De Spoedeisende Hulp van HMC Westeinde behoort tot de drukste van Nederland. Jaarlijks melden zich hier zo’n 60.000 patiënten, met zorgvragen die uiteenlopen van relatief eenvoudig tot acuut levensbedreigend. Achter deze aantallen staat een multidisciplinair team dat dagelijks onder hoge druk werkt. Maar hoe wordt die werkdruk eigenlijk ervaren, en vooral: hoe kan die beter en objectiever worden gemeten?
Epidemioloog en voormalig SEH-verpleegkundige Christien van der Linden en Barbara Meester, verpleegkundig specialist SEH, doen hier binnen HMC onderzoek naar. Hun werk richt zich op het ontwikkelen van een beter meetinstrument voor verpleegkundige werkdruk, met als ambitie om die druk niet alleen zichtbaar te maken, maar ook te voorspellen. Het onderzoek kreeg recent internationale erkenning met een prijs van 6.000 dollar van de Emergency Nurses Foundation, voor het eerst toegekend aan een niet-Amerikaanse studie.
Spanningsveld
Christien noemt die erkenning bijzonder. “Dat een Nederlands verpleegkundig onderzoek deze internationale erkenning krijgt, is echt bijzonder. Het laat zien dat de uitdagingen die wij hier ervaren, de drukte, de complexiteit, de behoefte aan duurzame personeelsinzet, overal ter wereld spelen.” Ook binnen HMC wordt het belang benadrukt. Barbara ontving als verpleegkundig specialist als eerste de HMC-wetenschapsbeurs. Christien: “Dat HMC hierin investeert, benadrukt hoe belangrijk verpleegkundig onderzoek is.”
Aanleiding voor het onderzoek is het spanningsveld tussen ervaren en gemeten werklast. Barbara: “Werklast is een belangrijk, maar lastig begrip. Op papier lijkt het soms rustig, terwijl collega’s het gevoel hebben dat ze overstromen.” Die discrepantie zit volgens haar niet zozeer in aantallen patiënten, maar in de complexiteit van de zorg. Oudere patiënten met meerdere aandoeningen of mensen met psychiatrische problematiek vragen veel meer aandacht en coördinatie.
Christien vult aan dat de drukte niet per se groter is geworden, maar dat de zorginhoud zwaarder is. “De drukte is de afgelopen jaren niet per se toegenomen, maar onze patiënten zijn zieker en kwetsbaarder. Dat maakt dezelfde hoeveelheid werk zwaarder.”
Zorgzwaarte registreren
In het elektronisch patiëntendossier HiX wordt al gewerkt met de Jones Dependency Tool om zorgzwaarte vast te leggen. In de praktijk sluiten deze scores echter onvoldoende aan bij de dagelijkse ervaring van zorgverleners. Bovendien vraagt het handmatig invoeren van gegevens extra tijd, wat de werkdruk paradoxaal genoeg vergroot.
Het onderzoek richt zich daarom op de ontwikkeling van een automatisch meetinstrument dat real time inzicht geeft in de werkdruk op de SEH. De bedoeling is dat dit systeem gebruikmaakt van bestaande data in HiX, zonder extra registratielast voor verpleegkundigen en artsen.
Op weg naar een voorspellend model
De volgende stap is het bouwen van een voorspellend model. Christien: “Als we straks kunnen zien dat de werklast over een half uur te hoog wordt, kunnen we eerder ingrijpen, bijvoorbeeld tijdelijk de SEH sluiten voor nieuwe ambulances of extra collega’s inzetten.” Barbara benadrukt dat objectivering hierbij essentieel is. “Werklast is nu nog heel subjectief. Wat voor de één goed te doen is, kan voor een ander te veel zijn. Wij willen dit objectiever maken, zodat we beter kunnen plannen en prioriteren.”
Uit eerste metingen en focusgroepen met verpleegkundigen, studenten en SEH-artsen blijkt dat werkdruk door veel meer wordt bepaald dan patiëntenaantallen alleen. Ook factoren als begeleiding van stagiaires, complexe casuïstiek en onrustige situaties spelen een rol. Deze elementen worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van het model.
Met hun onderzoek willen Christien en Barbara bijdragen aan structurele oplossingen voor de toenemende druk op de acute zorg. “Verpleegkundigen moeten niet pas merken dat het te druk is als het al te laat is,” stellen zij. Betere data en voorspellende inzichten kunnen helpen om eerder bij te sturen, met als doel een veiligere, menselijkere en duurzamere Spoedeisende Hulp.
Werkdruk SEH
Om de werkdruk op de SEH te verlichten wordt ook gekeken naar AI-oplossingen. Zo startte het St. Antonius Ziekenhuis in september 2024 een innovatief AI-project op de Spoedeisende Hulp (SEH). Een speciaal ontwikkeld AI-algoritme ging SEH-artsen helpen bij de beslissing om een patiënt op te nemen of naar huis te laten gaan, met als doel de werkdruk te verlichten en de patiëntveiligheid en -tevredenheid te verbeteren.
Ruim vier jaar geleden, tijdens de coronapandemie, namen de vier Utrechtse ziekenhuizen, samen met de Regionale Ambulancevoorziening Utrecht (RAVU) het Landelijk Platform Zorgcoördinatie (LPZ) in gebruik. Een platform dat speciaal ontwikkeld was om ervoor te zorgen dat acute patiënten landelijk beter verdeeld worden over de ziekenhuizen.
Auteur
