De redenen waarom zorgprofessionals de sector verlaten verschillen nauwelijks tussen de eerste- en tweedelijnszorg. Ook tussen functiegroepen binnen de eerstelijnszorg zijn de verschillen beperkt. Dat blijkt uit onderzoek van het Nivel op basis van gegevens uit het landelijke uitstroomonderzoek van RegioPlus en NetProve. Volgens de onderzoekers lijken contextfactoren zwaarder te wegen bij uitstroom dan het beroep of de zorgsetting.
Factoren als leeftijd, contractvorm en functieniveau lijken een grotere rol te spelen bij de beslissing om de zorg te verlaten dan het type functie of de sector waarin iemand werkt. De onderzoekers baseerden hun analyse op gegevens uit het landelijke uitstroomonderzoek dat tussen 2022 en 2026 is uitgevoerd.
Reistijd en werkdruk
Zorgprofessionals in de eerste- en niet-eerstelijnszorg noemen grotendeels dezelfde redenen om hun werkgever te verlaten. Binnen de eerstelijnszorg worden reistijd en werkdruk relatief vaker genoemd als aanleiding voor vertrek. Andere factoren, zoals de relatie met de leidinggevende, de werksfeer, de werk-privébalans en erkenning en waardering, spelen in beide sectoren een vergelijkbare rol bij de beslissing om de werkgever te verlaten.
Ook tussen functiegroepen binnen de eerstelijnszorg zijn de verschillen in vertrekredenen beperkt. Reistijd en ontwikkelmogelijkheden behoren in vrijwel alle beroepsgroepen tot de belangrijkste redenen om te vertrekken, naast factoren als de leidinggevende en de werksfeer. Er zijn wel enkele accenten: in het psychosociaal domein staan ontwikkelmogelijkheden bovenaan, terwijl de werk-privébalans voor paramedici relatief vaker een rol speelt.
Ook worden in sommige beroepsgroepen vaker specifieke vertrekredenen genoemd, zoals het volgen van een nieuwe opleiding of een tekort aan werkuren. Volgens de onderzoekers lijken contextfactoren, zoals leeftijd, contractvorm en functieniveau, uiteindelijk een grotere rol te spelen bij duurzame inzetbaarheid dan verschillen tussen beroepsgroepen.
Uitstroomonderzoek
Voor het onderzoek maakte het Nivel gebruik van gegevens uit het landelijke uitstroomonderzoek van RegioPlus, de landelijke vereniging van twaalf werkgeversorganisaties in zorg en welzijn, en onderzoeksbureau NetProve. De data werden verzameld tussen februari 2022 en eind maart 2026.
De analyse richtte zich op 38.821 professionals in cliëntgebonden functies die vrijwillig bij hun werkgever waren vertrokken. Zij konden in een open tekstveld aangeven wat de reden van hun vertrek was. Op basis van deze antwoorden analyseerde het Nivel de verschillen in vertrekredenen tussen professionals in de eerste- en niet-eerstelijnszorg en tussen functiegroepen binnen de eerstelijnszorg.
Solidariteit
Eind juli schreven we ook over het Nivel-onderzoek naar solidariteit in de zorg. Daaruit bleek dat informatie over zorgkosten van invloed lijkt te zijn op hoe mensen denken over de verdeling van zorg en de zorgpremie. De onderzoekers concluderen dat kennis over zorgkosten de opvattingen over solidariteit binnen het Nederlandse zorgstelsel kan beïnvloeden.
