverleners beter onderbouwde keuzes kunnen maken.
Tegelijkertijd benadrukt De Bie Dekker dat AI ondersteunend blijft: medische afwegingen, persoonlijk contact en de wensen van patiënten blijven leidend in de besluitvorming. Binnen de radiotherapie wordt kunstmatige intelligentie inmiddels ingezet bij het opstellen van bestralingsplannen voor borstkanker. Het systeem ondersteunt specialisten bij het intekenen van de bestralingsgebieden, waardoor de voorbereiding minder tijd kost en consistenter verloopt. De eindverantwoordelijkheid blijft daarbij nadrukkelijk bij de artsen liggen.
AI aansluiten op praktijk
Volgens betrokken artsen ligt de grootste uitdaging niet in de techniek zelf, maar in de manier waarop AI aansluit op de dagelijkse praktijk in het ziekenhuis. Toepassingen moeten zorgverleners ondersteunen zonder extra werkdruk te veroorzaken. Daarom onderzoekt het expertisecentrum samen met afdelingen waar behoeften liggen en welke knelpunten medewerkers ervaren. Het uiteindelijke doel is om tijd vrij te maken voor directe patiëntenzorg en persoonlijk contact.
Volgens de betrokkenen zal het nog jaren duren voordat kunstmatige intelligentie breed zichtbaar wordt in de ziekenhuiszorg. Deckers verwachting is dat de grootste veranderingen zich pas op langere termijn aandienen. Daarbij moet AI geen doel op zichzelf worden, maar vooral een hulpmiddel blijven om zorg toegankelijk, betaalbaar en beter afgestemd op de patiënt te houden.
Noodzaak
Twee jaar geleden kwam in een van onze artikelen ook Eva Deckers aan het woord toen we schreven over de deelname aan de brAInpower-expositie in het Philips Museum over de geschiedenis en toepassing van AI. Ook toen benadrukte ze dat technologie geen doel op zich mag zijn. Ze waarschuwde dat AI te vaak wordt toegepast op processen waarvan eerst de vraag gesteld zou moeten worden of ze überhaupt nodig zijn en of ze wel op deze manier moeten worden uitgevoerd.
