Medisch Spectrum Twente (MST) en Rijnstate ontvangen 1 miljoen euro subsidie van ZonMw voor vervolgonderzoek naar de behandeling van patiënten die na een hartstilstand in coma op de intensive care worden opgenomen. De onderzoekers willen vaststellen of een deel van deze patiënten eerder uit de kunstmatige coma kan worden gehaald. Daarbij gebruiken zij continue EEG monitoring om het herstel van de hersenactiviteit te beoordelen.
Momenteel worden patiënten na een hartstilstand standaard minimaal 24 uur beademd en kunstmatig in slaap gehouden. Een eerdere pilotstudie van MST en Rijnstate wijst erop dat dit mogelijk niet voor iedereen noodzakelijk is.
EEG helpt herstel hersenen beoordelen
Centraal in het onderzoek staat het elektro encefalogram (EEG), waarmee de hersenactiviteit continu wordt gemeten. In de eerdere pilot werd onderzocht of patiënten bij wie de hersenritmes snel herstelden, eerder uit de kunstmatige coma konden worden gehaald. Volgens technisch geneeskundige Marleen Tjepkema bleek deze aanpak haalbaar en veilig. De geselecteerde patiënten werden sneller wakker dan patiënten in een controlegroep. Bovendien konden zij eerder van de beademing af, hadden ze minder medicatie nodig en verbleven ze bijna 50 procent korter op de intensive care.
De resultaten bieden aanleiding om de aanpak nu op grotere schaal te onderzoeken. Van de negentien aanvragen voor subsidie bij ZonMw werden er zes gehonoreerd. ZonMw beoordeelde het onderzoeksvoorstel volgens MST als zeer relevant en van zeer goede kwaliteit.
Uitbreiding onderzoek
Met de subsidie wordt het onderzoek uitgebreid naar een grotere groep patiënten en meerdere Nederlandse ziekenhuizen. Daarbij kijken de onderzoekers niet alleen naar het verblijf op de IC, maar ook naar het herstel van de hersenfunctie op langere termijn. Daarnaast worden de kosten en opbrengsten van de nieuwe aanpak onderzocht.
Wanneer de resultaten positief zijn, zou het onderzoek volgens Tjepkema kunnen leiden tot een aanpassing van de behandeling van patiënten na een hartstilstand. Het doel is uiteindelijk om de behandeling beter af te stemmen op de individuele patiënt en onnodig langdurige beademing, sedatie en IC opname te voorkomen.
Brede samenwerking
Het onderzoek bouwt voort op de samenwerking tussen MST, Rijnstate en de Universiteit Twente. Bij het eerdere onderzoek waren onder anderen Bert Beishuizen van MST, Michel van Putten van de Universiteit Twente en MST, Jeannette Hofmeijer van Rijnstate en de Universiteit Twente en Aart Strang van Rijnstate betrokken. Dankzij de nieuwe financiering wordt het samenwerkingsverband uitgebreid met Erik Koffijberg van de Universiteit Twente, Linda Oostendorp van het St. Antonius Ziekenhuis en de afdelingen neurologie en intensive care van tien andere Nederlandse centra.
Met deze bredere studie willen de onderzoekers uiteindelijk bepalen of EEG gestuurde besluitvorming kan bijdragen aan meer persoonsgerichte zorg en een sneller herstel voor patiënten die na een hartstilstand op de IC terechtkomen.
AI voorspelmodel
Vorig jaar ontwikkelden onderzoekers van Johns Hopkins University MAARS (Multimodal AI for Arrhythmia Risk Stratification), een AI-model dat het risico op plotselinge hartstilstand bij patiënten met hypertrofische cardiomyopathie (HCM) voorspelt. Deze erfelijke hartspierziekte treft wereldwijd naar schatting één op de 200 tot 500 mensen. Het blijft lastig om patiënten met een verhoogd risico op levensbedreigende hartritmestoornissen tijdig te herkennen.
MAARS combineert medische dossiergegevens met contrastversterkte MRI-beelden. Met deep learning analyseert het model onder meer verborgen patronen in littekenweefsel, dat samenhangt met het risico op gevaarlijke hartritmestoornissen. De voorspellende nauwkeurigheid bedroeg 89 procent en liep bij patiënten tussen 40 en 60 jaar op tot 93 procent. Daarnaast kan het model inzichtelijk maken waarom iemand als hoogrisicopatiënt wordt aangemerkt. Daarmee kan MAARS artsen ondersteunen bij het gerichter inzetten van implanteerbare defibrillatoren en mogelijk onnodige implantaties voorkomen.
